Sân chơi TPP (B3): Ngành tài chính đối mặt cạnh tranh

(ĐTTCO) - Là một phần trong tổng số 30 chương của Hiệp định TPP, chương Dịch vụ tài chính của TPP cung cấp cơ hội mở cửa thị trường đầu tư và qua biên giới rất quan trọng. Chương này góp phần đảm bảo các thành viên duy trì quyền quản lý đầy đủ đối với các tổ chức và thị trường tài chính, thực hiện các biện pháp khẩn cấp trong trường hợp khủng hoảng. Theo đó, TPP cho phép 12 nước thành viên cung cấp các dịch vụ ngân hàng xuyên biên giới trong khối.

Sân chơi TPP (B2): Nhận diện “Một danh mục chọn bỏ”

TPP – Sân chơi sòng phẳng, bình đẳng (B1): Cơ hội song hành thách thức

Cạnh tranh với ông lớn

Như vậy, một tổ chức, cá nhân Việt Nam có thể sử dụng dịch vụ ngân hàng của bất kỳ nước thành viên TPP nào. Bên cạnh đó, sẽ không có sự phân biệt quốc tịch khi tuyển dụng nhân sự cấp cao, nhân sự mang bất kể quốc tịch của nước thành viên TPP nào cũng có thể tham gia vào vị trí điều hành của các DN. TPP còn yêu cầu các ngân hàng trung ương, ngân hàng thương mại phải minh bạch, cung cấp thông tin về chính sách tiền tệ chi tiết và mang tính cập nhật hơn… Từ đó, TPP sẽ là cơ hội để ngành tài chính tìm kiếm nhà đầu tư chiến lược và nhân sự cấp cao cho đơn vị mình.

Để có thể hội nhập cùng các định tế tài chính lớn khi gia nhập TPP, Việt Nam cần phải nhanh chóng hoàn thiện thể chế kinh tế, pháp luật kinh doanh, thiết lập môi trường cạnh tranh bình đẳng… để các DNcó thể đủ sức cạnh tranh với các nền tài chính lớn trên thế giới, tận dụng tối đa những lợi ích được mang lại từ quá trình hội nhập này.

Cơ hội là không hề nhỏ, nhưng khi đứng chung sân chơi với nhiều định chế tài chính lớn trên toàn cầu, những thách thức đặt ra cũng là vấn đề mà ngành tài chính Việt Nam cần nhìn nhận và cân nhắc. Một số thách thức ngành tài chính sẽ đối mặt như:

Thứ nhất, với sự tham gia sâu rộng của các định chế tài chính nước ngoài, đặc biệt là Hoa Kỳ, Nhật Bản và Australia thông qua cam kết cho phép các ngân hàng, các định chế tài chính nước ngoài được phép cung cấp dịch vụ xuyên biên giới không cần hiện diện sẽ tạo ra một áp lực cạnh tranh rất lớn trong ngành. Các định chế tài chính nước ngoài với tiềm lực tài chính và khả năng quản trị chuyên nghiệp sẽ làm gia tăng sức ép đối với khối tài chính trong nước. Sự đổ bộ của các dịch vụ, sản phẩm mới của các ngân hàng trong khối TPP có thể tranh giành thị trường của các ngân hàng trong nước nhờ những thế mạnh về sản phẩm, dịch vụ, công nghệ, cũng như kỹ năng tiếp cận khách hàng chuyên sâu…

Thứ hai, ngành tài chính sẽ gặp phải một bài toán khó là sức ép về nguy cơ bị thâu tóm và chi phối ngày càng tăng cao trong bối cảnh các ngân hàng nội địa tiếp nhận được các luồng vốn từ nhà đầu tư nước ngoài nhiều hơn. Theo quy định hiện hành tại Nghị định 01/2014/NĐ-CP, quy định về việc nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần của tổ chức tín dụng tại Việt Nam, tỷ lệ sở hữu cổ phần của một nhà đầu tư chiến lược nước ngoài không được vượt quá 20% vốn điều lệ của một tổ chức tín dụng Việt Nam. Tuy nhiên, trong xu thế hiện nay, việc “nới room” cho vốn ngoại của các ngân hàng đang được mở rộng với những mức tỷ lệ cao hơn. Việc này mang lại nhiều thuận lợi, song đòi hỏi các tổ chức tài chính phải tránh được tình trạng sở hữu chéo và nâng cao năng lực quản trị.

