Nắm bắt làn sóng đầu tư mới

Hiện nay Nhật Bản là nước dẫn đầu về các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tại Việt Nam. Tính đến nay, số dự án các DN Nhật Bản đầu tư vào Việt Nam đã tăng thêm 23 dự án với tổng vốn đầu tư 1,2 tỷ USD, nâng tổng số dự án đầu tư lên gần 1.700 dự án với trên 24,7 tỷ USD vốn đăng ký.

Đón sóng DNNVV

Ưu điểm nổi bật các dự án FDI của nhà đầu tư Nhật Bản là có quy mô vốn lớn và tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực công nghiệp, công nghệ cao, có sức lan tỏa đối với nền kinh tế. Hiện nay Việt Nam và Thái Lan là 2 nước dẫn đầu trong việc thu hút đầu tư của DN Nhật Bản.

Điều này cho thấy tiềm năng để khai thác của Việt Nam vẫn còn rất lớn. Dự kiến, làn sóng đầu tư này sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới. Việc gia tăng số lượng dự án FDI Nhật Bản tại Việt Nam không chỉ mang lại lợi nhuận kinh doanh cho DN Nhật Bản mà còn tăng thêm cơ hội tạo ra việc làm cũng như góp phần chuyển giao công nghệ tại Việt Nam.

Trước nay, đa số các nước thu hút vốn đầu tư nước ngoài đều cho rằng các nhà đầu tư là những tập đoàn, công ty lớn. Tuy nhiên, thực tế, có một bộ phận rất lớn nhà đầu tư thuộc khu vực các DNNVV có nhu cầu đầu tư ra nước ngoài rất cao và muốn tìm kiếm sự hợp tác từ các thị trường mới.

Nếu so sánh, Nhật Bản là nước tương đồng với Việt Nam về các loại hình DN, trong đó, lực lượng DNNVV là chủ yếu, chiếm đến 99,7%. Các DNNVV này đã cung cấp việc làm cho hơn 70% lao động tại Nhật Bản và được xem là trụ cột của nền kinh tế Nhật Bản. Trước đây, việc các DNNVV đầu tư sản xuất, hoạt động ở nước ngoài là chuyện hiếm hoi.

Thời gian gần đây, do nền kinh tế Nhật Bản gặp phải nhiều khó khăn, ảnh hưởng thiên tai, đồng tiền tăng giá và xảy ra tình trạng thiếu điện nên các DN này có xu hướng muốn tìm kiếm một địa điểm đầu tư với chi phí hợp lý và đảm bảo được các yêu cầu. Khi đứng trước nhu cầu chuyển dịch địa bàn đầu tư để cơ cấu, các DN Nhật Bản thường chọn Việt Nam vì nguồn nhân lực dồi dào và các cơ chế hỗ trợ đầu tư hấp dẫn.

Đồng thời, các DN Nhật Bản cũng đánh giá Việt Nam có lợi thế về vị trí địa lý để phát triển về lĩnh vực hậu cần vận tải, trung chuyển hàng hóa. Trong tháng 9 này, một đoàn DN bao gồm 120 DNNVV Nhật Bản đã đến tìm hiểu thị trường và tiếp cận với các DN Việt Nam để tìm cơ hội đầu tư. Theo dự báo, trong vòng 2 năm tới, số DNNVV Nhật Bản đến Việt Nam sẽ tăng gấp 3 lần so với hiện tại.

Cơ hội cho công nghiệp phụ trợ

Hiện nay, Chính phủ Việt Nam đang ưu tiên phát triển các ngành công nghiệp gắn liền với công nghệ cao và có nhu cầu phát triển ngành công nghiệp phụ trợ để nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, giá trị gia tăng cho sản phẩm, khả năng cạnh tranh cho các ngành sản xuất. Tính đến nay, ngành công nghiệp phụ trợ của Việt Nam vẫn còn đơn giản, quy mô nhỏ lẻ.

Nắm bắt làn sóng đầu tư mới ảnh 1

Lễ khởi công nhà máy sản xuất lốp xe Bridgestone Nhật Bản tại KCN Đình Vũ (Hải Phòng).

