Không chỉ là bán hàng

(ĐTTCO)-Nhiều ngành hàng, doanh nghiệp phản ánh chưa nhận được sự hỗ trợ hiệu quả từ công tác xúc tiến thương mại (XTTM) do kinh phí cho chương trình ngày càng bị cắt giảm. Tuy nhiên, một điểm yếu khác là bản thân doanh nghiệp (DN), hiệp hội ngành hàng cũng chưa chú trọng hoặc chưa có cách làm XTTM bài bản.

Kết nối sản xuất và tiêu thụ

Cục XTTM (Bộ Công Thương) cho biết, hiện nay có tình trạng DN tham gia các chương trình XTTM chỉ tập trung chủ yếu vào việc bán hàng, chưa chú trọng giới thiệu, tuyên truyền, quảng bá sản phẩm, nghiên cứu, thăm dò nhu cầu, thị hiếu của người tiêu dùng. “Có DN tham gia 4 hội chợ hàng Việt nhưng chỉ chú trọng bán hàng, không kết hợp việc bán hàng với quảng bá về DN và sản phẩm cũng như thiết lập hệ thống phân phối tại địa bàn” - một chuyên viên của Cục XTTM cho biết. Ngay các DN xuất khẩu cũng chưa có chiến lược bài bản khi làm công tác XTTM. Được biết, để tổ chức một đoàn XTTM ở nước ngoài tốn kém kinh phí rất lớn, nhưng hiệu quả của công tác XTTM chưa cao một phần do DN chưa có cách làm XTTM bài bản, chưa tìm hiểu kỹ thị trường, chưa có định hướng kết nối giữa sản xuất và tiêu thụ.

Với nhiều mặt hàng nông sản, kể cả gạo tuy là mặt hàng xuất khẩu chủ lực nhưng vẫn có tình trạng người dân sản xuất gạo loại nào DN phải chạy theo bán loại gạo đó. “Tư duy sản xuất và XTTM phải thay đổi. DN phải tìm hiểu thị trường, biết nhu cầu của thị trường và đặt hàng nông dân sản xuất loại gạo mà thị trường cần” - Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải đề xuất. Đối với cộng đồng DN, Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải cho rằng ngoài những hỗ trợ của Nhà nước, về phần mình các DN cần cố gắng tự thân phát triển bằng việc nâng cao hàm lượng công nghệ, giá trị gia tăng cho hàng hóa của mình, xây dựng và phát triển thương hiệu, tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Các DN nên xây dựng đội ngũ nhân sự chuyên trách được đào tạo kiến thức và kỹ năng chuyên sâu về XTTM để có thể tham gia chủ động và hiệu quả vào các chương trình XTTM do Nhà nước hỗ trợ. “Nhà nước không làm thay DN mà hỗ trợ DN trong các hoạt động XTTM” - Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải nhấn mạnh.

Theo bà Nguyễn Mai Oanh, Tổng Thư ký Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam, do kinh phí không nhiều nên không thể làm XTTM dàn trải mà nên tập trung cho các thị trường tiềm năng: “Đối với các thị trường này, DN nên có cách tiếp cận trực diện, tức trực tiếp tham gia các hội chợ tại nước ngoài để giới thiệu tốt nhất về thế mạnh của ngành hàng và DN mình, không chỉ trông chờ vào các hoạt động XTTM của Nhà nước”.

Được biết, trong năm 2015, sau khi Hiệp hội Hồ tiêu tham gia hội chợ ở châu Âu, các nhà nhập khẩu ở châu Âu mới biết rằng các sản phẩm hồ tiêu của Việt Nam được sản xuất theo quy trình công nghệ cao và đạt tiêu chuẩn xuất khẩu vào thị trường châu Âu. Nhờ đó, lượng hồ tiêu Việt Nam xuất khẩu vào thị trường EU đã tăng mạnh.

Tập trung các thị trường trọng điểm

Ông Bùi Huy Sơn, Cục trưởng Cục XTTM, cho biết nguồn kinh phí cho hoạt động XTTM thấp hơn rất nhiều so với yêu cầu của các đơn vị. Năm 2015, Bộ Công Thương tiếp nhận 389 đề án XTTM với tổng kinh phí đề nghị được ngân sách nhà nước hỗ trợ 240 tỷ đồng. Tuy nhiên, ngân sách chỉ bố trí được 100 tỷ đồng cho hoạt động này. Năm 2016, Bộ Công Thương tiếp nhận 496 đề án (tăng 27% so với năm ngoái) với mức kinh phí đề xuất là 296,4 tỷ đồng, tuy nhiên chỉ được bố trí 90 tỷ đồng, đáp ứng khoảng 30% nhu cầu.

Ông Đào Văn Hồ, Giám đốc Trung tâm XTTM và Nông nghiệp (Bộ NN-PTNT), cho biết đầu tư cho XTTM chưa bài bản, nguồn lực thiếu. Hiện nay công tác XTTM của Việt Nam còn dàn trải, chưa tập trung, nguồn lực lại ít. Năm 2014, xuất khẩu hơn 30 tỷ USD nông lâm thủy sản, trong khi phần XTTM toàn ngành nông nghiệp chưa đến 1 triệu USD (khoảng 20 tỷ đồng). Đến năm nay, kinh phí XTTM chỉ còn khoảng 15 tỷ đồng là quá ít so với nhu cầu. Trong khi đó, theo ông Đỗ Thắng Hải, do kinh phí XTTM quốc gia hàng năm đều bị cắt giảm, Bộ Công Thương đã gặp rất nhiều khó khăn trong việc phê duyệt chương trình XTTM, thậm chí nhiều đề án tốt, có tính khả thi cao nhưng do không có kinh phí nên không được phê duyệt.

Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải cho biết, trong điều kiện kinh phí khó khăn, bộ sẽ chỉ đạo triển khai XTTM tập trung vào một số lĩnh vực công tác trọng tâm, như mở rộng thị trường, tăng cường hơn nữa quá trình tham vấn với DN đổi mới nội dung XTTM. Bộ cũng sẽ tiếp tục có chỉ đạo thương vụ và các cơ quan đại diện thương mại ở nước ngoài hỗ trợ DN, hỗ trợ thị trường, đặc biệt là các thị trường trọng điểm Việt Nam đã ký kết thỏa thuận như EU, các nước trong TPP, thị trường ASEAN, Hàn Quốc, Nhật Bản… Điểm mới của XTTM năm 2016 là Bộ Công Thương sẽ hỗ trợ cho DN thuộc các nhóm ngành hàng có thế mạnh và những nhóm ngành hàng đang đẩy mạnh quá trình tái cơ cấu, như công nghiệp hỗ trợ, phát triển phần mềm, công nghiệp cơ khí… Dự kiến trong năm 2016, Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp các tập đoàn đa quốc gia đưa hàng Việt vào hệ thống siêu thị tại Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc...

Thu Hường

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Công nghệ - Xe

Du lịch

Nghịch lý du khách nhiều, tiêu chẳng bao nhiêu

(ĐTTCO) - Những năm gần đây lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng đều, nhưng ngành du lịch vẫn đứng trước bài toán khó khi mức chi tiêu của du khách ngày càng giảm. 

Khởi nghiệp

Điều cần của doanh nghiệp khởi nghiệp

(ĐTTCO)-Chính phủ đã và đang có hàng loạt quyết sách hỗ trợ cụ thể cho các doanh nghiệp (DN), như Nghị quyết 35/NQ-CP về hỗ trợ và phát triển DN đến năm 2020, Quyết định 844/QĐ-TTg với đề án “Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025”…