Thấp thỏm cá tra

Ngay những tháng đầu năm 2014, ngành cá tra Việt Nam đã phải đón nhận những thông tin không tốt cho việc xuất khẩu sang các thị trường lớn như Hoa Kỳ, EU. Đây có thể sẽ trở thành những rào cản lớn trên  hành trình của con cá tra Việt Nam trong thời gian tới.

Rào cản luật nông trại

Trong những ngày cuối tháng 12-2013, tại Hội nghị Tham tán thương mại diễn ra tại TPHCM, ông Đào Trần Nhân, Tham tán công sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ, đã bày tỏ những lo ngại nếu Đạo luật Nông trại 2014 được ban hành, trong đó có nội dung chuyển chức năng giám sát cá da trơn, trong đó có cá tra của Việt Nam, từ Cục Quản lý Dược phẩm và Thực phẩm Hoa Kỳ (FDA) sang Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) thì việc xuất khẩu cá tra của Việt Nam sẽ gặp rất nhiều khó khăn.

Bởi, khi chuyển chức năng giám sát sang USDA họ sẽ áp dụng điều khoản gọi là “Tiêu chuẩn tương đồng”, tức các DN xuất khẩu cá tra, ba sa sang Hoa Kỳ sẽ bắt buộc từ khâu nuôi trồng, chế biến đóng gói… mặt hàng cá tra, ba sa phải có tiêu chuẩn tương đồng của Hoa Kỳ. Ông Nhân cho hay Thương vụ và Đại sứ quán Việt Nam tại Hoa Kỳ đã kiên quyết đấu tranh, song ngay trong những ngày đầu tháng 2 vừa qua, Tổng thống Hoa Kỳ đã chính thức ký quyết định ban hành Đạo luật Nông trại năm 2014.

Ông Trương Đình Hòe, Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), khẳng định: “Trong năm 2014 đạo luật này chưa tác động trực tiếp đến xuất khẩu cá tra Việt Nam vào thị trường Hoa Kỳ, song chúng ta phải có những biện pháp đấu tranh vì Hoa Kỳ là thị trường rất quan trọng”. Theo tính toán ban đầu, Việt Nam phải mất 5-7 năm mới đạt được tiêu chuẩn tương đồng và trong 5-7 năm ấy có thể sẽ không thể xuất sang thị trường Hoa Kỳ dù chỉ 1kg cá tra.

Bên cạnh những thông tin không hay từ thị trường Hoa Kỳ, con cá tra Việt Nam còn phải đón nhận những cảnh báo từ thị trường EU cho việc sử dụng chất phụ gia E500/E501 trong cá tra phi lê. Nếu tình hình này không được cải thiện, việc hàng xuất đi bị trả về hoàn toàn có thể xảy ra.

Cũng trong thời điểm này, VASEP cũng ra thông báo xác nhận thông tin Nga tạm ngưng nhập khẩu cá tra của Việt Nam từ ngày 31-1 với lý do không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Tuy Nga không còn là thị trường xuất khẩu cá tra lớn của Việt Nam (năm 2013 xuất khẩu sang thị trường Nga chỉ chiếm khoảng 1,5% tổng mức xuất khẩu toàn ngành), song thông tin này hẳn sẽ làm ảnh hưởng ít nhiều đến uy tín con cá tra Việt Nam trên thị trường thế giới.

Cần nỗ lực từ nhiều phía

Theo dự báo về xu hướng năm 2014 của VASEP, khả năng phục hồi của cá tra là thấp. Giá xuất khẩu có khả năng tăng nhẹ trong năm 2014 vì nguồn cá nguyên liệu trong nước sẽ tiếp tục sụt giảm do tác động từ chính sách bảo đảm an toàn tín dụng của ngân hàng, DN và người nuôi khó tiếp cận được nguồn vốn để tái đầu tư vùng nuôi, tình trạng nuôi mật độ thưa, nuôi dài ngày sẽ ngày một nhiều hơn.

