THỊ TRƯỜNG BÁN LẺ

Ngoại đầu tư để bán?

Những ngày qua thông tin về việc Tập đoàn Casino Group - công ty mẹ của chuỗi Big C Việt Nam - công bố sẽ chuyển nhượng lại hoạt động kinh doanh chuỗi Big C ở một số thị trường không trọng điểm, trong đó có Việt Nam, đang khiến dư luận quan tâm, bởi Big C đang làm ăn tốt tại Việt Nam.

Toan tính nhà đầu tư ngoại

Những ngày đầu tháng 8-2014 khi Tập đoàn Metro (Đức) cho biết đã ký thỏa thuận với Tập đoàn Berli Jucker (BJC) của Thái Lan về việc chuyển nhượng mảng kinh doanh sỉ (bán buôn) tại Việt Nam. Theo đó, BJC sẽ tiếp quản toàn bộ hoạt động kinh doanh Công ty Metro Cash & Carry Việt Nam (MCC Việt Nam), bao gồm 19 trung tâm phân phối và danh mục bất động sản có liên quan, tổng giá trị 655 triệu EUR (tương đương 879 triệu USD), thị trường bán lẻ Việt Nam đã dậy sóng thông tin. Cái đầu tiên được nhiều người nói tới là vụ chuyển nhượng này là một cái giá hời cho Metro, nhưng quan trọng hơn nếu thương vụ này thành công (đến nay thương vụ này vẫn còn dang dở) được xem như cú rút êm của Metro sau nhiều năm không đóng thuế thu nhập DN ở Việt Nam. Tháng 3-2002, MCC Việt Nam chính thức gia nhập thị trường với việc khai trương trung tâm đầu tiên tại TPHCM, với số vốn ban đầu 78 triệu USD. Sau 12 năm Metro Việt Nam có 19 trung tâm tại 14 tỉnh thành. Đi kèm theo đó là tốc độ tăng trưởng không ngừng của doanh thu. Theo báo cáo tài chính của Tập đoàn Metro năm 2002, doanh thu của MCC Việt Nam đạt 38 triệu EUR, tương đương 600 tỷ đồng. Đến năm 2013, doanh thu tăng lên 516 triệu EUR, khoảng 14.731 tỷ đồng, tăng hơn 24 lần. Nhưng cũng trong 12 năm chỉ năm 2010 DN này báo lãi, còn lại 11 năm lỗ triền miên.

 Ngoại đầu tư để bán? ảnh 1

Một chuỗi siêu thị Big C. 

Về vụ việc Casino Group, theo giới phân tích, giá chuyển nhượng của Big C Việt Nam vào khoảng 750 triệu EUR (tương đương hơn 800 triệu USD). “Khi nghe những thông tin liên quan đến việc Big C Việt Nam có thể được chuyển nhượng tôi hết sức ngạc nhiên, vì Big C đang là một trong những chuỗi phát triển tốt” - ông Vũ Vinh Phú, Chủ tịch Hiệp hội Siêu thị Hà Nội, cho biết. Tính cho đến nay, Big C có 32 siêu thị trên toàn quốc và là nhà bán lẻ lớn thứ hai tại Việt Nam, chỉ sau Co.opmart của Sài gòn Co.op. Bên cạnh đó, Big C còn có 10 cửa hàng tiện lợi. Lâu nay thị trường bán lẻ Việt Nam vẫn được đánh giá tiềm năng, thu hút các nhà đầu tư nước ngoài. Và sự thực đúng là đang có nhiều nhà đầu tư đến Việt Nam. Tuy nhiên, sau thương vụ chưa thành của Metro và những thông tin chuyển nhượng đang bắt đầu nhen nhóm của Big C, một số ý kiến lại nhìn nhận ở một góc độ khác phải chăng các nhà đầu tư nước ngoài đến để hưởng những lợi thế ưu ái trong đầu tư để rồi sau đó bán lại với những mức giá hời. “Ưu ái nhà đầu tư nước ngoài nhiều quá thì việc họ lợi dụng mảnh đất này để kiếm tiền là khó tránh” - ông Phú nói thêm.

