Tạo khác biệt thu hút FDI Nhật Bản

Trong bối cảnh suy giảm kinh tế toàn cầu, ngày càng có nhiều DN Nhật Bản tìm kiếm cơ hội đầu tư tại Việt Nam. Dòng vốn đầu tư của DN Nhật Bản liên tục gia tăng, củng cố vị trí là quốc gia dẫn đầu về vốn đầu tư nước ngoài (FDI) trong tổng số 100 quốc gia và vùng lãnh thổ có dự án tại Việt Nam.

Ưu thế FDI Nhật Bản

Tính đến 20-7-2013, tổng vốn FDI từ Nhật Bản vào Việt Nam đạt 32,7 tỷ USD, với 2.014 dự án còn hiệu lực. Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm 84% tổng vốn đầu tư, phản ánh đúng thế mạnh của Nhật Bản. Kế tiếp là ngành xây dựng - kinh doanh bất động sản chiếm 7,5%; bán buôn, bán lẻ và sửa chữa 2,7%; những ngành khác chiếm khoảng 2%.

Bà Lê Hương Giang, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Xúc tiến đầu tư phía Nam, Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch - Đầu tư), cho biết năm 2012 đầu tư DN Nhật Bản chiếm 1/4 tổng số dự án đầu tư mới, chiếm 50% tổng vốn đầu tư vào Việt Nam. Năm 2013, một số dự án lớn của Nhật Bản được cấp phép như dự án của Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn (Thanh Hóa) điều chỉnh tăng vốn đầu tư lên 2,8 tỷ USD; dự án của Công ty TNHH Terumo BCT Việt Nam tại Đồng Nai của Terumo Corporation sản xuất thiết bị y tế với tổng vốn đầu tư 98 triệu USD…

Trong chiến lược công nghiệp hóa của Việt Nam có 6 ngành quan trọng được lựa chọn (điện tử, máy móc công nghiệp, đóng tàu, ô tô, chế biến nông - lâm - thủy sản, môi trường). Ngoài ra là xi măng, sắt thép, dầu khí, công nghiệp vật liệu… Muốn vậy Việt Nam phải phát triển công nghiệp hỗ trợ. Hiện nay DN Nhật Bản đang tập trung đầu tư lĩnh vực thiết yếu này tại Việt Nam.

Ông Mitsuhiro Mori,
Tổng giám đốc Công ty TNHH Thép Vina Kyoei

TPHCM, Đồng Nai, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu hiện là những địa phương thu hút nhiều DN Nhật Bản vào đầu tư. Tại TPHCM đang có 105 DN Nhật Bản hoạt động tại các khu chế xuất, khu công nghiệp (KCX-KCN) với tổng vốn đầu tư 1,27 tỷ USD, chủ yếu các lĩnh vực cơ khí, điện - điện tử.

TPHCM đã rất nỗ lực trong việc tạo ra một môi trường kinh doanh bền vững, an toàn, nên hầu hết DN Nhật Bản rót vốn đầu tư dài hạn. Ngày 10-9  vừa qua, UBND TPHCM đã trao giấy chứng nhận đầu tư cho 3 dự án với tổng vốn đầu tư 166 triệu USD, trong đó có 2 dự án tăng vốn, mở rộng quy mô và 1 dự án đầu tư mới là Khu kỹ nghệ Việt - Nhật của Tập đoàn Unika tại KCN Hiệp Phước.

Tại Đồng Nai, 6 tháng đầu năm 2013 đã có 20 dự án của DN Nhật Bản được cấp phép đầu tư với tổng vốn 183 triệu USD. Còn theo Sở Kế hoạch - Đầu tư tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, trên địa bàn tỉnh hiện có 296 dự án FDI với tổng vốn đăng ký gần 27 tỷ USD.

