Nỗ lực trong cuộc chiến bán lẻ

(ĐTTCO) - Trước sức ép từ các nhà bán lẻ ngoại, phía nội cần sự phối hợp đồng bộ của DN bán lẻ, Nhà nước và nhà sản xuất để tạo thế chân kiềng vững chắc hơn cho ngành bán lẻ nội.

Sức ép cạnh tranh

Các nhà phân phối nước ngoài thâm nhập thị trường Việt Nam từ hơn 10 năm nay dưới các mô hình khác nhau. Các tập đoàn này đang tăng tốc mở nhanh mạng lưới và đa dạng hóa loại hình bán lẻ, tăng cường mua bán sáp nhập để gia tăng thị phần và chiếm lĩnh thị trường, tạo áp lực cạnh tranh rất lớn đối với nhà bán lẻ Việt Nam ngay trên sân nhà. Tuy vậy, sự xuất hiện của nhà phân phối nước ngoài đã giới thiệu những phương thức thương mại hiện đại mang tính chuyên nghiệp cao, cùng với những công nghệ, kỹ năng quản lý mới, góp phần nâng cấp hạ tầng thương mại nước ta. Đồng thời áp lực của nhà phân phối nước ngoài đã thúc đẩy nhà bán lẻ nội nỗ lực nâng cao tính năng động để tồn tại và phát triển. Dù vậy, trong cuộc chiến này, nhà bán lẻ Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức. Đa số nhà bán lẻ nội có quy mô nhỏ và vừa, chưa có kinh nghiệm điều hành, quản lý những mô hình phân phối hiện đại quy mô lớn, đa dạng. Ngay như Saigon Coop được xem là nhà bán lẻ nội lớn nhất nhưng cũng chưa phủ hết các loại hình bán lẻ.

DN bán lẻ Việt Nam thường gặp khó khăn khi mở rộng địa bàn do yếu về quản trị, năng lực giới hạn, tính chuyên nghiệp không cao, không đủ khả năng xây dựng những chiến lược mang tính dài hạn, đặc biệt phải nhìn thẳng vào sự thật là tính liên kết chưa cao, tầm nhìn còn hạn chế. Chính vì thế, thời gian qua, các tập đoàn nước ngoài đã lần lượt thâu tóm nhiều nhà bán lẻ nội. Thực tế đến nay chúng ta chỉ còn 2 nhà bán lẻ lớn là Saigon Coop và Vingroup. Trong đó, Vingroup có tiếp tục duy trì hoạt động bán lẻ như là ngành kinh doanh cốt lõi. Các DNNN như Satra, Hapro bán lẻ chưa phải lĩnh vực kinh doanh cốt lõi.

Cuộc cạnh tranh nội ngoại có thể coi như là cuộc chơi của 1 bên quy mô lớn và 1 bên am hiểu thị trường. Nhà phân phối ngoại có 3 lợi thế là sức mạnh đàm phán mua hàng, kinh nghiệm quản trị và sức mạnh tài chính. Đây được xem là 3 thứ vũ khí lợi hại DN nước ngoài có. Trong khi đó, nhà bán lẻ nội cũng có những lợi thế như tìm kiếm mặt bằng, am hiểu khách hàng, biết cách tiết giảm chi phí, sự gắn kết của đội ngũ… Nhưng nhìn về mặt lý thuyết, đây là những cái chúng ta có nhưng làm sao để biến những lợi thế này thành hiện thực mới là quan trọng.

Đề xuất giải pháp

Những giải pháp được kiến nghị liên quan đến 3 đối tượng: nhà bán lẻ, nhà sản xuất và Nhà nước, trong đó nhà bán lẻ nội là người tiên phong trong cuộc chiến này. Theo đó nhà bán lẻ cần tập trung vào 4 việc. Thứ nhất, tạo mối liên kết chặt chẽ giữa 2 nhà bán lẻ lớn là Saigon Coop và Satra do Nhà nước chi phối. 2 đơn vị này nên liên kết để cộng hưởng năng lực tài chính và quản trị để phát triển nhanh và đủ lực mua lại các hệ thống khác. Thứ hai, DN trong nước phải nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường, đừng trông chờ ENT (một công cụ hiệu quả Chính phủ đang áp dụng để kiểm soát sự phát triển của mạng lưới phân phối nước ngoài tại Việt Nam), đừng nghĩ dùng chính sách để hạn chế sự phát triển của các nhà bán lẻ nước ngoài. Với DNNN có mặt bằng phù hợp cần đưa vào khai thác ngay. Thứ ba, tăng cường liên kết các nhà bán lẻ Việt, hình thành liên minh trên lĩnh vực phân phối với nhiều phương thức linh hoạt như hớp tác, liên doanh, nhượng quyền. Trong đó nhượng quyền nên đặc biệt quan tâm. Thực tế có nhiều DN muốn khởi nghiệp trong lĩnh vực bán lẻ nhưng vẫn lo ngại không đủ sức. Với tư cách là người đi tiên phong trong lĩnh vực bán lẻ, Saigon Coop, Satra nên hỗ trợ DN nhượng quyền, vừa để mở rộng mạng lưới của mình. Cuối cùng, nhà bán lẻ nội phải tăng cường nhân sự cấp cao chuyên sâu trong lĩnh vực bán lẻ, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.

