Nhật Bản mở rộng đầu tư tại Việt Nam

(ĐTTCO) - Khảo sát thực trạng hoạt động sản xuất, kinh doanh của DN Nhật Bản đầu tư tại Việt Nam năm 2015 vừa được Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (Jetro) công bố cho thấy 58,8% DN làm ăn có lãi, 63,9% DN có xu hướng mở rộng hoạt động kinh doanh, có 5,1% DN Nhật Bản sản xuất kinh doanh lỗ, hoặc hòa vốn nhưng vẫn có xu hướng tiếp tục mở rộng sản xuất kinh doanh.

Sức hút cải cách và hội nhập

Tỷ lệ các nhà đầu tư Nhật Bản muốn mở rộng sản xuất kinh doanh tại Việt Nam theo khảo sát của Jetro là cao nhất trong 15 quốc gia tại khu vực châu Á và châu Đại Dương. Có tới 63,9% DN Nhật Bản đang đầu tư tại Việt Nam muốn mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh, trong khi tỷ lệ này tại các quốc gia khác trong khu vực như: Trung Quốc 38,1%, Malaysia 44,6%, Thái Lan 49%, Indonesia 51,9%, Philippines 55,1%. Tỷ lệ các nhà đầu tư muốn dịch chuyển, di dời hoạt động sản xuất kinh doanh tại Việt Nam trong năm 2015 là 0,5%, trong khi tại Trung Quốc là 1,8%, Malaysia 1%.

3 nhân tố thuận lợi trong môi trường đầu tư Việt Nam được các DN Nhật Bản đánh giá cao, bao gồm: Chi phí nhân công rẻ (57,7%); tình hình chính trị - xã hội ổn định (54,9%); triển vọng và khả năng tăng trưởng tiềm năng của thị trường Việt Nam (51,6%). Bên cạnh đó, các nhà đầu tư Nhật Bản cũng đang đặt nhiều kỳ vọng vào quá trình hội nhập kinh tế của Việt Nam. Với Cộng đồng  Kinh tế ASEAN (AEC), có gần 60% DN kỳ vọng sẽ giúp đơn giản hóa thủ tục về hải quan; trên 30% DN kỳ vọng sẽ bỏ thuế nhập khẩu, chế độ thuế và quy tắc xuất xứ hàng hóa. Còn với với TPP, có tới gần 70% DN Nhật Bản cho rằng việc thuận lợi hóa thương mại và thuế quan sẽ mang lại các cơ hội đầu tư kinh doanh tốt, 34,5% DN tin tưởng sẽ tiếp cận thị trường hàng hóa trong TPP dễ dàng hơn, 27,5% DN kỳ vọng việc xóa bỏ quy tắc xuất xứ hàng hóa mang lại cơ hội cho xuất khẩu.

Lý giải về việc nhiều DN Nhật Bản kinh doanh không có lãi nhưng vẫn tiếp tục mở rộng sản xuất kinh doanh tại Việt Nam, ông Atsusuke Kawada, Trưởng Văn phòng đại diện Jetro tại Hà Nội, cho biết các DN Nhật Bản đang đầu tư kinh doanh tại Việt Nam vẫn còn nhiều khó khăn, trở ngại. Tuy nhiên khi đánh giá về các triển vọng, lợi nhuận của DN tại thị trường Việt Nam vẫn khả quan, vì vậy nhiều DN mong muốn tiếp tục mở rộng đầu tư, kinh doanh với kỳ vọng tăng trưởng của thị trường. Theo người đại diện Jetro tại Hà Nội, kỳ vọng về cải thiện môi trường đầu tư là lý do lớn nhất giữ các DN Nhật Bản tiếp tục đầu tư tại Việt Nam.

Tỷ lệ tăng lương của các DN Nhật Bản tại Việt Nam trong năm 2015 là 10%, trong lĩnh vực chế tạo 10,8%, lĩnh vực dịch vụ 8,5%. Đối với lĩnh vực chế tạo, chi phí lương, thưởng cho công nhân của DN khoảng 4.000USD/năm, trung bình 1 tháng khoảng 300USD/công nhân, với trình độ kỹ sư là 5.940USD, khối quản lý gồm cả người Nhật khoảng 12.865USD/năm. Đối với khu vực phi chế tạo, lương thưởng nhân viên đạt 7.224USD/năm, nhóm quản lý 15.710USD/năm, cao hơn rất nhiều so với khu vực chế tạo.