Trong đó, Nhật Bản có 18 dự án với tổng vốn đầu tư 1,7 tỷ USD, 12 dự án đã đi vào hoạt động với ngành nghề kinh doanh đa dạng (sản xuất sắt thép, ren và gia công ống dầu khí, cơ khí, khuôn mẫu, cảng biển, may mặc, hải sản); đặc biệt tỷ lệ vốn thực hiện đạt khá cao, chiếm 70% tổng vốn đầu tư đăng ký. Một số tập đoàn, nhà thầu lớn của Nhật Bản đã hoạt động đầu tư hiệu quả tại Bà Rịa - Vũng Tàu như Kyoei Steel, Nippon, Simitomo, Itochu, Sojitz…

Cuộc đua cạnh tranh

Các nhà đầu tư Nhật Bản thường khó tính khi chọn địa điểm, đối tác, chính sách và môi trường đầu tư. Vì vậy, giữa chính quyền các địa phương, chủ đầu tư các KCN cũng đang cạnh tranh nhằm tạo sự khác biệt và ưu thế riêng để thu hút DN Nhật Bản.

Tạo khác biệt thu hút FDI Nhật Bản ảnh 1

Sản xuất linh kiện điện tử tại một DN do Nhật Bản đầu tư.  Ảnh: CAO THĂNG

Đơn cử, KCN Phú Mỹ 3 (Bà Rịa - Vũng Tàu) dành cho DN Nhật Bản có lợi thế gần hệ thống cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải, nhưng theo bà Nguyễn Thị Thảo Nhi, Tổng giám đốc CTCP Thanh Bình Phú Mỹ, chủ đầu tư KCN Phú Mỹ 3, do nằm trong khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam, KCN Phú Mỹ 3 không chỉ cạnh tranh với các KCN khác trong tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, mà với cả nhiều KCN đang tích cực thu hút FDI từ DN Nhật Bản tại Bình Dương, Đồng Nai, Long An, TPHCM.

“Trong sự cạnh tranh gay gắt này, KCN Phú Mỹ 3 buộc phải tạo ra những ưu thế riêng. Đó là tạo lập chuỗi giá trị từ các ngành công nghiệp nặng, vật liệu cơ bản, đến các ngành công nghiệp hỗ trợ, công nghệ cao, cảng và logistics, đặc biệt là việc đào tạo nguồn nhân lực” - bà Nhi chia sẻ.

Cùng với xu hướng tạo ra những KCN chuyên biệt, cách làm của TPHCM là xây dựng các KCN có quy mô vừa phải, nhà xưởng xây sẵn chất lượng cao, đồng thời cung cấp các dịch vụ từ khâu pháp lý, chính sách, lao động... Khu kỹ nghệ Việt - Nhật tại KCN Hiệp Phước (huyện Nhà Bè) là một điển hình.

Với 13ha giai đoạn 1 vừa được cấp phép, chủ đầu tư sẽ xây dựng nhà xưởng sản xuất nhỏ theo tiêu chuẩn của Nhật Bản, phục vụ các ngành nghề chế tạo sản phẩm cơ khí hỗ trợ. Ông Kimio Yamaguchi, Tổng giám đốc Công ty TNHH Sojitz, cho rằng các địa phương tùy theo điểm mạnh của mình để xác định ngành công nghiệp chiến lược, từ đó đưa ra chính sách thu hút đầu tư, phát triển ngành công nghiệp phụ trợ liên quan.

Để tạo môi trường tiếp nhận nhà đầu tư Nhật Bản, từ năm 1997-2011, Tập đoàn Sojitz đã đầu tư khai thác KCN Loteco (100ha), KCN Long Đức (270ha) trên địa bàn tỉnh Đồng Nai. Hiện tập đoàn dự định tham gia dự án nghiên cứu khả thi về KCN chuyên biệt dành cho DN Nhật Bản tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, nằm trong chương trình hợp tác giữa 2 chính phủ Việt Nam và Nhật Bản.

Minh Tuấn

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Công nghệ - Xe

Du lịch

Khởi nghiệp

Đưa dược liệu quý về Việt Nam

(ĐTTCO)-Thời gian gần đây, thị trường xuất hiện một số sản phẩm nông nghiệp nước ngoài “made in” Việt Nam do nông dân tự tìm tòi học hỏi mang về trồng. Đặc biệt, các sản phẩm này chỉ cần trồng trong diện tích nhỏ nhưng cho năng suất cao.