Kỳ vọng FTA Việt Nam-EU

Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và EU (FTA Việt Nam-EU) đang được tích cực đẩy mạnh đàm phán nhằm hướng tới mục tiêu kết thúc đàm phán trong năm 2014. DN của cả 2 phía Việt Nam cũng như EU đang đặt nhiều kỳ vọng vào hiệp định này.

Nhiều tác động

Nhìn về kim ngạch xuất nhập khẩu, có thể thấy EU là một đối tác quan trọng của Việt Nam. Trong giai đoạn 2001-2013, kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam-EU tăng 7 lần từ 4,5 tỷ USD lên 33,7 tỷ USD. Kể từ năm 2012, EU là thị trường xuất khẩu lớn nhất, đối tác thương mại lớn thứ hai của Việt Nam. Việt Nam xuất khẩu sang EU các sản phẩm dệt may, giày dép, điện thoại và linh kiện, máy tính, nông sản, thủy sản, đồ gỗ...

Còn EU xuất khẩu sang Việt Nam máy móc, thiết bị, dụng cụ, dược phẩm, sữa và sản phẩm từ sữa. Hiện nay, 23/28 nước thành viên EU có dự án đầu tư vào Việt Nam. Cho đến cuối năm 2013, EU có hơn 1.900 dự án đầu tư ở Việt Nam, tổng vốn đăng ký 33,6 tỷ USD, vốn thực hiện 13 tỷ USD. Lĩnh vực đầu tư gồm các ngành công nghệ cao, có xu hướng chuyển sang lĩnh vực dịch vụ…

Hiện nay, FTA Việt Nam-EU đã hoàn tất 7 phiên đàm phán. Cả phía DN EU và Việt Nam đều đang rất mong chờ FTA này có hiệu lực.

Mới đây, Phòng Thương mại châu Âu (EuroCham) công bố kết quả khảo sát về chỉ số môi trường kinh doanh (BCI) lần thứ 15 thực hiện vào tháng 5-2014. Kết quả cho thấy niềm tin và triển vọng kinh doanh của cộng đồng DN châu Âu tiếp tục gia tăng. Chỉ số BCI quý II đã trở về giai đoạn thịnh vượng của năm 2011, tăng từ 59 điểm quý trước lên 66 điểm.

EuroCham cho rằng xu hướng khả quan của chỉ số BCI liên quan đến các đàm phán thương mại đang diễn ra như FTA Việt Nam-EU. Giám đốc điều hành EuroCham, ông Csaba Bundik, nhận định: “Chỉ số BCI trở lại giai đoạn thịnh vượng của năm 2011 là một dấu hiệu tích cực chúng ta nên trân trọng. Tuy nhiên, chúng ta không quên mục tiêu lớn là đạt được một FTA khả thi và hiệu quả, mang lại lợi ích rõ ràng cho các DN thành viên”.

Cũng nói về những tác động từ hiệp định này, bà Nguyễn Quỳnh Nga, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên, nhận định về những cơ hội cho Việt Nam: “FTA Việt Nam-EU sẽ giúp tăng cơ hội tiếp cận thị trường, thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa, đặc biệt những sản phẩm ta có thế mạnh như dệt may, thủy sản, giày dép, sản phẩm gỗ…; thúc đẩy đầu tư của các nước thành viên EU vào Việt Nam; nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế”.

Hiện chỉ có khoảng 42% mặt hàng của Việt Nam được hưởng Quy chế ưu đãi thuế quan phổ cập (GSP) của EU. Tuy nhiên, nếu ký thành công FTA với EU, sẽ có ít nhất 90% mặt hàng Việt Nam được hưởng mức thuế 0%. Điều này sẽ mở ra cơ hội to lớn cho hàng hóa của Việt Nam.

