Hải quan hiện đại, doanh nghiệp vẫn khó

Từ đầu năm 2014 đến nay, hệ thống thông quan tự động VNACCS/VCIS do Nhật Bản tài trợ đã được áp dụng tại 34 Cục Hải quan trong cả nước. Đây được xem là giải pháp mới của ngành Hải quan nhằm giảm bớt thủ tục và chi phí cho DN tuy nhiên kết quả đạt được không như mong đợi.

Do lỗi hệ thống

Ông Hồ Huy Thế, Trưởng phòng Xuất nhập khẩu Công ty Điện tử Samsung Vina, cho biết công ty đã được Tổng cục Hải quan cấp chứng nhận DN ưu tiên đặc biệt. Thế nhưng từ khi triển khai VNACCS/VCIS công ty đã 3 lần bị cưỡng chế dừng làm thủ tục và bị phạt vì lý do tờ khai xuất nhập khẩu (XNK) chậm khai nộp thuế quá hạn, dù số nợ thuế của từng tờ khai không lớn, chỉ vài trăm ngàn đồng.

“Để giải tỏa hàng, Samsung Vina đã đề nghị được khai báo thủ công nhưng không được chấp nhận, dù quy định cho phép DN khai báo thủ công trong một số trường hợp cụ thể. Là tập đoàn đa quốc gia nên việc dừng thủ tục hải quan dù chỉ 1-2 ngày cũng khiến chúng tôi bị ảnh hưởng rất lớn” - ông Thế nói.

Trả lời vướng mắc này của Samsung Vina, ông Âu Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Giám sát quản lý về hải quan, cho rằng do lỗi của… hệ thống. Hiện nay tờ khai hải quan được xử lý trên hệ thống tập trung nằm tại Tổng cục Hải quan ở Hà Nội, hải quan địa phương không thể xử lý, giải quyết ngay cho công ty. Chỉ khi DN cung cấp hồ sơ chứng minh không còn nợ thuế, hải quan địa phương sẽ cập nhật vào hệ thống, Tổng cục Hải quan mới có thông tin để xử lý.

Gần đây nhiều DN, nhất là DN lĩnh vực hàng nông sản, thủy sản đã có kiến nghị gửi cơ quan chức năng sớm có biện pháp giải quyết tình trạng ùn ứ container hàng tại cảng Cát Lái. Theo các DN, việc ùn ứ hàng hóa ở cảng có nhiều nguyên nhân, trong đó một phần do áp dụng VNACCS/VCIS. Hệ thống này đòi hỏi phải soi chiếu 100% container hàng hóa XNK, trong khi tại cảng Cát Lái hiện chỉ có 5 máy soi, dẫn đến khách hàng phải chờ rất lâu, từ 2-3 ngày để soi chiếu.

Mới đây Bộ Tài chính đã có Công văn 9504 gửi Phòng Thương mại - Công nghiệp Việt Nam (VCCI) giải đáp kiến nghị của cộng đồng DN. Theo đó, Bộ Tài chính cho biết đây là hệ thống thông quan tự động đang áp dụng tại Nhật Bản, khi triển khai tại Việt Nam không tránh khỏi những lúng túng, bất cập. Theo đó, hệ thống nguyên bản của Nhật Bản có trên 600 chức năng để quản lý hoạt động của hải quan và các đơn vị có liên quan.

Nhưng khi chuyển giao cho Việt Nam chỉ có hơn 120 chức năng (trên 100 chức năng dành cho cả hải quan, DN trên hệ thống VNACCS và trên 20 chức năng dành riêng cho hải quan trên hệ thống VCIS). Trong các chức năng được phép sử dụng, quá trình vận hành thực tế đã phát sinh một số bất cập không phù hợp quy định của pháp luật Việt Nam. Với những chức năng còn thiếu, hải quan Việt Nam phải xây dựng các chương trình vệ tinh bổ trợ.

Do con người?

