Thị trường bán lẻ và những Đôn Kihote

Mở cửa rộng hết cỡ cho doanh nghiệp bán lẻ nước ngoài theo cam kết khi gia nhập WTO vào đầu năm 2015 đã khiến thị trường bán lẻ trong nước trở nên nóng hơn bao giờ hết. Bởi lẽ với sự xuất hiện của những con “cá mập” hàng đầu thế giới như Wal-Mart, Aeon Mall, Metro Cash & Carry… vào thị trường được đánh giá vẫn đang là vũng nước nông, nguy cơ tận diệt của nhiều cá thể khác có thể được thấy rõ.

Một câu hỏi lớn được đặt ra là các doanh nghiệp trong nước sẽ đón đỡ cơn bão đổ bộ này như thế nào khi yếu thế về thương hiệu, nguồn vốn, kinh nghiệm kinh doanh… Lợi thế duy nhất là sân nhà cũng sẽ nhanh chóng biến mất khi người tiêu dùng Việt Nam - đa phần là còn rất trẻ - sẵn sàng chấp nhận những yếu tố mới, miễn là đảm bảo chất lượng?

Tại một diễn đàn về thị trường bán lẻ vừa mới diễn ra, đã có không ít chuyên gia lo lắng thay cho doanh nghiệp. Chiến lược phát triển của ngành bán lẻ chưa được xây dựng ở 3 cấp: Nhà nước, ngành và doanh nghiệp, quy mô kinh doanh với vốn nhỏ, hạ tầng phục vụ còn thấp, tính chuyên nghiệp chưa cao, văn hóa phục vụ còn nhiều điều cần khắc phục, quản trị doanh nghiệp chưa theo kịp với tình hình, đặc biệt là tính liên kết, hợp tác giữa các doanh nghiệp bán lẻ với nhau, giữa bán lẻ với sản xuất còn chưa cao, nguồn hàng hóa với quy mô nhỏ, năng suất thấp, mặt bằng bán lẻ khó khăn… là những điểm yếu đã được điểm mặt chỉ tên, nhưng để khắc phục quả thực vẫn là một con đường dài mà tự thân doanh nghiệp đang phải mò mẫm tìm lối ra.

Trên thực tế, như các doanh nghiệp bán lẻ tự nhận xét, không một doanh nghiệp nào đợi nước đến chân mới nhảy, sự chuẩn bị đã có từ 5 năm trước và những phương hướng kinh doanh cũng đã được đặt ra. Tuy nhiên, trong 5 năm năm đó, những gì doanh nghiệp làm được chưa phải là nhiều.

Bằng chứng là ngành bán lẻ Việt Nam vẫn còn rất yếu, quá thiếu những doanh nghiệp có thể được coi là đối trọng được với doanh nghiệp nước ngoài, thậm chí đếm chưa hết một bàn tay, tính vùng miền trong kinh doanh còn chưa được xóa bỏ, sự liên kết giữa các doanh nghiệp vẫn còn lỏng lẻo nếu không muốn nói là chưa có…

Tất cả điều đó tạo nên một thế trận thị trường bán lẻ nhìn qua thì tưởng chặt chẽ, đầy tiềm lực bởi những danh xưng như “thị trường hấp dẫn”, “dân số vàng có khả năng tiêu thụ hàng hoá mạnh mẽ nhất” nhưng lại quá rời rạc và khó có thể đương đầu với những đối thủ mạnh, đặc biệt đã quá lọc lõi kinh doanh ở những thị trường mới nổi.

Có thể ví von rằng, các doanh nghiệp bán lẻ Việt đang như những Đôn Kihote, thừa quyết tâm, có sức mạnh nhưng xét về nội lực, sẽ là khó cân sức khi đấu với những “cối xay gió”. Chính vì vậy, tăng thêm sức mạnh cho họ là điều mà Nhà nước cần phải làm và làm sớm. 

Đó là những thay đổi về mặt chính sách như thông thoáng hơn về mặt bằng để các doanh nghiệp có thể phủ sóng mạnh hơn thương hiệu, tạo hành lang pháp lý đủ mạnh để có thể có một môi trường kinh doanh lành mạnh, giúp các doanh nghiệp thay vì “chơi xấu” có thể bắt tay với nhau và tránh để các doanh nghiệp nước ngoài “lách” như việc đăng ký mở siêu thị bởi 1 công ty khác, là việc xem xét giảm thuế, phí…

Bởi nếu không có sự hỗ trợ triệt để, không sớm thì muộn, cuộc chiến trên thị trường bán lẻ Việt Nam sẽ có thể giống như cuộc chiến giữa Đôn Kihote và cối xay gió mà kết cục thắng thua thế nào, hoàn toàn có thể đoán trước.

Thị trường bán lẻ và những Đôn Kihote ảnh 1

AEON MALL - siêu thị Nhật Bản đầu tiên tại TPHCM. Ảnh: CAO THĂNG

Theo số liệu của Công ty khảo sát, đánh giá thị trường Niesel, tại TPHCM hiện có trên 500 cửa hàng tiện lợi, trong đó 60% do các tập đoàn nước ngoài đầu tư, có sự khác biệt so với các cửa hàng tiện lợi trong nước. Đó là hầu hết mở cửa 24 giờ mỗi ngày và xuyên suốt cả tuần.

Cửa hàng tiện lợi có cả không gian ăn uống và nghỉ trưa, có nghiên cứu sâu về tập quán tiêu dùng nội địa, dịch vụ tốt, đã hút được người tiêu dùng. Doanh nghiệp bán lẻ có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài có nhiều lợi thế về vốn, thương hiệu, mạng lưới, kỹ năng bán hàng, tuyên truyền quảng cáo, niêm yết giá và bán theo giá niêm yết, phương tiện cân đo đong đếm, vệ sinh an toàn thực phẩm…

Hoài Trâm

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Công nghệ - Xe

Du lịch

Nhật Bản giao lưu văn hóa cùng dân tộc Thái Tây Bắc

(ĐTTCO) - Nằm trong chương trình thăm và làm việc với tỉnh Yên Bái, Hội Dotokukaikan Nhật Bản đã đến Thị xã nghĩa Lộ tặng và chuyển giao kỹ thuật trồng cây hoa anh đào. Đây là một trong những hoạt động kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước Việt Nam - Nhật Bản.

Khởi nghiệp

Điều cần của doanh nghiệp khởi nghiệp

(ĐTTCO)-Chính phủ đã và đang có hàng loạt quyết sách hỗ trợ cụ thể cho các doanh nghiệp (DN), như Nghị quyết 35/NQ-CP về hỗ trợ và phát triển DN đến năm 2020, Quyết định 844/QĐ-TTg với đề án “Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025”…