Song, để hiện thực hóa những cơ hội FTA Việt Nam-EU mang lại, các DN Việt Nam cần chú ý khá nhiều điểm, trong đó đặc biệt quan trọng là những vấn đề đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, công nghệ…

Cần chuẩn bị tốt

Để giúp các DN Việt Nam nắm rõ hơn những tiêu chuẩn và yêu cầu kỹ thuật khi xuất khẩu vào thị trường này, mới đây Dự án hỗ trợ chính sách thương mại và đầu tư của châu Âu đã tổ chức một buổi hội thảo chia sẻ về những nội dung này. Các nhà quản lý, chuyên gia đã đưa ra những lưu ý quan trọng cho DN như: Tham gia xuất khẩu vào thị trường EU, nhất là trong giai đoạn hậu WTO, DN cần thay đổi nhận thức, không buôn bán theo kiểu bán lẻ, bán sỉ mà phải thích ứng theo những tiêu chuẩn thị trường đòi hỏi và coi nhu cầu của thị trường là phần không thể thiếu của hoạt động sản xuất kinh doanh; DN cần chấp nhận và nâng cao khả năng thích ứng với những rào cản về vệ sinh an toàn thực phẩm, chống bán phá giá, những rào cản kỹ thuật khác của các thị trường văn minh.

Thay vì ở thế bị động như trước, DN cần chủ động ứng phó ngay từ đầu để có thể kiểm soát được sản phẩm của mình. Điều này sẽ tạo ra một quy trình mới về tư duy chiến lược, cách điều hành bộ máy, điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh… Ngoài ra, vấn đề liên kết để nâng cao năng lực cạnh tranh cũng hết sức quan trọng.

Kỳ vọng FTA Việt Nam-EU ảnh 1

Việt Nam nhập nhiều thiết bị y tế từ EU. Ảnh: MAI HẢI

Nhìn một cách cụ thể, hiện rào cản lớn nhất của các DN Việt Nam chính là những quy định liên quan đến Hiệp định về hàng rào kỹ thuật đối với Thương mại (TBT) và Hiệp định về việc áp dụng các Biện pháp kiểm dịch động thực vật (SPS) của WTO.

Nói riêng về SPS, ông Lê Văn Hòa, Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam, chia sẻ một số định hướng cho các DN khi xuất khẩu vào thị trường EU: Hiểu và áp dụng đúng các quy định về SPS của EU; xem xét đánh giá hiệu quả chi phí đầu tư và lợi nhuận đối với sản phẩm xuất khẩu khi tuân thủ các quy định SPS của EU; xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý và kỹ thuật có năng lực và trình độ để có thể quản lý tốt các khâu trong quá trình sản xuất chế biến; liên tục cập nhật và nắm bắt những thay đổi trong các quy định hiện tại và tương lai đối với các quy định của EU…

Trên thực tế, không ít DN còn chưa nắm rõ các quy định của EU. Theo nhận định của nhiều chuyên gia, không chỉ riêng FTA Việt Nam-EU mà nhiều hiệp định khác DN cũng thiếu sự tìm hiểu sâu sát và điều này sẽ khiến chính các DN thiệt thòi khi các hiệp định này được ký kết vì không tận dụng hết được lợi thế vốn là của mình.

Đức Mạnh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Công nghệ - Xe

Du lịch

Đưa văn hóa ẩm thực Việt ra thế giới

(ĐTTCO)-Ngành du lịch Việt Nam vừa ghi dấu thêm một cột mốc mới: Sau nhiều năm lên dự án, chuẩn bị, Hiệp hội Du lịch Việt Nam đã cho ra đời Trung tâm Nghiên cứu, bảo tồn và phát triển ẩm thực Việt Nam (tại số 18 Trương Định, quận 3, TPHCM).

Khởi nghiệp

Không phải cứ khởi nghiệp là có vốn

(ĐTTCO) - Làm sao để các DN khởi nghiệp có thể tiếp cận được vốn từ ngân hàng, Nhà nước và các quỹ đầu tư đang là câu hỏi nhận được nhiều sự quan tâm của DN và tổ chức cá nhân khởi nghiệp.