Nguy cơ lạm dụng Corticoid điều trị bệnh xương khớp

(ĐTTCO) - Thoái hóa cột sống là hậu quả của nhiều yếu tố tuổi cao, nữ, nghề nghiệp lao động nặng, tiền sử chấn thương cột sống, bất thường trục chi dưới, tiền sử phẫu thuật cột sống, yếu cơ, di truyền, tư thế lao động… 
Do tình trạng chịu áp lực quá tải lên sụn khớp và đĩa đệm lặp đi lặp lại kéo dài trong nhiều năm dẫn đến sự tổn thương sụn khớp, phần xương dưới sụn, mất tính đàn hồi của đĩa đệm, xơ cứng dây chằng bao khớp tạo nên những triệu chứng và biến chứng trong thoái hóa cột sống.
Tình trạng bệnh lý
Thoái hóa cột sống lưng thường xuất hiện các cơn đau lưng kéo dài từng đợt rồi giảm và hết, sau đó lại xuất hiện đợt khác sau khi vận động nhiều ở khớp và quanh khớp, kết hợp với tình trạng chịu áp lực quá tải kéo dài của cột sống. Bệnh cũng gây những cảm giác nhức nhối vùng lưng khiến người bệnh luôn có cảm giác không thoải mái trong bất kỳ tư thế nào. Các dấu hiệu thường gặp nhất của bệnh thoái hóa cột sống thắt lưng gồm: 
- Cứng cột sống vào buổi sáng; đau tăng khi vận động và giảm khi nghỉ ngơi. 
- Đau vùng lưng dưới, đau lan buốt xuống mông và kéo xuống chi chân, biểu hiện đau đầu nhất là về đêm.
- Đau ở phần cột sống thắt lưng, đau nhiều nên cúi không được, ngồi xuống không đứng lên ngay được.
- Đau lưng dữ dội, hoặc âm ỉ làm hạn chế vận động, đứng vẹo qua một bên.
- Khi thoái hóa ở giai đoạn nặng, có thể đau liên tục và ảnh hưởng đến giấc ngủ.
- Xuất hiện chứng co cứng cơ cạnh cột sống, có thể có biến dạng cột sống (gù, vẹo cột sống).
Nguy cơ lạm dụng Corticoid điều trị bệnh xương khớp ảnh 1 Bệnh thoái hóa cột sống. 
Trong khi đó, thoái hóa cột sống cổ có biểu hiện rất đa dạng: Hội chứng cột sống cổ; hội chứng rễ thần kinh cổ; hội chứng động mạch đốt sống; hội chứng ép tủy; biểu hiện khác. Các dấu hiệu điển hình của bệnh có thể dễ nhận thấy là cổ cứng nhắc khó xoay chuyển kèm với dấu hiệu đau, đau cổ sau đó lan xuống vai, đau ở các khớp cổ và vai.

Điều trị
- Vật lý trị liệu: chiếu đèn hồng ngoại, chườm nóng, chiếu thấu nhiệt vi sóng, điều trị bằng các dòng điện giảm đau (dòng Ten, dòng giao thoa…), sóng siêu âm giảm đau, kháng viêm; huấn luyện cơ, tập mạnh các nhóm cơ gập - duỗi khớp gối, các nhóm cơ gập - duỗi - dang - áp khớp hông để hỗ trợ khớp gối tùy vào lực cơ người bệnh, gia tăng tầm vận động khớp gối.
- Dùng thuốc giảm đau: Nếu mức độ kích thích dây thần kinh lớn hơn, bệnh ở mức độ vừa. Tức là ngày sau bệnh nhân vẫn không thấy thuyên giảm thì có thể phải dùng một số loại thuốc hỗ trợ. Các loại thuốc có thể dùng được bao gồm các thuốc giảm đau, chống viêm không chứa steroid như: diclofenac, ibuprofen, paracetamol, aspirin. Sau khi bệnh diễn tiến không tốt thì bác sĩ sử dụng thuốc kê toa sẵn. Các thuốc này sẽ giảm đau nhưng có tác dụng phụ về sau.
Nguy cơ lạm dụng Corticoid điều trị bệnh xương khớp ảnh 2  
- Thuốc chống viêm không steroid:  Thuốc chống viêm không steroid (tiếng Anh: non-steroidal anti-inflammatory drug, viết tắt là NSAID) là loại thuốc có tác dụng hạ sốt, giảm đau, chống viêm không có cấu trúc steroids. Là thuốc giảm đau, nhưng khác với các thuốc opioids, NSAIDs là thuốc giảm đau ngoại vi và không có tác dụng gây nghiện. Những thuốc tiêu biểu của nhóm này gồm có aspirin, ibuprofen, diclofenac, và naproxen đã được sử dụng rộng rãi trong điều trị từ lâu. 
- Thuốc giãn cơ: Một số loại thuốc giãn cơ thường dùng như: mydocalm, decontracyl, myonal, giúp chống đau cơ và co cơ cực tốt.
- Corticoid tại chỗ/toàn thân: Chỉ dùng thuốc khi có chẩn đoán chính xác, dùng trong thời gian cần thiết, giảm liều ngay khi có thể, phải theo dõi thường xuyên các tác dụng phụ của thuốc và phòng ngừa các biến chứng khi dùng kéo dài. 
- Điều trị ngoại khoa: phẫu thuật. 
- Điều trị bệnh gout: Bệnh gout là bệnh viêm khớp do vi tinh thể, đặc trưng bởi những đợt viêm khớp cấp tái phát, có lắng đọng tinh thể muối urat natri trong các mô, gây ra do tăng acid uric trong máu.
Nguyên tắc điều trị: Chế độ ăn uống - sinh hoạt; thuốc giảm acid uric máu; thuốc chống viêm: colchicin, thuốc kháng viêm không steroid, corticoid.