Theo ông Nguyễn Hoài Nam, Phó Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), 5 khó khăn đối với hàng hóa thủy sản xuất nhập khẩu khi thực hiện trên VNACCS/VCIS gồm sửa tờ khai; hàng hóa xuất khẩu đã qua khu vực giám sát; quy định mã cảng chưa thống nhất; DN phải khai báo nhiều thông tin không cần thiết và trục trặc; không mở được tờ khai nhập khẩu do lỗi hệ thống VNACCS.

Cũng theo VASEP, nhằm tăng cường công tác quản lý đối với hàng hóa kinh doanh tạm nhập tái xuất, hàng nông, lâm, thủy, hải sản xuất khẩu do lo ngại tình trạng xuất khống để gian lận hoàn thuế giá trị gia tăng, Bộ Tài chính và Tổng cục Hải quan đã chỉ đạo tăng cường trách nhiệm của lãnh đạo các chi cục hải quan bằng cách kiểm tra, ký tên đóng dấu xác nhận bên cạnh chữ ký và dấu của công chức hải quan thừa hành trong tờ khai.

DN thủy sản cho rằng khi áp dụng quy định này sẽ mất nhiều thời gian, chi phí và làm chậm tiến độ hàng xuất khẩu. Bởi phần lớn container được hạ bãi vào ban đêm, trong khi không có lãnh đạo trực đêm để ký đóng dấu xác nhận hàng đã qua khu vực giám sát. Hơn thế, phần lớn các cảng hạ bãi thường xa DN nên việc đi lại rất mất thời gian và tốn kém.

Hải quan hiện đại, doanh nghiệp vẫn khó ảnh 1

Thủ tục hải quan vẫn gây khó cho DN.

Về việc Hải quan nói lỗi chủ yếu ở hệ thống thông quan tự động, theo phản ánh của nhiều DN chưa hoàn toàn chính xác. Bởi lẽ, trong thời gian qua, một số cán bộ, công chức hải quan nhân cơ hội triển khai VNACCS/VCIS đã có tác phong làm việc thiếu hợp tác, thiếu tinh thần trách nhiệm, gây phiền hà, khó khăn và gây tốn kém chi phí, thời gian làm thủ tục hải quan cho DN.

Để chấn chỉnh việc này, Tổng cục Hải quan đã ra chỉ thị chỉnh đốn tác phong làm việc của cán bộ, công chức trong quá trình triển khai hệ thống VNACCS/VCIS. Theo đó sẽ điều chuyển công tác và kiên quyết xử lý nghiêm khắc những cán bộ, công chức thiếu tinh thần trách nhiệm, thiếu hợp tác, có thái độ hách dịch, cửa quyền, gây khó khăn cho DN trong quá trình thực hiện thông quan tự động. Những công chức bị nhiều DN phản ảnh gây phiền hà, sách nhiễu và tiêu cực sẽ bị đình chỉ công tác để kiểm điểm và xử lý nghiêm theo quy định.

Duy Khánh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Công nghệ - Xe

Thị trường mới nổi bị mã độc tấn công mạnh nhất

(ĐTTCO)-Microsoft giới thiệu báo cáo khu vực châu Á – Thái Bình Dương dựa trên bản báo cáo toàn cầu SIRv22. Theo báo cáo này, các thị trường mới nổi thuộc khu vực nói trên là những quốc gia bị mã độc tấn công mạnh nhất. 

Du lịch

Quảng bá du lịch nhìn từ nước ngoài

(ĐTTCO) - Nếu như trước đây nhiều người Việt Nam chọn du lịch các nước gần như Thái Lan, Singapore, Malaysia, thì vài năm gần đây các nước xa hơn như Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc… đang thu hút nhiều khách Việt. 
 

Khởi nghiệp

Không phải cứ khởi nghiệp là có vốn

(ĐTTCO) - Làm sao để các DN khởi nghiệp có thể tiếp cận được vốn từ ngân hàng, Nhà nước và các quỹ đầu tư đang là câu hỏi nhận được nhiều sự quan tâm của DN và tổ chức cá nhân khởi nghiệp.