Sông Sài Gòn đang bị “bức tử”

(ĐTTCO) - TPHCM có vị trí địa lý thuận lợi, là đô thị sông nước nhiệt đới, ven biển phương Nam, với lợi thế lớn là hệ thống sông Sài Gòn, sông Đồng Nai, nhiều kênh rạch chảy xuyên qua.

Sông Sài Gòn đang bị “bức tử”

Trong đó, sông Sài Gòn bắt nguồn từ biên giới giáp Campuchia (thuộc huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước), chảy qua địa phận các tỉnh Bình Phước, Tây Ninh, Bình Dương và TPHCM rồi hợp với sông Đồng Nai thành sông Nhà Bè đổ ra biển lớn.
Đây là con sông có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của cả khu vực Đông Nam bộ. Nhiều ý nghĩa là vậy, hiện nay sông Sài Gòn đoạn chảy qua địa phận TPHCM (tính từ quận 12 đến ngã ba Mũi Đèn Đỏ, quận 7) dài khoảng 37km đang bị xâm lấn, bởi quá trình đô thị hóa và sự quản lý thiếu nhất quán của ngành chức năng và chính quyền địa phương.
Từ quận 12 xuôi về các quận Thủ Đức, Bình Thạnh… nhà dân và nhiều dự án xây dựng lấn ra tới mép sông Sài Gòn. Trên tuyến đường Nguyễn Văn Hưởng ven sông Sài Gòn thuộc địa bàn quận 2, bờ sông gần như đã chật kín bởi các dự án nhà ở, biệt thự. Hay đứng trên cầu Bình Lợi, phóng tầm mắt về phía quận Bình Thạnh, người đi đường sẽ bắt gặp các dự án nhà cao tầng ken đầy bờ sông.
Nhớ lại quãng trước năm 2004, TPHCM lúc đó hầu như chưa có quy chế về hành lang bảo vệ sông Sài Gòn, cũng như các kênh rạch khác. Thời điểm đó, việc phê duyệt dự án của cơ quan chức năng vẫn còn dựa nhiều vào cảm tính, khoảng cách lộ giới ven sông chỗ 30m, chỗ tít hơn. Kể từ năm 2004, khi UBND TPHCM ban hành Quyết định 150/2004 về quản lý, sử dụng hành lang an toàn sông, kênh rạch, suối, hồ công cộng, và mới nhất được sửa đổi, thay thế bởi Quyết định 22/2017, thực trạng trên đã ít nhiều được cải thiện.
Theo đó, nhiều công trình lấn chiếm đất hành lang từ người dân cho đến doanh nghiệp đã bị cơ quan chức năng xử phạt, yêu cầu tháo dỡ. Động thái kịp thời này của chính quyền TP được đông đảo người dân ủng hộ, bởi hành lang đất 2 bên bờ sông Sài Gòn, các kênh rạch là nơi xây dựng các công trình kè, cống, bờ bao, là không gian để xây dựng các công trình phục vụ sinh hoạt cộng đồng.
Quyết tâm của chính quyền là vậy, song thực tế gần đây dọc sông Sài Gòn nhiều dự án nhà cao tầng với hàng ngàn căn hộ vẫn hiên ngang mọc lên, tạo nhiều thách thức cho sinh kế của người dân. Chỉ tính riêng đoạn chừng 1km đường Đào Trí, thuộc phường Phú Thuận, quận 7, các dự án bất động sản từ trung cấp đến cao cấp chen chúc ven sông. Hàng ngày, các phương tiện cơ giới chở vật liệu xây dựng đến các công trường thật rộn ràng.
Hay như tại phường Hiệp Bình Phước, quận Thủ Đức, công trình kè bảo vệ sông Sài Gòn đang có dấu hiệu lấn sông Sài Gòn một cách rõ rệt. Theo phản ảnh của người dân tại khu vực này, hiện nay công trình kè bảo vệ sông Sài Gòn tại khu dân cư - công viên giải trí Hiệp Bình Phước (có tên thương mại là Khu đô thị Vạn Phúc), do một doanh nghiệp bất động sản có tên tuổi đang triển khai xây dựng, đang bị xâm hại. Quan sát cho thấy tại dự án Khu đô thị Vạn Phúc, số diện tích mặt nước bị lấn chiếm có thể tạo thêm cho dự án này hàng ngàn m2 đất.
Nhìn nhận về thực trạng này, theo TS. Võ Kim Cương, nguyên Phó Kiến trúc sư trưởng TPHCM, để giải quyết tình trạng trách nhiệm quản lý không rõ ràng trong việc ngăn chặn việc lấn chiếm bờ sông, kênh rạch, TP nên giao mỗi đoạn hành lang có 1 người chịu trách nhiệm trực tiếp. Còn toàn bộ hệ thống sẽ do giám đốc sở liên quan chịu trách nhiệm chung. Diễn ra tình trạng này do quá trình phát triển đô thị, nhưng hiện nay việc san lấp trái phép rất phổ biến. Hành lang sông vừa để phục vụ giao thông, vừa để dự trữ sau này đắp đê, trong quy hoạch đã có, nhưng nếu không cẩn thận là mất.
Trong khi đó, một số chuyên gia bất động sản uy tín cho rằng thời gian qua, chủ đầu tư quan tâm tới lợi nhuận nhiều hơn ý thức về an toàn bờ sông. Tình trạng các dự án xây dựng ra tận mép sông, thậm chí lấn luôn lòng sông vẫn xảy ra. Đây là điều hoàn toàn không phù hợp với quy định chung của TP, gây ra thiệt hại lâu dài. Không gian bờ sông phải thuộc về tài sản công cộng. Tuy nhiên, với tình trạng dự án cao cấp án ngữ 2 bên bờ sông Sài Gòn như hiện nay, không gian này đang bị thu nhỏ.
Những năm gần đây, do biến đổi khí hậu và mực nước biển dâng, TPHCM đang chịu đựng cảnh ngập úng khắp nơi, đó là chưa nói tới việc các hướng thoát nước chủ lực của TP đã bị san lấp. Trong bối cảnh ấy, chức năng tiêu thoát nước của sông Sài Gòn là tối quan trọng đối với TP, bất kỳ một tác động nào để lấn chiếm dòng sông cũng đều mang lại những tác hại không thể lường được.
Hệ thống sông Sài Gòn vừa đóng vai trò quan trọng trong hoạt động giao thông thủy vừa giúp tiêu thoát nước, nhằm hạn chế tình trạng ngập úng tại TP. Song, nếu cứ làm bờ bao, thi công các hạng mục chống ngập, rồi các chủ đầu tư thi nhau đổ hàng chục ngàn mét khối đất đá để lấn lòng sông, làm dự án, dòng sông Sài Gòn chẳng mấy chốc bị “khai tử”.

