Nỗ lực nắm cơ hội

Việc kết thúc cơ bản đàm phán hiệp định thương mại tự do (FTA) giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU) đang được kỳ vọng trở thành lực đẩy giúp hàng hóa của Việt Nam tiến mạnh hơn vào thị trường này, nhất là với những mặt hàng chủ lực như dệt may, giày dép và thủy sản… Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cảnh báo nếu DN không nỗ lực, các cơ quan chức năng không chung tay, việc để mất cơ hội là điều có thể xảy ra.

Nhìn thấy cơ hội

Theo kết quả đàm phán, những nhóm hàng xuất khẩu quan trọng của Việt Nam như dệt may, giày dép và thủy sản (trừ cá ngừ đóng hộp và cá viên), EU sẽ xóa bỏ hoàn toàn thuế nhập khẩu trong vòng 7 năm kể từ khi hiệp định có hiệu lực. Đánh giá về cơ hội này, ông Nguyễn Văn Khánh, Tổng thư ký Hiệp hội Da giày TPHCM, khẳng định đây là cơ hội rất tốt cho ngành da giày.

Nhìn lại con đường xuất khẩu của giày dép Việt Nam sang thị trường EU, ông Khánh cho biết thời điểm năm 2006 khi EU đánh thuế chống bán phá giá các sản phẩm giày dép của Việt Nam, rất nhiều đối tác đã tìm đến các thị trường khác. Phải đến năm 2011 khi EU chấm dứt thuế chống bán phá giá, các đối tác mới bắt đầu quay trở lại. “Khi FTA Việt Nam - EU có hiệu lực, thuế sẽ dần về mức 0%, chắc chắn các đối tác sẽ quan tâm nhiều hơn đến thị trường Việt Nam” - ông Khánh đánh giá.

Hầu hết FTA đều đòi hỏi quy tắc xuất xứ (trừ FTA giữa Việt Nam - Liên minh kinh tế Á-Âu). Hiện nay có nhiều đối tác nước ngoài tìm đến Việt Nam đầu tư những nhà máy thuộc da. Như vậy vấn đề nguyên phụ liệu cho ngành có thể từng bước được gỡ bỏ.

Cũng có cái nhìn khá lạc quan sau khi Việt Nam và EU kết thúc đàm phán, ông Phạm Xuân Hồng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam, cho rằng FTA giữa Việt Nam và EU sẽ là cơ hội thuận lợi để dệt may Việt Nam tiến sâu hơn vào thị trường này. Hiện EU là thị trường xuất khẩu lớn thứ 2 của dệt may Việt Nam, sau Hoa Kỳ.

“Tăng trưởng trong năm 2016 của ngành dệt may sẽ không mạnh ngay mà có thể ở mức 15%. Tuy nhiên, đây sẽ là những bước chuẩn bị tốt cho những năm sắp tới” - ông Hồng nhìn nhận. Không chỉ dệt may, da giày mà thủy sản cũng được đánh giá sẽ có nhiều cơ hội.

Năm 2014, tổng kim ngạch 2 chiều giữa Việt Nam và EU đạt hơn 36,8 tỷ USD, tăng 9% so với năm 2013. Trong đó, xuất khẩu sang EU đạt gần 28 tỷ USD và nhập khẩu từ EU đạt gần 9 tỷ USD. Các nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang EU là giày dép, dệt may, cà phê, đồ gỗ, hải sản. Như vậy xuất khẩu từ Việt Nam sang EU cao gấp 3 lần xuất khẩu của EU vào Việt Nam. Song như đã nói, nếu không có nỗ lực từ phía DN và cả cơ quan chức năng thì cơ hội có thể chỉ nằm trên giấy.

Nắm bắt ra sao?

Trở lại câu chuyện với ông Nguyễn Văn Khánh, mặc dù khá lạc quan khi cho biết có các đối tác nước ngoài đã tìm đến hiệp hội để làm việc về vấn đề đầu tư các nhà máy thuộc da, nhưng theo ông Khánh khi hiệp hội đưa các đối tác xuống các địa phương, hầu hết lãnh đạo các nơi đây đều ngần ngại vấn đề ô nhiễm môi trường.

“Đầu tư vào ngành thuộc da của Việt Nam hiện đang gặp nhiều khó khăn do các DN tiềm lực tài chính yếu. Bên cạnh đó, việc chưa có các tiêu chuẩn rõ ràng về chất thải đang hạn chế sự phát triển của ngành thuộc da. Đây cũng là lý do khiến các nhà đầu tư nước ngoài e ngại khi đầu tư vào lĩnh vực này” - ông Khánh chia sẻ.