Tác dụng phụ của Corticoid
Về phương diện chữa bệnh, Corticoid là thuốc rất quý do có tác dụng chống viêm, chống dị ứng, ức chế hệ miễn dịch. Corticoid dùng để chống viêm, giảm đau, trị các bệnh xương khớp, các bệnh tự miễn, dị ứng ngoài da và hệ hô hấp (biểu hiện là hen suyễn nặng), bệnh suy tuyến thượng thận. Bên cạnh đó, Corticoid làm tăng tái hấp thu xương, làm giảm sự hình thành xương, làm giảm hấp thu canxi ở ruột, thận và làm tăng bài tiết canxi. Điều trị glucocorticoid tăng nguy cơ mất xương, gãy xương và gãy xương xảy ra ở các giá trị mật độ chất khoáng trong xương cao hơn xảy ra ở sau mãn kinh bị loãng xương.
Đánh giá loãng xương do corticoid: Các nguy cơ gãy xương đã được báo cáo: prednisone với liều 2,5-7,5 mg (dùng hàng ngày) hoặc tương đương. Thông thường, không có biểu hiện lâm sàng cho đến khi có nứt/gãy xương. Bất cứ bệnh nhân dùng bất cứ liều glucocorticoid với thời gian ≥3 tháng cần đánh giá.

Những điểm cần lưu ý
Liều và thời gian điều trị corticoid càng thấp và càng ngắn càng tốt. Bệnh nhân cần được khuyến khích các bài tập chịu trọng tải để chống lại sự mất xương và teo cơ.
Cần lưu ý chế độ điều trị bổ sung, đặc biệt khi sử dụng với liều prednisolon trên 10mg mỗi ngày, càng phải được thực hiện nghiêm ngặt khi liều càng cao hoặc kéo dài trên 1 tháng.
 Liệu pháp điều trị bệnh loãng xương
Ngày 5-5-2018, tại TPHCM CTCP Đầu tư Thảo Dược Xanh phối hợp với Công ty TNHH Cá Sấu Hoa Cà tổ chức hội thảo với chủ đề “Thảo dược xanh - không lo gì xương khớp”, giới thiệu liệu pháp mới “Diamond Bone” kết hợp y học cổ truyền và y học hiện đại trong điều trị bệnh loãng xương và các bệnh xương khớp. 
Bằng phương pháp sử dụng bài thuốc cao xương Cá Sấu Hoa Cà kết hợp với một số thuốc nam, thực phẩm bảo vệ sức khỏe Diamond Bone đã giúp cho nhiều người cao tuổi bệnh loãng xương, thoái hóa khớp được điều trị ổn định (giảm hoặc hết hẳn loãng xương). Bài thuốc này cũng giúp hàng trăm trẻ bệnh xương thủy tinh thoát khỏi cơn đau nhức xương triền miên, giúp phục hồi vận động đi lại 40%.
Phương pháp điều trị này được đặt tên là Liệu pháp Diamond Bone, do BSCK II Trần Văn Năm, nguyên Phó viện trưởng Viện Y dược học dân tộc đề xướng. Liệu pháp Diamond Bone còn được hỗ trợ qua sự hợp tác nghiên cứu bởi các nhà khoa học hàng đầu của Việt Nam từ các Trường Đại học Y Dược, Viện Y dược học dân tộc, Trường ĐH Nông lâm TPHCM và một số bệnh viện thành phố trong 9 năm (2006-2016). Và riêng công trình trị bệnh xương thủy tinh bằng liệu pháp này đã được Sở Y tế vinh danh là một trong 10 thành tựu y tế của TPHCM năm 2011.
C. THANH

BS. Vũ Trần thiên quân

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Công nghệ - Xe

Đừng trông mong ô tô giá rẻ

(ĐTTCO)-Đó là khẳng định của TS Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế trung ương (CIEM), ngay cả khi thuế suất thuế nhập khẩu mặt hàng ô tô nguyên chiếc chở người dưới 10 chỗ ngồi từ các nước nội khối ASEAN đã về mức 0%.

Du lịch

Chung tay giữ gìn môi trường du lịch

(ĐTTCO) - Bộ VH-TT-DL vừa phối hợp với Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đã tổ chức chiến dịch bảo vệ môi trường trong hoạt động du lịch với chủ đề “Biển Việt Nam xanh”  tại 5 tỉnh ven biển miền Trung. 

Khởi nghiệp

Chinh phục thị trường, người tiêu dùng

(ĐTTCO) - Việc khởi sự kinh doanh luôn đặt các chủ DN trẻ vào nhiều thách thức, trong đó có việc làm sao hiểu và chinh phục người tiêu dùng. Xung quanh vấn đề này, ĐTTC đã có cuộc trao đổi với chuyên gia chiến lược và thương hiệu PHẠM VIỆT ANH, Chủ tịch HĐTV Công ty Left Brain Connectors.