Đức Trung

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

ông Phạm Ánh Dương – Chủ tịch Tập đoàn An Phát Holdings và ông Nguyễn Văn Tuấn – Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Gelex ký kết hợp tác

An Phát Holdings và Gelex ký kết hợp tác chiến lược

(ĐTTCO) - Ngày 12-11, Tập đoàn An Phát Holdings (APH) và Tổng CTCP Thiết bị điện Việt Nam (Gelex) đã ký kết biên bản ghi nhớ (MoU) về hợp tác chiến lược. Tham gia ký kết có ông Phạm Ánh Dương – Chủ tịch Tập đoàn An Phát Holdings và ông Nguyễn Văn Tuấn – Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Gelex. 

Công nghệ - Xe

Giảm giá trực tiếp 3 triệu đồng, iPhone chính hãng hút khách

(ĐTTCO) - Khi khát khao được sở hữu tuyệt phẩm iPhone XS và XS Max đầu tiên “nóng bỏng tay” đã qua đi, đến thời điểm này khách hàng cân đo đong đếm để tìm đâu là thương hiệu “chiều iFan” nhất thị trường hiện nay? 

Du lịch

Thiếu phương tiện, bến bãi phục vụ du khách

(ĐTTCO) - Còn nhiều vấn đề bất cập về chất lượng dịch vụ vận tải và bảo đảm an toàn giao thông cho khách du lịch, ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh và vị thế của du lịch Việt Nam, đó là thông tin từ cuộc họp do Bộ GTVT tổ chức ngày 15-11 tại Hà Nội.

Khởi nghiệp