Công nghiệp của Việt Nam phần lớn đang là những ngành công nghiệp gia công như dệt may, giày dép… và lắp ráp như ô tô, xe máy, thiết bị điện và điện tử…

Đồng thời, tỷ lệ cung ứng nguyên phụ liệu trong nước của một số ngành trọng điểm như ô tô chỉ đạt 20-30%, da giày, dệt may chỉ trên 10%... dẫn đến hệ quả giá trị gia tăng của sản phẩm thấp, năng lực cạnh tranh của DN kém. Hơn nữa, sản phẩm của công nghiệp phụ trợ chỉ mới là các linh kiện có chi tiết đơn giản, giá trị gia tăng thấp nên vẫn chưa được các tập đoàn lớn chú ý đầu tư nhà máy sản xuất quy mô lớn.

Theo đánh giá chung, Việt Nam có tiềm năng lớn để phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ. Tuy nhiên, muốn thực hiện được, Việt Nam cần có một lộ trình cụ thể cũng như có các chính sách ưu đãi để thu hút đầu tư vào các yếu tố quan trọng như nguồn nhân lực, công nghệ, tài chính và hệ thống phân phối. Nhật Bản là nước có trình độ phát triển công nghiệp hàng đầu với nhiều thương hiệu nổi tiếng trên thế giới.

Trước đây, các DNNVV của Nhật Bản đã tham gia rất nhiều vào công đoạn chế tạo các chi tiết, linh kiện cung ứng cho các nhà sản xuất. Song hiện nay, Nhật Bản cũng đang đối mặt với nhiều vấn đề bất lợi trong việc phát triển công nghiệp phụ trợ.

Bởi dân số Nhật Bản ngày càng già, lao động sẽ ngày càng thiếu hụt. Dự báo, năm 2014, dân số Nhật đạt 128 triệu người, đến năm 2030 giảm xuống 115 triệu người và đến năm 2055 giảm còn 90 triệu người. Cùng với các khó khăn về thiên tai, động đất, các DNNVV Nhật Bản đang tìm kiếm địa điểm để chuyển nhà máy sản xuất, trong đó Chính phủ Nhật Bản đã đưa ra các giải pháp hỗ trợ DNNVV Nhật Bản đầu tư ra nước ngoài.

Do vậy, Việt Nam cần nắm bắt cơ hội để thu hút đầu tư vào lĩnh vực này. Theo thống kê, ngành công nghiệp chế tạo của Nhật Bản hiện có khoảng 220.000 công ty, nhưng chỉ có khoảng 2,7% tiến hành đầu tư ra nước ngoài. Đây là lợi thế để Việt Nam vận động thu hút đầu tư công nghiệp phụ trợ từ Nhật Bản.

Trong thời gian tới, nhiều DN Nhật Bản ở các cấp độ, quy mô khác nhau sẽ tiếp tục đầu tư vào Việt Nam, nhất là trong lĩnh vực công nghiệp phụ trợ, chế biến xuất khẩu. Do đó, ngoài việc tạo môi trường pháp lý thông thoáng cho việc đầu tư, Việt Nam cần thành lập các khu chế xuất ở nhiều quy mô khác nhau để đáp ứng phù hợp nhu cầu đầu tư từ các DN Nhật Bản.

Toshio Nakamura, Phòng Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Nikkei: FLC đầy tham vọng khi mở rộng lĩnh vực kinh doanh

Nikkei: FLC đầy tham vọng khi mở rộng lĩnh vực kinh doanh

(ĐTTCO) - Trong bài viết mới đây, tờ Nikkei (Nhật Bản) đánh giá việc FLC muốn lấn sân thêm mảng casino và thậm chí cả ngành dịch vụ hàng không là kế hoạch đầy tham vọng về việc mở rộng hoạt động kinh doanh. 

Công nghệ - Xe

Du lịch

Kéo Cô Tô gần lại

(ĐTTCO) - Sau nhiều lần lỡ hẹn, chúng tôi đã quyết định đến Cô Tô. Một hành trình không hề dễ dàng khi từ Hà Nội đến Cô Tô phải mất đến gần 10 giờ, chúng tôi nói vui gần bằng thời gian bay từ Hà Nội tới Paris.

Khởi nghiệp

Khởi tranh cuộc thi Startup Zone 2017

(ĐTTCO) - Vòng 1 "Tôi! Khởi Nghiệp" của cuộc thi Startup Zone 2017 do CLB Nhân sự  - Khởi nghiệp Trường ĐH Kinh tế TPHCM tổ chức đã diễn ra thành công với sự tham gia của hơn 3.000 sinh viên đến từ nhiều trường đại học, cao đẳng ở khu vực miền Nam.