Làm ăn với “người khổng lồ” Trung Quốc

Chuyển biến trong hoạt động xuất khẩu gạo sang Trung Quốc là một minh chứng cho thấy đã đến lúc chúng ta nên nhìn nhận lại thị trường này - một thị trường rộng lớn, nhiều tiềm năng và quan trọng. Họ có nhu cầu nhập khẩu thực sự, nhưng không phải nhu cầu vượt tầm kiểm soát của DN Việt Nam. 

Câu chuyện xuất khẩu gạo

Từ năm 2010, Trung Quốc bắt đầu nhập khẩu mạnh gạo của Việt Nam. Theo số liệu hải quan công bố ngày 13-8-2011, xuất khẩu gạo Việt Nam sang Trung Quốc trong tháng 7 đạt 14.000 tấn, cộng 7 tháng đầu năm 2011 là 79.000 tấn.

Thực tế, không ít DN e ngại xuất khẩu gạo sang thị trường Trung Quốc số lượng lớn có thể gây ra  những rủi ro khi cấu trúc thị trường thu mua nguyên liệu bị phá vỡ.

Làm ăn với “người khổng lồ” Trung Quốc ảnh 1
Sản phẩm Vinamit thành công
khi vào thị trường Trung Quốc.

“DN cần tỉnh táo để phân tích, Trung Quốc nhập khẩu nhiều gạo có gây tổn hại gì cho chúng ta hay không?” - ông Phạm Quang Diệu, Kinh tế trưởng AgroMonitor, chia sẻ.

Ông Diệu đã đưa ra vài thí dụ. Thứ nhất, giá gạo 5% tấm của Việt Nam xuất sang Trung Quốc chỉ ở mức hơn 450USD/tấn, trong khi xuất sang Singapore giá 500USD/tấn và xuất sang Thổ Nhĩ Kỳ giá hơn 550USD/tấn. Như vậy lo lắng Trung Quốc đưa giá cao hút gạo về nước mình là không thực tế.

Thứ hai, Trung Quốc làm ăn với rất nhiều DN xuất khẩu gạo Việt Nam. Hồi tháng 1-2011, Trung Quốc mới chỉ làm việc với 4 DN xuất khẩu gạo Việt Nam; đến tháng 5-2011 đã lên đến 36 DN. Việc này dễ tạo ra những tin đồn thổi về nhu cầu gạo khổng lồ của Trung Quốc mà không ai biết đích xác ra sao.

Thêm vào đó, do những lo lắng mang tính truyền thống làm ăn với Trung Quốc tiềm ẩn nhiều rủi ro, nên không ít DN Việt Nam đã xuất khẩu gạo thông qua các tập đoàn lớn trên thế giới, chấp nhận giảm lợi nhuận.

Ông Nguyễn Lâm Viên, Chủ tịch HĐQT CTCP Vinamit - DN đã rất thành công khi làm ăn tại thị trường Trung Quốc - cho biết: “Năm 2011 khi thị trường trong nước sụt giảm mạnh, Vinamit đẩy mạnh xuất khẩu sang Trung Quốc, thị trường này đã tăng trưởng đến 40%. Nhờ vậy Vinamit đảm bảo được kế hoạch doanh số, còn được hưởng mức lãi suất ưu đãi 11,5%. Khi Vinamit đang thu mua mít của nông dân với giá 3.000 đồng/kg, thương lái Trung Quốc sang thu mua với giá 12.000 đồng/kg.

Tìm hiểu, Vinamit được biết họ mua giá cao như thế nhưng về bán tới 150.000 đồng/kg. Ngay lập tức, Vinamit cũng thu mua của dân với giá 12.000 đồng/kg, thậm chí 13.000 đồng/kg và mang qua Trung Quốc bán. Nhìn một góc rộng hơn, chuyện thu mua nông sản ấy cũng là một bài học khai thác cơ hội cho DN Việt Nam, quan trọng là mình có đủ can đảm mua giá cao - bán giá cao hay không”.