Hoàn thiện thể chế để vào sân chơi

Có những thách thức đặt ra do chính bản thân hệ thống tài chính Việt Nam vẫn còn nhiều bất cập: Việc tiếp cận các dịch vụ tài chính - ngân hàng của người dân ở nông thôn vẫn còn hạn chế; mức độ phân bố chi nhánh và phòng giao dịch của các ngân hàng chưa đồng đều và chủ yếu tập trung ở 2 thành phố lớn là Hà Nội và TPHCM.

Một vấn đề nữa là hiệu quả hoạt động của hệ thống ngân hàng còn thấp, đặc biệt là vấn đề quản trị DN và quản trị rủi ro - điều mà các ngân hàng nước ngoài thực hiện vô cùng hiệu quả. Bằng chứng là thời gian qua, hàng loạt vi phạm trong lĩnh vực tài chính-ngân hàng đã xảy ra như đại án Huỳnh Thị Huyền Như liên quan tới VietinBank, hành vi chi phối ngân hàng ACB của Nguyễn Đức Kiên hay các sai phạm của City Bank trong vụ Dương Chí Dũng...

Sân chơi TPP (B3): Ngành tài chính đối mặt cạnh tranh ảnh 1

SHB là 1 trong 9 ngân hàng Việt Nam được Moody's đánh giá có triển vọng "ổn định".

Để cạnh tranh, thúc đẩy xuất khẩu và phát triển thì yêu cầu về nguồn vốn luôn được đề cao. Các ngân hàng nước ngoài luôn có lợi thế với những dòng vốn trung và dài hạn từ các quỹ đầu tư, từ thị trường vốn dồi dào và chi phí thấp, nên đây sẽ là một sự cạnh tranh rất lớn đối với hệ thống tài chính của Việt Nam. Trong khi đó, mức xếp hạn tín nhiệm của các ngân hàng Việt Nam vẫn chưa ở mức cao, dẫn đến hoạt động huy động vốn nước ngoài cũng khó khăn hơn. Cụ thể, trước khi Hiệp định TPP được ký kết, vào tháng 9-2015, Moody’s đã phát hành báo cáo xếp hạng đối với 9 ngân hàng Việt Nam. Trong đó VIBBank và VietinBank là 2 ngân hàng có chỉ số sức mạnh tài chính (BCA) cao nhất (ở mức b3) trong số 9 ngân hàng được đánh giá và có triển vọng "ổn định". Triển vọng "ổn định" cũng được Moody’s xếp hạng cho BIDV và SHB trong khi các ngân hàng còn lại được đánh giá triển vọng "tích cực".

Nhìn chung, với các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam, việc tiếp cận các dịch vụ về tài chính có những bước phát triển nhưng vẫn còn thấp so với một số nước trong khu vực và trên thế giới. Với tư cách là một thành viên của TPP, Việt Nam được đánh giá là quốc gia sẽ được hưởng lợi nhiều nhất từ hiệp định này cả mặt kinh tế và chiến lược, nhưng có một điều không thể phủ nhận được là khi tham gia vào sân chơi rộng lớn này, ngành tài chính Việt Nam cũng sẽ phải đối mặt với những thách thức cạnh tranh TPP mang lại. Do đó việc quan tâm đến tiến trình TPP của ngành tài chính Việt Nam là vô cùng cấp thiết. Nắm bắt cơ hội, đón đầu thử thách là những việc ngành tài chính của chúng ta cần làm để thoát khỏi tình trạng yếu kém và vươn lên.

Luật sư Nguyễn Văn Lộc, Chủ tịch LP Group

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Công nghệ - Xe

Du lịch

Quy định nhập cảnh làm khó du khách

(ĐTTCO)-Một số quy định nhập cảnh bất hợp lý đối với công dân các nước đã được đơn phương miễn thị thực (visa) vào VN đang là trở ngại trong việc thu hút du khách nước ngoài.
 

Khởi nghiệp

Về quê dựng nghiệp

(ĐTTCO) - Sau khi tốt nghiệp THPT, vì điều kiện gia đình anh Trần Hữu Đức (xóm 7, xã Thuận Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An) đã vào Bình Dương làm công nhân.