Logistics: Ưu thế doanh nghiệp ngoại

Theo định hướng và mục tiêu phát triển các lĩnh vực dịch vụ và các ngành thương mại cả nước, từ lâu logistics được xác định là lĩnh vực có tiềm năng, lợi thế cần phát triển mạnh. Tuy nhiên, xuất phát từ những yếu kém căn bản, logistics đến nay vẫn dừng lại ở dạng tiềm năng.

Hạ tầng yếu kém

Trên cả nước hiện có 6 trung tâm logistics gồm: Cái Lân - VOSA (Quảng Ninh), Green - Đình Vũ (Hải Phòng), Geodis Wilson Cát Lái (TPHCM), Trung tâm tiếp vận Schenker Gemadept, Gemadept Sóng Thần và Trung tâm kho vận đa năng Damco (Bình Dương).

Trong số những trung tâm logistics kể trên, hiện chỉ có Trung tâm Geodis Wilson Cát Lái đủ tiêu chí xếp hạng cấp vùng. Số còn lại không đủ điều kiện vì diện tích dưới 10ha.

Ông Đỗ Hà Nam, Tổng giám đốc CTCP Tập đoàn Intimex, nói: “Với 20 cảng biển có thể tham gia vận tải hàng hóa quốc tế, các cảng đang trong quá trình container hóa nhưng chỉ có thể tiếp nhận các đội tàu nhỏ, chưa được trang bị thiết bị xếp dỡ container hiện đại, thiếu kinh nghiệm điều hành xếp dỡ. Gần đây, một loạt khu công nghiệp ra đời, nhưng thường không gắn với quy hoạch phát triển giao thông nên gây ra tình trạng quá tải cục bộ, ách tắc thường xuyên do gia tăng đột biến hàng hóa trên các cung đường vận chuyển”.

Theo ông Lê Xuân Sang, Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương, chất lượng quy hoạch nói chung chưa tốt là nguyên nhân gây nên tình trạng manh mún, phân mảnh và quá tải của hệ thống cảng biển quốc gia. Thông tin về độ sâu luồng biển thực tế chưa được cập nhật thường xuyên, chính xác, nhất là thông tin tiếng Anh.

Trong công tác kiểm tra bộc lộ sự chồng chéo giữa các cơ quan chức năng. Cảng biển chịu sự quản lý của nhiều bộ, ngành, địa phương nên việc đầu tư bị phân tán, các cảng biển quan trọng đối với phát triển địa phương song do thiếu vốn đầu tư cần thiết nên hạ tầng không đồng bộ, quá tải, và khó di dời cảng ra trong thành phố ra vị trí tốt hơn.

Trong quy hoạch phát triển mạng lưới logistics thời gian tới, miền Bắc sẽ hình thành 7 trung tâm logistics hạng cấp quốc gia và hạng cấp vùng tại địa bàn các vùng, tiểu vùng, vành đai và hành lang kinh tế. Trong đó, Hà Nội sẽ hình thành 2 trung tâm hạng quốc gia với quy mô 20-30ha. Còn lại là các hành lang kinh tế ven biển và trung du miền núi với sự hình thành của các trung tâm logistics hạng cấp vùng. Tại miền Trung-Tây nguyên hình thành 6 trung tâm logistics, miền Nam 5 trung tâm logistics.

Thiếu liên kết

 Đến nay, cả nước có gần 1.000 DN trong nước và 25 công ty nước ngoài kinh doanh trong lĩnh vực logistics. Hầu hết DN trong nước có vốn đầu tư nhỏ, trung bình 4-6 tỷ đồng, đáp ứng được 1/4 nhu cầu thị trường và mới dừng lại ở một số công đoạn của chuỗi dịch vụ này.

Đây thực sự là một thua thiệt lớn cho DN Việt Nam khi có đến 90% hàng hóa xuất nhập khẩu được vận chuyển bằng đường biển. Trong khi đó, dù chỉ có 25 công ty nước ngoài, những công ty này lại nắm giữ phần lớn “miếng bánh” logistics, trên 80% thị phần. Theo xếp hạng của World Bank, Việt Nam đứng thứ 53/155 về chỉ số năng lực ngành logistics (LPI) và xếp thứ 5 trong ASEAN, qua mặt Indonesia về LPI (Indonesia thứ 59), song thành tích này chủ yếu nhờ vào DN nước ngoài.