Để giải quyết bài toán này cho ngành thuộc da, ông Khánh đề nghị phải có sự vào cuộc của Chính phủ, đồng thời phải đưa ra những tiêu chuẩn rõ ràng về môi trường. Có như vậy mới có thể phát triển ngành công nghiệp thuộc da, tạo điều kiện cho ngành da giày tận dụng tốt các FTA song phương và đa phương như FTA Việt Nam - EU và quan trọng hơn là Hiệp định Đối tác Kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP).

Vấn đề nguyên phụ liệu không phải câu chuyện riêng của ngành da giày mà dệt may cũng đang lúng túng. Mặc dù theo lộ trình thuế sẽ về 0% sau 7 năm, tuy nhiên cho đến nay những đòi hỏi về xuất xứ, hàng rào kỹ thuật và cả trách nhiệm xã hội cũng sẽ được đặt ra, đòi hỏi các DN Việt Nam phải có sự chuẩn bị để đáp ứng.

“Thực ra DN đã có sự chuẩn bị song sẽ khó tránh khỏi khó khăn do chúng ta chưa chủ động nguyên vật liệu. Lại thêm các vấn đề về hàng rào kỹ thuật cũng chưa rõ ràng” - ông Hồng cho biết. Tất nhiên, việc giảm thuế là có lộ trình và các DN Việt Nam có thể khai thác dần để tăng tỷ lệ, đồng thời theo đánh giá thị trường châu Âu cũng không quá lớn, các DN có thể liên kết với nhau để đáp ứng các nhu cầu của đối tác.

Nỗ lực nắm cơ hội ảnh 1

FTA Việt Nam-EU là cơ hội lớn cho ngành da giày Việt Nam.

Hiện nay các địa phương và cả các bộ, ngành đang tiến hành những bước cơ bản để hình thành ngành công nghiệp hỗ trợ cho nhiều ngành, trong đó có dệt may. Điều này theo nhiều chuyên gia đánh giá “nước đến chân mới nhảy nên khó nhảy nhanh và xa được”. Tuy nhiên có còn hơn không, dù từ chủ trương đến hiện thực không phải là con đường ngắn.

Thí dụ, khi DN, hiệp hội đề xuất thành lập trung tâm nguyên phụ liệu phía Nam không thấy các bộ, ngành hồi âm. Không chỉ đòi hỏi về quy tắc xuất xứ, khi các FTA được ký kết các DN còn phải đảm bảo những yêu cầu cao về chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm như đối với các mặt hàng nông lâm thủy sản. Chính vì thế giảm thuế theo lộ trình cũng được đánh giá là cơ hội để cả DN và Nhà nước chạy đua cho kịp những yêu cầu nhằm hưởng được những ưu đãi mà chúng ta phải vất vả mới có thể đàm phán được.

Thanh Lâm

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Khu du lịch sinh thái Vua Lê - Kiệt tác nghệ thuật tâm linh.

Sao Mai Group kiến tạo kiệt tác nghệ thuật tâm linh

(ĐTTCO) - Khu du lịch sinh thái vua Lê kết hợp với phát triển đô thị cao cấp hiện đại trên vùng đất địa linh nhân kiệt, là ý tưởng chạm đỉnh hết sức độc đáo của Tập đoàn Sao Mai. 

Công nghệ - Xe

iPhone lắp ráp tại Trung Quốc “né” được thuế

(ĐTTCO)-Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố với Tổng Giám đốc Điều hành (CEO) Tập đoàn công nghệ Apple Tim Cook rằng Chính phủ Mỹ sẽ không đánh thuế dòng điện thoại iPhone lắp ráp tại Trung Quốc.

Du lịch

Hà Nội thí điểm 3 tuyến mini buýt đi vào các phố nhỏ

(ĐTTCO)-Tin từ Tổng Công ty Vận tải Hà Nội, để tăng cường kết nối các tuyến buýt, Tổng Công ty Vận tải Hà Nội đã xây dựng đề án mở mới 14 tuyến buýt; trong đó thí điểm 3 tuyến mini buýt. Nếu được Sở Giao thông Vận tải phê duyệt, Tổng Công ty sẽ đưa vào vận hành ngay trong năm nay.

Khởi nghiệp

Sáng kiến hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp

(ĐTTCO)-Làm thế nào để có thể phát huy tiềm năng, sự sáng tạo và cam kết của thế hệ doanh nhân Việt trẻ trong việc tìm ra giải pháp cho những thách thức lớn nhất mà đất nước đang phải đối mặt?