Tăng chế tài chây ì đóng BHXH

Sau 6 năm thực hiện, việc thực thi Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) vẫn còn nhiều bất cập cần sớm bổ sung, sửa đổi. Hiện Dự thảo Luật BHXH (sửa đổi) đang được tiến hành mở rộng lấy ý kiến đóng góp tại các địa phương để tiếp tục hoàn thiện. Trao đổi với ĐTTC, bà Trần Thị Thúy Nga, Vụ trưởng Vụ BHXH đồng thời là Tổ trưởng Tổ biên tập Luật BHXH (sửa đổi), cho biết:

Luật BHXH được Quốc hội thông qua năm 2006, tạo cơ sở pháp lý để nâng cao hiệu quả thực thi các chính sách BHXH. Mọi người lao động đều có thể tham gia BHXH với  các hình thức bắt buộc hoặc tự nguyện. Năm 2012, số người tham gia bắt buộc đã tăng đạt 10,4 triệu người, từ mức 6,7 triệu người năm 2006.

Năm 2008 bắt đầu triển khai BHXH tự nguyện có 6.110 người tham gia, đến cuối năm 2012 đã có 139.643 người tham gia. Các chế độ BHXH thiết kế phù hợp hơn, đảm bảo tốt hơn nguyên tắc đóng-hưởng, góp phần ổn định đời sống người lao động trong quá trình làm việc và khi hết tuổi lao động.

Chi trả các chế độ BHXH đầy đủ, kịp thời, đúng quy định pháp luật, hình thức chi trả cải tiến hơn (bưu điện, ngân hàng, thẻ ATM). Tuy nhiên, thực tiễn vẫn còn một số bất cập như:

Tăng chế tài chây ì đóng BHXH ảnh 1

Thiếu chế tài nên nhiều DN cố tình chậm đóng BHXH
(ảnh chi mang tính chất minh họa). Ảnh: CAO THĂNG

Chưa quản lý được đối tượng thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, việc mở rộng đối tượng còn chậm, đặc biệt là BHXH tự nguyện. Số người tham gia thấp (chỉ 20% lực lượng lao động). Số người tham gia tự nguyện mới chiếm 0,22% số đối tượng thuộc diện tham gia BHXH tự nguyện.

Tình trạng nợ đóng, chậm đóng BHXH còn phổ biến, đặc biệt tại các DN ngoài quốc doanh và các DN FDI (chiếm 70% tổng số nợ). Một số quy định trong chế độ BHXH bộc lộ hạn chế, bất cập. Hoạt động đầu tư tăng trưởng quỹ BHXH hiệu quả chưa cao. Lãi thu được từ hoạt động đầu tư chưa bảo tồn được giá trị của quỹ. Nguyên nhân là do hình thức đầu tư chưa đa dạng, đội ngũ quản lý chưa chuyên nghiệp.

Quy định về thủ tục, hồ sơ tham gia và thụ hưởng BHXH chưa dễ dàng. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý còn hạn chế, từ đó dẫn tới những khó khăn trong giảm thiểu thủ tục hành chính đối với người tham gia và thụ hưởng. Quản lý nhà nước và BHXH mặc dù đã quy định trong Luật BHXH nhưng chưa quy định cụ thể trách nhiệm của các Bộ trong quản lý nhà nước về BHXH. Quỹ bảo hiểm hưu trí và tử tuất có nguy cơ mất cân đối, hoàn toàn cạn kiệt, mất khả năng chi trả trong tương lai gần.

PHÓNG VIÊN: - Thưa bà, điểm mới trong Dự thảo Luật BHXH (sửa đổi) lần này là gì?