Logistics: Ưu thế doanh nghiệp ngoại ảnh 1

DN nội vẫn còn yếu kém trong cung cấp các dịch vụ logistics.

Sau khi gia nhập WTO, Việt Nam cho phép các công ty dịch vụ hàng hải, logistics 100% vốn nước ngoài vào hoạt động tại Việt Nam như cam kết. Điều này đặt DN Việt Nam trước thách thức cạnh tranh gay gắt trên sân nhà. Áp lực cạnh tranh lớn nhất là hội nhập quốc tế, sự lớn mạnh không ngừng của thị trường cũng như đòi hỏi ngày càng tăng từ khách hàng.

Một số DN cho rằng, dù DN kinh doanh dịch vụ logistics trong nước quy mô nhỏ, manh mún nhưng chưa biết liên kết lại, thay vào đó là làm ăn kinh doanh theo kiểu chụp giật, cạnh tranh thiếu lành mạnh, đua nhau hạ giá dịch vụ để giành được hợp đồng. Khi hạ giá thành thuê container, DN trong nước bị thiệt, còn các DN nước ngoài là những chủ tàu ngồi hưởng lợi.

Theo ông Đỗ Xuân Quang, Chủ tịch Hiệp hội DN Dịch vụ Logistics Việt Nam, sự liên kết giữa các DN xuất nhập khẩu và DN dịch vụ logistics còn nhiều hạn chế, chưa chặt chẽ và tin tưởng. Đây là lý do làm cho dịch vụ logistics kém phát triển so với yêu cầu.

Tỷ lệ thuê ngoài còn thấp, từ 25-30%, trong khi của Trung Quốc là 63,3% (2010), Nhật Bản và các nước châu Âu, Hoa Kỳ trên 40%. Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh cũng cho rằng việc chưa tìm được tiếng nói chung giữa DN logistics và DN xuất nhập khẩu sẽ khiến DN xuất nhập khẩu gánh các loại phí cao, giảm sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Chi phí logistics của Việt Nam chiếm tới 25% GDP của cả nước, gây lãng phí nhiều nguồn lực. Do đó, giảm chi phí logistics chắc chắn sẽ giúp nền kinh tế tăng sức cạnh tranh trong môi trường hội nhập. Nếu DN trong nước không chủ động đổi mới, nâng cao năng lực, liên kết để đi sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ rất khó thoát kiếp làm thuê trên sân nhà.

THANH VY

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bịt lỗ hổng cơ chế đầu tư BOT

Bịt lỗ hổng cơ chế đầu tư BOT

(ĐTTCO) - Cả nước hiện có 88 dự án BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao) được xây dựng, gắn với nó là chừng ấy trạm thu phí BOT giao thông. 

Công nghệ - Xe

Jaguar F-Pace 2017: Bản lĩnh 'báo' đầu đàn

(ĐTTCO) - Mang danh “báo đầu đàn” đưa Jaguar gia nhập phân khúc SUV hạng sang, F-Pace không chỉ sở hữu diện mạo cao lớn, khoang nội thất rộng rãi mà còn mang lại cảm giác lái thể thao đầy phấn khích.

Du lịch

Ngày 21-8 vận hành thử tuyến buýt đường sông tại TPHCM

(ĐTTCO)-Sau nhiều lần hứa hẹn, dự kiến ngày 21-8, tuyến vận tải hành khách công cộng đường thủy nội địa số 1 trên sông Sài Gòn sẽ chạy vận hành kỹ thuật để thử nghiệm. Dự kiến, vào tháng 10-2017 sẽ chính thức đưa vào hoạt động.
 

Khởi nghiệp

Lạ lẫm 'Thung lũng khởi nghiệp' giữa Sài Gòn

(ĐTTCO)-Một khu nhà làm việc cũ kỹ của Sở Khoa học công nghệ TP.HCM được cải tạo theo phong cách lạ vào tháng 8-2016, thoáng nhìn tưởng quán cà phê. Nhiều doanh nghiệp ra đời từ đó...