Quy định mới tạo… rào cản

Đóng góp cho dự thảo thông tư về hoạt động mua bán hàng hóa qua biên giới của thương nhân vừa được Phòng Thương mại - Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phản hồi, cho thấy những hướng dẫn của Bộ Công Thương đang tạo quá nhiều rào cản cho thương nhân, từ sự thiếu minh bạch cho đến các điều kiện để kinh doanh như một kiểu giấy phép con không hợp lý.

Một kiểu giấy phép con

Theo dự thảo, chỉ có 2 loại thương nhân được quyền mua bán hàng hóa qua biên giới, bao gồm DN Việt Nam và hộ kinh doanh thuộc các tỉnh biên giới có đăng ký kinh doanh. Tuy nhiên, phạm vi 2 loại thương nhân như dự thảo chưa thống nhất với Quyết định 52 của Thủ tướng Chính phủ về việc quản lý hoạt động thương mại biên giới với các nước có chung biên giới. Theo đó, Quyết định 52 quy định “Thương nhân Việt Nam không có vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài (gọi tắt là thương nhân) được thực hiện hoạt động mua bán hàng hóa qua biên giới”. Cũng theo quy định tại điều khoản này, việc giới hạn thương nhân chỉ áp dụng cho trường hợp cửa khẩu phụ, lối mở. Trong khi đó, theo Quyết định 52 và quy định tại Luật Thương mại, phạm vi cho phép thương nhân không có vốn đầu tư nước ngoài đều có thể thực hiện hoạt động mua bán hàng hóa qua biên giới rộng hơn. Cụ thể, các đối tượng được quyền mua bán hàng hóa qua biên giới bao gồm thương nhân là tổ chức kinh tế Việt Nam không đăng ký dưới hình thức DN (thí dụ các hợp tác xã…); các thương nhân là cá nhân Việt Nam có đăng ký kinh doanh; hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh ở các địa phương trên lãnh thổ Việt Nam (kể cả các tỉnh không phải tỉnh biên giới).

Như vậy, theo bà Nguyễn Thị Thu Trang, Phó trưởng ban Ban Pháp chế (VCCI), dù dự thảo đang hướng dẫn Quyết định 52 nhưng lại loại trừ tất cả trường hợp nêu trên, hẹp hơn về đối tượng và chưa phù hợp với Quyết định 52. Do vậy, ban soạn thảo cần điều chỉnh theo hướng liệt kê đầy đủ các loại thương nhân không có vốn đầu tư nước ngoài theo pháp luật liên quan của Việt Nam (thương mại, DN, đầu tư, hợp tác xã…); bỏ hạn chế quy định việc hộ kinh doanh phải đăng ký tại tỉnh biên giới.

 Thiếu rõ ràng, minh bạch

Dự thảo quy định về việc đăng ký của thương nhân để thực hiện hoạt động mua bán hàng hóa qua cửa khẩu phụ, lối mở. Tuy nhiên, các quy định này còn rất sơ sài và thiếu nhiều yếu tố. Chẳng hạn, dự thảo chưa đề cập tới các điều kiện để lựa chọn thương nhân, vì vậy không rõ cơ quan có thẩm quyền (Sở Công Thương, Chủ tịch UBND tỉnh biên giới) dựa vào tiêu chí nào để phê duyệt, hay không phê duyệt việc đưa một thương nhân vào danh sách được phép mua bán qua cửa khẩu phụ, lối mở? Không đề cập tới việc UBND tỉnh sẽ phối hợp với Bộ Công Thương như thế nào trong việc lựa chọn này?... Ngoài ra, với thủ tục đăng ký của thương nhân, đây thực chất là một loại giấy phép vì chủ thể đăng ký phải nhận được sự chấp thuận hoặc cho phép của cơ quan có thẩm quyền. Chưa hết, thủ tục về việc đăng ký và phê duyệt không được nêu như mẫu đăng ký, thời gian đăng ký, hồ sơ gồm những giấy tờ nào, tiêu chí để được chấp thuận...