Rủi ro vẫn còn lớn

Đánh giá về những rủi ro kinh doanh, 63,3% DN Nhật Bản cho rằng hệ thống pháp luật chưa hoàn thiện, vận hành thiếu minh bạch; 53,9% DN đánh giá cơ chế, thủ tục thuế phức tạp; 61,1% DN cho biết thủ tục hành chính phức tạp. Đánh giá về 3 yếu tố rủi ro này, các DN Nhật Bản chỉ xếp mức độ rủi ro tại Việt Nam sau các quốc gia trong khu vực như: Campuchia, Indonesia và Myanmar. Điều đáng lưu ý là các rủi ro này đang có xu hướng tăng lên trong năm 2015, cho thấy những nỗ lực cải cách của Chính phủ về cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh trong năm qua chưa mang lại hiệu quả như kỳ vọng.

Cụ thể, khảo sát của Jetro cho thấy nhiều nội dung văn bản pháp luật không rõ ràng dẫn tới vận dụng không thống nhất. Việc giải thích luật giữa các bộ, ngành, địa phương và cán bộ phụ trách không giống nhau. Quyền hạn hành chính lớn, dễ dẫn tới các hành vi tiêu cực của cán bộ khiến DN phải nộp lệ phí không chính thức trong các thủ tục hải quan, môi trường, phòng cháy chữa cháy. Thời gian thẩm tra việc thay đổi cấp giấy chứng nhận đầu tư, thủ tục xin cấp phép lao động, cách áp dụng thuế với nhà thầu nước ngoài… không rõ ràng đang là rào cản kinh doanh với nhà đầu tư.

Nhật Bản mở rộng đầu tư tại Việt Nam ảnh 1

Môi trường kinh doanh ở Việt Nam vẫn là rào cản lớn với nhà đầu tư.

Một vấn đề khác được đề cập rất kỹ trong báo cáo thực trạng hoạt động sản xuất, kinh doanh của DN Nhật Bản đầu tư tại Việt Nam năm 2015 là tỷ lệ nội địa hóa, tình hình cung ứng nguyên vật liệu, linh kiện của các nhà sản xuất trong nước rất thấp. Tỷ lệ nội địa hóa sản xuất chỉ đạt 32,1% và có xu hướng giảm nhẹ so với năm trước. So với các nước trong khu vực, tỷ lệ nội địa hóa tại Việt Nam thấp hơn nhiều các quốc gia khác như Trung Quốc 65%, Thái Lan 56%, Indonesia 41%. Tỷ lệ nội địa hóa trên bao gồm cả các nhà cung ứng linh, phụ kiện Nhật Bản đang đầu tư tại Việt Nam. Nếu xét riêng các nhà cung ứng Việt Nam, tỷ lệ nội địa hóa chỉ đạt 13,2%. Đặc biệt tỷ lệ nội địa hóa các DN Nhật Bản tại các vùng miền có sự chênh lệch đáng kể, miền Bắc 29,2%, miền Nam 36,2%. Tuy nhiên, so với năm 2010 tỷ lệ nội địa hóa của các nhà đầu tư Nhật Bản tại Việt Nam đã tăng lên đáng kể từ 22,4% năm 2010 lên 32,1% vào năm 2015.

Đánh giá về xu hướng đầu tư của các DN Nhật Bản vào Việt Nam trong thời gian tới, ông Atsusuke Kawada cho rằng tỷ lệ DN đầu tư vào Việt Nam sẽ tăng, trong đó đầu tư có quy mô vừa và nhỏ sẽ tăng nhanh trong những năm tới. Nhiều DNVVN Nhật Bản muốn đầu tư vào vì Việt Nam là nước có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, có quy mô thị trường phù hợp.

HÀ MY

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Công nghệ - Xe

Du lịch

Khởi nghiệp

Tìm vốn khởi nghiệp nông nghiệp

(ĐTTCO) - Khởi nghiệp với các dự án về nông nghiệp hay các sản phẩm công nghệ dành cho nông nghiệp đang trở thành lựa chọn của nhiều bạn trẻ. Thế nhưng việc tìm kiếm nguồn vốn cho những dự án nông nghiệp vẫn đang là thách thức bởi chưa có nhiều nhà đầu tư quan tâm đến lĩnh vực này.