Hỗ trợ thực chất mới hội nhập thành công

(ĐTTCO)-Bộ Công Thương vừa trình Chính phủ phê chuẩn Hiệp định Đối tác chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) cùng các văn kiện liên quan. Năm 2016 Việt Nam chính thức tham gia Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC). Tiến trình hội nhập đã cận kề, cơ hội từ hội nhập kinh tế quốc tế rất lớn nhưng khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) Việt Nam đang đuối sức, khó nắm bắt được các cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do (FTA). Trao đổi ĐTTC, ông TÔ HOÀI NAM (ảnh), Phó Chủ tịch, Tổng thư ký Hiệp hội DNNVV Việt Nam (VINASME), cho rằng:

Hỗ trợ thực chất mới hội nhập thành công ảnh 1 
Thời gian qua chúng ta đã ban hành rất nhiều chính sách để hỗ trợ DNNVV, khu vực này được nhắc đến trong tất cả chính sách về DN nhưng chỉ mang tính chất khuyến khích, chưa đi vào thực chất để khu vực DNNVV  tiếp cận được với các ưu đãi. Cụ thể, Bộ Kế hoạch - Đầu tư (KH-ĐT) đang xây dựng Luật Hỗ trợ DNNVV, bên cạnh đó là kế hoạch hỗ trợ cho khu vực này trong 5 năm tới (2016 - 2020). Động thái này cho thấy trong thời gian tới dứt khoát phải tháo gỡ những hạn chế, rào cản trong chính sách hỗ trợ DNNVV trong thời gian qua. Đó là việc ban hành chính sách không thể tản mạn trong nhiều văn bản khác nhau. Muốn tập trung phải có quy trình chuẩn. Thí dụ, Bộ KH-ĐT được Chính phủ ủy quyền làm công tác này, điều đầu tiên là tất cả chính sách liên quan đến DNNVV phải thống nhất với Bộ KH-ĐT để ban hành, tạo ra nguồn lực mạnh mẽ và có trọng điểm hỗ trợ.

Bên cạnh đó, chính sách phải tăng cường hơn nữa mối liên kết với các hiệp hội, tổ chức của các DNNVV tham gia thực hiện. Đồng thời các địa phương phải có trách nhiệm cùng tham gia. Hiện nay lực lượng cán bộ hỗ trợ chính sách cho DNNVV chỉ có hơn 200 người. Với lượng công chức ít ỏi này không thể giúp được nhiều cho hơn 500.000 DNNVV. Vì vậy, phải biết sử dụng lực lượng sẵn có từ các hiệp hội DN địa phương, họ có đầy đủ các yếu tố như am hiểu thị trường, tâm huyết và tự nguyện làm vì DN. Nên coi đây như một bộ phận nòng cốt sát cánh cùng DN. Nếu mạnh mẽ hơn nên thay đổi cách thức hỗ trợ, các cơ quan nhà nước chỉ nên hỗ trợ cho các tổ chức giám sát, xây dựng các kế hoạch. Còn hỗ trợ thực tế nên để các tổ chức của DN thực hiện. Ngoài ra, chính sách không nên nhỏ giọt, mỗi năm thả ra một ít, “cắt khúc phân theo năm”. Làm như vậy sẽ không đem lại kết quả cụ thể, thậm chí có nơi thực hiện chỉ mang tính hình thức. Vì thế, chính sách phải phù hợp với nhu cầu, tính chất của DNNVV, không nên dập khuôn hay áp đặt.

PHÓNG VIÊN: - Việt Nam đã chính thức tham gia AEC, TPP cùng với việc ký kết một loạt FTA từ song phương đến đa phương. Vậy theo ông cần hỗ trợ gì để DNNVV tự tin hội nhập?

Ông TÔ HOÀI NAM: - DNNVV rất khát khao tận dụng cơ hội từ các FTA để phát triển, nhưng có nhiều DNNVV vẫn còn thờ ơ với cuộc chơi lớn này. Cơ bản do thiếu thông tin hội nhập, công tác tuyên truyền phổ biến các FTA chưa tới được với DN, vẫn chỉ mang tính chất đọc văn bản, chưa làm nhiệm vụ tư vấn cho DN. Ở chiều ngược lại, DNNVV cũng phải chủ động vươn lên, tìm kiếm cơ hội, tự thay đổi mình để đón đầu cơ hội. Hiện chỉ khoảng 50% DNNVV hiểu về các FTA, quả thực đây là một con số đáng báo động. Trong quá trình hội nhập hiện nay, DNNVV thường gặp phải các khó khăn, như không  tiếp cận thông tin về thị trường, yếu về năng lực tài chính, thiếu công nghệ, và thiếu đất đai. Đây là những khó khăn từ nhiều năm nay của khu vực DNNVV nhưng vẫn chưa có giải pháp hiệu quả khắc phục triệt để. Ngoài ra, khi tham gia AEC, TPP nhiều DNNVV gặp phải khó khăn về rào cản ngôn ngữ trong hội nhập.