Tất nhiên, không phải DN nào cũng thành công khi làm ăn với Trung Quốc.

Đưa hàng vào Trung Quốc phải biết cách

TS. Vũ Minh Khương, giảng viên Đại học Quốc gia Singapore, lưu ý: So với các nước ASEAN khác, Việt Nam phụ thuộc vào nhập khẩu từ Trung Quốc sâu nhất và tăng nhanh nhất.

3 lời khuyên của nhiều chuyên gia là DN Việt Nam nên đẩy mạnh chiếm giữ thị trường trong nước trước khi “đem chuông đi đánh xứ người”; nên trang bị công nghệ quốc tế; khuyến khích mua bán, sáp nhập DN.

Tuy nhiên, khó khăn được nhắc đến nhiều nhất khi vào thị trường Trung Quốc là nạn hàng giả ở Trung Quốc rất nhiều, khiến DN Việt Nam ngao ngán.

Ông Nguyễn Minh Tuấn, Chủ tịch HĐQT CTCP Kềm Nghĩa, than nạn hàng nhái ở Trung Quốc đến mức làm ông cảm thấy nản thị trường này. Ông Nguyễn Lâm Viên chia sẻ kinh nghiệm: “Trung Quốc có luật cưỡng chế tốt hơn Việt Nam. Nếu chứng minh được đơn vị nào đó làm giả sản phẩm của mình với đơn hàng hơn 60.000 nhân dân tệ, mình đi kiện và họ sẽ bị bắt. Nhưng họ cũng rất khôn ngoan, chẳng dại gì làm đơn hàng lớn hơn 60.000 nhân dân tệ. Vậy mình chịu thua? Chúng ta sẽ gom 2, 3, 4 đơn hàng để chứng minh việc họ làm hàng giả. Song trước tiên DN Việt Nam phải đăng ký sở hữu thương hiệu ngay khi có ý định xuất khẩu”.

Khó khăn của DN Việt Nam khi vào thị trường Trung Quốc còn nằm ở phương thức thanh toán, rào cản ngôn ngữ, những quy chế kiểm dịch ngày càng khắt khe với mặt hàng thực phẩm nhằm hạn chế nhập khẩu vào Trung Quốc. Tóm lại, đôi khi DN Việt Nam chưa thực sự hiểu gốc rễ của vấn đề.

Song dù gì đi nữa, thương mại quốc tế sâu, đặc biệt với Trung Quốc là một đặc trưng căn bản của nền kinh tế Việt Nam. Muốn như thế các DN cần bảo vệ thị trường nội địa, giảm thâm hụt thương mại với Trung Quốc. Đẩy mạnh thâm nhập thị trường này bằng cách tăng độ sâu nghiên cứu thị trường. Tất nhiên, nỗ lực của DN cần có sự hỗï trợ từ chính sách của Nhà nước.

THANH LÂM

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Nguồn năng lượng mới nhiều công dụng

Nguồn năng lượng mới nhiều công dụng

(ĐTTCO) - Công dụng của nhân sâm đối với sức khỏe con người từ lâu đã được biết đến qua kết quả nghiên cứu của nhiều chuyên gia y học cổ đại và hiện đại.

Công nghệ - Xe

Du lịch

Nghịch lý du khách nhiều, tiêu chẳng bao nhiêu

(ĐTTCO) - Những năm gần đây lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng đều, nhưng ngành du lịch vẫn đứng trước bài toán khó khi mức chi tiêu của du khách ngày càng giảm. 

Khởi nghiệp

Điều cần của doanh nghiệp khởi nghiệp

(ĐTTCO)-Chính phủ đã và đang có hàng loạt quyết sách hỗ trợ cụ thể cho các doanh nghiệp (DN), như Nghị quyết 35/NQ-CP về hỗ trợ và phát triển DN đến năm 2020, Quyết định 844/QĐ-TTg với đề án “Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025”…