Nỗ lực trong cuộc chiến bán lẻ ảnh 1
Vai trò của nhà sản xuất cũng hết sức quan trọng, bởi họ chính là những đơn vị có quyền và nghĩa vụ liên quan trực tiếp. Trước hết, nhà sản xuất phải tạo dựng năng lực cạnh tranh cốt lõi cho mình dựa trên cơ sở đầu tư đổi mới công nghệ, làm ra những sản phẩm chất lượng, có tính khác biệt, đáp ứng tốt nhu cầu và thị hiếu người tiêu dùng. Cùng với đó phải đầu tư xây dựng mở rộng thị trường, không phụ thuộc vào bất cứ kênh phân phối nào. Cần tăng cường các mối liên kết ngang và dọc, hình thành liên minh giữa các DN Việt với nhiều phương thức. Cùng với đó phải tăng cường thu hút nhân lực có chất lượng cao, nâng cao chất lượng quản trị DN và tính chuyên nghiệp trong hoạt động, quan tâm xây dựng thương hiệu và văn hóa DN.

Để có thể cạnh tranh tốt hơn không thể thiếu vai trò của các cơ quan chức năng nhà nước. Nhà nước nên có chính sách hỗ trợ DN trong nước tìm kiếm mặt bằng để mở rộng mạng lưới, quan tâm đến chiến lược cổ phần hóa của các DN thương mại. Cụ thể trong quá trình cổ phần hóa các công ty thương mại, Nhà nước phải tham gia, nếu không các nhà đầu tư nước ngoài mua hết. Nhà nước cần nhanh chóng xây dựng và triển khai đề án phát triển hệ thống bán lẻ Việt Nam, hình thành những nhà bán lẻ mạnh có vai trò dẫn dắt, hỗ trợ thị trường. Các cơ quan chức năng phải thường xuyên kiểm tra, xử lý những hành vi cạnh tranh không lành mạnh, tạo sức ép. Tiếp tục đẩy mạnh cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên sử dụng hàng Việt Nam; có chính sách khuyến khích mạnh mẽ tinh thần khởi nghiệp. Phát huy vai trò của các hiệp hội trong việc làm đầu mối tiếp nhận thông tin từ DN hội viên để có các giải pháp hỗ trợ DN thiết thực và hiệu quả.

Ông Nguyễn Ngọc Hòa Phó Giám đốc Sở Công Thương TPHCM

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bịt lỗ hổng cơ chế đầu tư BOT

Bịt lỗ hổng cơ chế đầu tư BOT

(ĐTTCO) - Cả nước hiện có 88 dự án BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao) được xây dựng, gắn với nó là chừng ấy trạm thu phí BOT giao thông. 

Công nghệ - Xe

Jaguar F-Pace 2017: Bản lĩnh 'báo' đầu đàn

(ĐTTCO) - Mang danh “báo đầu đàn” đưa Jaguar gia nhập phân khúc SUV hạng sang, F-Pace không chỉ sở hữu diện mạo cao lớn, khoang nội thất rộng rãi mà còn mang lại cảm giác lái thể thao đầy phấn khích.

Du lịch

Ngày 21-8 vận hành thử tuyến buýt đường sông tại TPHCM

(ĐTTCO)-Sau nhiều lần hứa hẹn, dự kiến ngày 21-8, tuyến vận tải hành khách công cộng đường thủy nội địa số 1 trên sông Sài Gòn sẽ chạy vận hành kỹ thuật để thử nghiệm. Dự kiến, vào tháng 10-2017 sẽ chính thức đưa vào hoạt động.
 

Khởi nghiệp

Lạ lẫm 'Thung lũng khởi nghiệp' giữa Sài Gòn

(ĐTTCO)-Một khu nhà làm việc cũ kỹ của Sở Khoa học công nghệ TP.HCM được cải tạo theo phong cách lạ vào tháng 8-2016, thoáng nhìn tưởng quán cà phê. Nhiều doanh nghiệp ra đời từ đó...