Bà TRẦN THỊ THÚY NGA: - Chúng tôi đang tiến hành lấy ý kiến đóng góp của các địa phương liên quan đến những bất cập trong chính sách hiện hành. Trong đó, làm sao để mở rộng đối tượng tham gia BHXH cả bắt buộc lẫn tự nguyện; xử lý sự mất cân đối giữa khai khu vực trong và ngoài nhà nước; tìm những chính sách phù hợp để đảm bảo sự cân đối Quỹ bảo hiểm về lâu dài và lồng ghép vấn đề bình đẳng giới trong pháp luật về bảo hiểm…

- Theo bà, Luật BHXH hiện hành đã bảo vệ được quyền lợi thực sự cho người lao động hay chưa?

- Luật BHXH đã rất tiến bộ, nếu thực thi tốt sẽ bảo vệ được người lao động trong tất cả các trường hợp ốm đau, sinh đẻ, tai nạn, già yếu. Tuy vậy, trong quá trình thực hiện vẫn còn nhiều bất cập nên cần phải tăng cường công tác tuyên truyền cho người lao động. Khi người lao động ký kết hợp đồng lao động với chủ DN yêu cầu phải đóng BHXH bắt buộc.

Đồng thời, công tác thanh tra, kiểm tra phải thường xuyên để hỗ trợ người lao động. Vai trò của công đoàn rất quan trọng, đặc biệt công đoàn cơ sở. Nếu công đoàn cơ sở tham gia ngay từ đầu, là người trong cuộc chắc chắn công đoàn biết được DN có những dấu hiệu chiếm dụng tiền đóng hoặc thu của người lao động mà không đóng.

Khi phát hiện sai phạm phải báo ngay tới cơ quan bảo hiểm Sở Lao động - Thương binh - Xã hội để hạn chế được những tình huống xấu có thể xảy ra.

- Hiện nợ đóng BHXH của DN FDI và ngoài quốc doanh chiếm tới 70% tổng số nợ. Vậy cơ quản lý đã có chế tài xử lý những DN này như thế nào?

 - Mức phạt chậm đóng chỉ chiếm 1% lãi suất đầu tư của quỹ đối với những đơn vị vi phạm thời gian qua chưa đủ sức răn đe. Thậm chí, trước tình trạng chậm đóng BHXH ngày càng gia tăng, cơ quan chức năng còn đi vào tài khoản ngân hàng để trích đóng và tiền chậm đóng nhưng cũng chưa làm được. Một số nơi kiên quyết làm nhưng tài khoản DN đưa cho là tài khoản rỗng.

Riêng những DN bỏ trốn, chúng ta chỉ xử lý đối với tài sản, cơ sở vật chất họ để lại, còn nếu tài sản không còn gì thì hệ lụy còn lớn hơn. Để khắc phục tình trạng này, Dự thảo Luật sửa đổi đề xuất sẽ tăng mức phạt lãi suất DN chậm đóng BHXH phải đóng lên gấp 3 lần lãi suất của hoạt động đầu tư từ quỹ BHXH hoặc 2 lần lãi suất cho vay ngân hàng.

Luật sửa đổi cũng đưa ra nội dung tăng chế tài của các hành vi vi phạm Luật BHXH, trong đó có những chế tài đưa ra truy cứu trách nhiệm hình sự như cố tình trốn đóng BHXH, không đảm bảo quyền lợi cho người lao động.

- Xin cảm ơn bà.

Minh Tuấn (thực hiện)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Công nghệ - Xe

Du lịch

Đưa văn hóa ẩm thực Việt ra thế giới

(ĐTTCO)-Ngành du lịch Việt Nam vừa ghi dấu thêm một cột mốc mới: Sau nhiều năm lên dự án, chuẩn bị, Hiệp hội Du lịch Việt Nam đã cho ra đời Trung tâm Nghiên cứu, bảo tồn và phát triển ẩm thực Việt Nam (tại số 18 Trương Định, quận 3, TPHCM).

Khởi nghiệp

Không phải cứ khởi nghiệp là có vốn

(ĐTTCO) - Làm sao để các DN khởi nghiệp có thể tiếp cận được vốn từ ngân hàng, Nhà nước và các quỹ đầu tư đang là câu hỏi nhận được nhiều sự quan tâm của DN và tổ chức cá nhân khởi nghiệp.