Rào cản lỏng lẻo với khối ngoại

Một điều dễ nhận thấy, hầu hết nhà bán lẻ ngoại khi đến Việt Nam thường chiếm lĩnh những vị trí đẹp với diện tích lớn ở bất cứ tỉnh, thành phố nào họ hiện diện. Không chỉ được ở những khu đất vàng, nhà đầu tư ngoại còn được ưu đãi chi phí thuê đất, chính sách miễn giảm thuế… Chính sách ưu đãi cùng với nguồn tài chính từ tập đoàn mẹ trở thành động lực khiến nhà đầu tư nước ngoài đổ dồn vào thị trường bán lẻ Việt Nam cùng những kế hoạch phát triển chuỗi khủng, khiến DN nội lao đao. Thực tế chúng ta đã có chính sách bảo vệ DN nội. Thí dụ, điều kiện Việt Nam đưa ra trong cam kết mở cửa trong WTO là các nhà bán lẻ nước ngoài chỉ được phép cung cấp dịch vụ bán lẻ thông qua việc lập cơ sở bán lẻ (cửa hàng, siêu thị...) và chỉ được tự động mở một địa điểm bán lẻ mà không cần phải đáp ứng điều kiện gì; việc thành lập các cơ sở bán lẻ (ngoài cơ sở thứ nhất) phải được cơ quan có thẩm quyền cho phép trên cơ sở phân tích nhu cầu kinh tế (Economic Need Test - ENT).

ENT thực chất là một loại rào cản kỹ thuật trong lĩnh vực bán lẻ các nước phải chấp thuận để đánh đổi lấy việc Việt Nam mở cửa hoàn toàn thị trường bán lẻ của mình. ENT được thiết kế như một công cụ cho phép Việt Nam kiểm soát được số lượng cơ sở bán lẻ của nhà bán lẻ nước ngoài tại Việt Nam, giới hạn số lượng này tùy thuộc vào nhu cầu kinh tế trong những bối cảnh cụ thể. Song thực tế lại đang cho thấy rào cản này không có tác dụng khi các chuỗi ngoại đang ngày một nhiều. Thậm chí doanh nghiệp ngoại còn lách luật bằng cách liên kết với nhà bán lẻ trong nước. Như gần đây nhất là cái bắt tay của Aeon với 2 chuỗi siêu thị lớn của Việt Nam, Fivimart ở phía Bắc và Citimart ở phía Nam. Chuỗi Citimart hiện tại có 30 siêu thị, tuy nhiên sau khi thương vụ hoàn tất, Aeon tuyên bố mở thêm 500 siêu thị Aeon - Citimart trong vòng 10 năm.

Trao đổi với ĐTTC, ông Vũ Vinh Phú đã đưa ra dự đoán về đối tác nhận chuyển nhượng của Big C. Theo ông Phú 70% là doanh nghiệp  Thái Lan, 30% có thể là Vingroup. Lý do vì thị trường bán lẻ Thái Lan đang bão hòa, trong khi Việt Nam lại rất chuộng hàng Thái. Cùng với đó nhà đầu tư Thái luôn làm ăn rất bài bản, họ muốn đầu tư từ khâu sản xuất đến phân phối. Tất nhiên đó chỉ là dự đoán của ông Phú, câu trả lời vẫn còn nằm phía trước, nhưng chắc chắn sẽ có những diễn biến bất ngờ đến với thị trường bán lẻ Việt Nam.

Thanh Lâm

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Công nghệ - Xe

Thị trường mới nổi bị mã độc tấn công mạnh nhất

(ĐTTCO)-Microsoft giới thiệu báo cáo khu vực châu Á – Thái Bình Dương dựa trên bản báo cáo toàn cầu SIRv22. Theo báo cáo này, các thị trường mới nổi thuộc khu vực nói trên là những quốc gia bị mã độc tấn công mạnh nhất. 

Du lịch

Quảng bá du lịch nhìn từ nước ngoài

(ĐTTCO) - Nếu như trước đây nhiều người Việt Nam chọn du lịch các nước gần như Thái Lan, Singapore, Malaysia, thì vài năm gần đây các nước xa hơn như Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc… đang thu hút nhiều khách Việt. 
 

Khởi nghiệp

Không phải cứ khởi nghiệp là có vốn

(ĐTTCO) - Làm sao để các DN khởi nghiệp có thể tiếp cận được vốn từ ngân hàng, Nhà nước và các quỹ đầu tư đang là câu hỏi nhận được nhiều sự quan tâm của DN và tổ chức cá nhân khởi nghiệp.