- Vậy đâu là cơ hội cho DNNVV trong thời gian tới, thưa ông? 

Khu vực DNNVV Việt Nam rất khó hội nhập thành công nếu thiếu chiến lược bài bản hỗ trợ. Đầu tiên là hỗ trợ DN tiếp cận các yếu tố đầu vào của sản xuất như vốn, đất đai, chính sách thuế ưu đãi, cải tiến công nghệ giúp họ từng bước vươn lên. Tiếp đó là các chính sách hỗ trợ DNNVV phát triển, hướng đến thị trường xuất khẩu toàn cầu.

- Việc 12 quốc gia kết thúc đàm phán TPP vào đầu năm nay đã mở ra nhiều cơ hội xuất khẩu hàng hóa cho DNNVV nước ta. Một thị trường rộng lớn với các thị trường xuất khẩu hấp dẫn như Hoa Kỳ, Nhật Bản và thuế suất xuất khẩu giảm dần về 0% sẽ là động lực để DNNVV vươn lên. Theo Ngân hàng Thế giới (WB), các nước TPP chiếm tới 40% GDP, 30% thương mại toàn cầu, điều này sẽ giúp Việt Nam tăng mở rộng thị trường xuất khẩu. Dự báo TPP sẽ giúp GDP Việt Nam tăng thêm 23,5 tỷ USD vào năm 2020, 33,5 tỷ USD vào năm 2025. Xuất khẩu của Việt Nam vào năm 2025 sẽ tăng thêm 68 tỷ USD so với kịch bản không TPP. Nếu tính theo tỷ lệ phần trăm tăng trưởng GDP và xuất khẩu thêm được nhờ TPP, Việt Nam được nhận định là nước được hưởng lợi nhiều nhất. Hơn nữa, Việt Nam đang đón một làn sóng FDI đầu tư vào lĩnh vực công nghệ điện tử, viễn thông với các tập đoàn đa quốc gia hàng đầu như Samsung, Microsoft, Intel… sẽ là cơ hội để hình thành nên các chuỗi cung ứng mới. Các nhà đầu tư FDI đổ vốn vào Việt Nam cũng rất cần liên kết với DN trong nước để tìm hiểu thị trường và hình thành nên chuỗi cung ứng mới tại Việt Nam. Đây sẽ là cơ hội cho DNNVV hợp tác theo nguyên tắc cùng có lợi.

Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu tham gia chuỗi cung ứng, các DNNVV buộc phải chấp nhận cuộc chơi, tham gia vào các mắt xích đơn giản, giá trị gia tăng thấp. Khi chúng ta tiếp cận được công nghệ, làm chủ công nghệ sẽ tham gia các khâu sản xuất quan trọng hơn. Tôi được biết, khi Samsung sang đầu tư, họ cũng rất cần các DN cung ứng linh kiện phụ trợ từ Việt Nam, nhưng đến nay cũng chỉ một số DN đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng, tham gia được vào chuỗi cung ứng của tập đoàn này. Theo tôi đây không phải là trở ngại không thể vượt qua, dù vẫn biết sẽ có sự xáo trộn nhất định cho thị trường.

- Xin cảm ơn ông.

Nguyễn Việt (thực hiện)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Công nghệ - Xe

Du lịch

Nhật Bản giao lưu văn hóa cùng dân tộc Thái Tây Bắc

(ĐTTCO) - Nằm trong chương trình thăm và làm việc với tỉnh Yên Bái, Hội Dotokukaikan Nhật Bản đã đến Thị xã nghĩa Lộ tặng và chuyển giao kỹ thuật trồng cây hoa anh đào. Đây là một trong những hoạt động kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước Việt Nam - Nhật Bản.

Khởi nghiệp

Về quê dựng nghiệp

(ĐTTCO) - Sau khi tốt nghiệp THPT, vì điều kiện gia đình anh Trần Hữu Đức (xóm 7, xã Thuận Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An) đã vào Bình Dương làm công nhân.