Sản lượng cá tra nguyên liệu năm 2014 ước đạt 850.000-900.000 tấn. Tổng kim ngạch xuất khẩu cá tra năm 2014 dự kiến giảm khoảng 5% so với năm 2013, đạt khoảng 1,7 tỷ USD.

Trở lại câu chuyện về những rào cản ngành cá tra vướng mắc ngay trong những tháng đầu năm 2014 vừa được nhắc ở trên, với thị trường Nga, ông Hòe cho hay đây chỉ là lệnh tạm ngưng và chúng ta sẽ nỗ lực để hồi phục thị trường này.

Thấp thỏm cá tra ảnh 1

Chế biến cá tra ở Agifish An Giang.

Còn với Đạo luật Nông trại của Hoa Kỳ, đây mới thực sự là thách thức lớn vì đạo luật này đã ban hành. Tuy nhiên, hiện nay Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ đang hoàn tất các quy định của Đạo luật Nông trại mới. Chính vì thế các cơ quan chức năng Việt Nam cũng như phía hiệp hội, DN phải làm việc tích cực với Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ để có những chương trình phù hợp.

Ông Hòe cho biết thêm: “Việt Nam đang có những nỗ lực rất lớn trong việc đẩy mạnh hoạt động nuôi trồng, chế biến, xuất khẩu cá tra. Nhiều DN đạt được những chứng nhận quốc tế như BAP (tiêu chuẩn thực hành nuôi trồng thủy sản tốt nhất), ASC (Hội đồng quản lý nuôi trồng thủy sản) và Global GAP…”. Tuy nhiên, theo chia sẻ của một số DN, mặc dù đạt được nhiều tiêu chuẩn, nhưng để đáp ứng theo tiêu chuẩn khắt khe của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ không đơn giản.

Có thể nói, những năm trước cá tra luôn là niềm tự hào của Việt Nam khi xuất khẩu sang thị trường các nước. Doanh thu từ xuất khẩu cá tra luôn ở mức cao. Nhưng vài năm trở lại đây con cá tra Việt Nam luôn phải đứng trước rất nhiều thách thức, từ nội tại đến thị trường bên ngoài.

Cá tra không còn là sản phẩm độc quyền của Việt Nam bởi một số nước đã bắt đầu nuôi được giống cá này. 1-2 năm trở lại đây, nhiều DN cá tra lừng lẫy một thời lâm vào cảnh nợ nần, ngưng hoạt động. Vì vậy, việc tiến tới xây dựng một nền tảng bền vững cho con cá tra cần phải làm ngay. Nhưng đây dường như lại là một chuyện “biết rồi khổ lắm nói mãi”. Và cũng chưa biết đến khi nào con cá tra của Việt Nam mới thôi thấp thỏm.

Đức Mạnh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bịt lỗ hổng cơ chế đầu tư BOT

Bịt lỗ hổng cơ chế đầu tư BOT

(ĐTTCO) - Cả nước hiện có 88 dự án BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao) được xây dựng, gắn với nó là chừng ấy trạm thu phí BOT giao thông. 

Công nghệ - Xe

Dàn xe đủ chủng loại tại Thái Lan

(ĐTTCO) - Hàng trăm chiếc xe đủ các loại thuộc sở hữu của một người đàn ông tại Thái Lan. Toàn bộ dàn xe đều dán dòng chữ “Ai Baan Nawk” (tạm dịch: thằng nhà quê).

Du lịch

Đề xuất xây dựng phố đi bộ - chợ đêm Đà Lạt

(ĐTTCO)-Công ty cổ phần Ngôi sao biển Sài Gòn vừa có công văn gửi UBND TP.Đà Lạt (Lâm Đồng) xin chủ trương nghiên cứu, lập phương án và thực hiện đầu tư xây dựng dự án phố đi bộ - chợ đêm Đà Lạt.
 
 

Khởi nghiệp