Cũng theo quy định tại dự thảo, danh sách thương nhân phải được cập nhật (thêm và bớt theo điều kiện hạ tầng của từng cửa khẩu phụ, lối mở), có thể hiểu đây là hình thức “hạn ngạch” về số lượng thương nhân. Điều này có nghĩa các thương nhân có điều kiện như nhau nhưng có thể có thương nhân được vào danh sách, có thương nhân không được và vì vậy, cách thức lựa chọn công bằng nhất chỉ có thể là ai đăng ký trước thì được. Do đó vấn đề về thời điểm đăng ký của thương nhân cũng như cách thức cho đăng ký (tùy ý hay theo đợt) rất quan trọng. Một điểm mơ hồ khác trong dự thảo là quy định việc cho phép xuất, nhập khẩu theo từng trường hợp đối với các hàng hóa nhất định và đều phải có “sự đồng ý bằng văn bản của Bộ Công Thương”. Điều này được hiểu là đối với việc xuất, nhập khẩu các loại hàng hóa này, mỗi lần xuất, nhập khẩu đều phải được Bộ Công Thương cấp phép.

Quy định mới tạo… rào cản ảnh 1
Hướng dẫn của Bộ Công Thương đang tạo nhiều rào cản cho DN.
Từ góc độ minh bạch, bên cạnh vấn đề bất cập về thời điểm cập nhật nêu trên, một số nội dung quan trọng khác về danh sách này cũng chưa được làm rõ, có thể gây ra nhiều lúng túng, vướng mắc trong triển khai. Đó là ai chịu trách nhiệm thực hiện cập nhật và công khai danh sách? Nếu việc cấp đăng ký không theo định kỳ mà theo từng đơn đăng ký, khoảng thời gian danh sách thương nhân cập nhật sẽ thế nào?... Quy định này cũng chưa phù hợp, bởi lẽ theo Quyết định 52, trách nhiệm của Bộ Công Thương là "hướng dẫn hàng hóa mua bán qua cửa khẩu phụ, lối mở biên giới của thương nhân trong từng thời kỳ sau khi trao đổi với Bộ Tài chính, các bộ, cơ quan liên quan và UBND tỉnh biên giới”. Như vậy, Bộ Công Thương được giao hướng dẫn chung, không phải được trao quyền cấp phép cho từng trường hợp. Ngay cả khi Bộ Công Thương có thẩm quyền cấp phép cho từng trường hợp cũng chưa rõ ràng về tiêu chí nào để đồng ý hay không đồng ý, và thương nhân phải thực hiện thủ tục nào, hồ sơ gì, gửi đến ai để có được “sự đồng ý bằng văn bản” này của Bộ Công Thương?

 Ngoài ra, về trình tự, thủ tục chung đối với hàng hóa xuất nhập khẩu qua cửa khẩu phụ, lối mở, dự thảo giao chủ tịch UBND tỉnh quy định. Theo VCCI, điều này chưa phù hợp, bởi Bộ Công Thương phải là đầu mối hướng dẫn và tạo sự thống nhất trong cơ chế quản lý cũng như tạo ra sự minh bạch cho quá trình thi hành.

Quang Minh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bịt lỗ hổng cơ chế đầu tư BOT

Bịt lỗ hổng cơ chế đầu tư BOT

(ĐTTCO) - Cả nước hiện có 88 dự án BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao) được xây dựng, gắn với nó là chừng ấy trạm thu phí BOT giao thông. 

Công nghệ - Xe

Dàn xe đủ chủng loại tại Thái Lan

(ĐTTCO) - Hàng trăm chiếc xe đủ các loại thuộc sở hữu của một người đàn ông tại Thái Lan. Toàn bộ dàn xe đều dán dòng chữ “Ai Baan Nawk” (tạm dịch: thằng nhà quê).

Du lịch

Đề xuất xây dựng phố đi bộ - chợ đêm Đà Lạt

(ĐTTCO)-Công ty cổ phần Ngôi sao biển Sài Gòn vừa có công văn gửi UBND TP.Đà Lạt (Lâm Đồng) xin chủ trương nghiên cứu, lập phương án và thực hiện đầu tư xây dựng dự án phố đi bộ - chợ đêm Đà Lạt.
 
 

Khởi nghiệp