Giảm thuế để tăng dung lượng thị trường

Chính phủ vừa trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ 10 đang diễn ra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật về thuế. Trong đó, vấn đề được nhiều người quan tâm là thuế suất tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) với ô tô. ĐTTC đã trao đổi với ông PHẠM ĐÌNH THI (ảnh), Vụ trưởng Vụ Chính sách thuế xung quanh những nội dung tại dự án này.

Giảm thuế để tăng dung lượng thị trường ảnh 1
PHÓNG VIÊN: - Thưa ông, Luật thuế TTĐB sửa đổi chưa đến thời điểm hiệu lực thi hành (1-1-2016) nhưng Chính phủ lại đề nghị sửa đổi, tức chưa đủ thời gian để đánh giá việc thực hiện luật, liệu có dẫn đến thiếu ổn định trong chính sách về thu ngân sách?

Ông PHẠM ĐÌNH THI: - Nội dung sửa đổi tại dự án luật là hoàn toàn mới, mang tính cấp bách, như chưa phù hợp với thông lệ quốc tế và tiến trình hội nhập để bảo đảm sức cạnh tranh của DN trong nước. Thí dụ, thuế suất thuế TTĐB đối với ô tô chở người dưới 24 chỗ, giá tính thuế TTĐB đối với hàng hóa nhập khẩu chưa đồng bộ với giá tính thuế TTĐB đối với hàng hóa sản xuất trong nước... Do vậy, cần thiết phải sửa đổi.

Về ý kiến lo ngại điều này sẽ tác động ra sao đến thu ngân sách, theo tôi với đề xuất sửa đổi như trên, cùng với giảm thuế nhập khẩu, mức thuế suất giảm nhiều hơn sẽ góp phần giảm giá xe, thúc đẩy thị trường và giúp người dân có thu nhập khá, trung bình khá mua được xe ô tô, tăng dung lượng thị trường đối với các dòng xe nhỏ đạt mức yêu cầu để đầu tư, sản xuất tại Việt Nam.

Vì vậy mặc dù sẽ có thể giảm thu ngân sách nhất định trong những năm đầu đi vào thực hiện luật, nhưng việc điều chỉnh giảm thuế suất thuế TTĐB đối với những dòng xe nhỏ hơn sẽ buộc một số nhà sản xuất phải lựa chọn đầu tư tiếp tục sản xuất, lắp ráp lâu dài tại Việt Nam.

Từ đó đem lại khả năng đầu tư, sản xuất trong nước từ công nghiệp phụ trợ đến sản xuất động cơ mà không dừng ở mức độ lắp ráp như hiện nay. Bên cạnh đó, tăng sản lượng xe sẽ tăng tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ liên quan như xăng, dầu, phụ kiện ô tô... qua đó tăng thu ngân sách.

- Nhiều ý kiến cho rằng quy định như dự thảo luật không giải quyết được vấn đề chống chuyển giá, vì trên thực tế giữa giá bán của cơ sở sản xuất và giá bán ra của cơ sở thương mại đã được khống chế tỷ lệ 10%, trong khi các công ty thương mại đều là công ty 100% vốn của công ty mẹ?

- Theo quy định tại Khoản 6 Luật Thuế TTĐB, đối với hàng hóa sản xuất trong nước, giá tính thuế TTĐB là giá do cơ sở sản xuất bán ra. Theo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế TTĐB: “Thời điểm phát sinh doanh thu đối với hàng hóa là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hàng hóa cho người mua, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền”.

Nghĩa là kể từ thời điểm bán (phát sinh doanh thu), người nộp thuế không còn đủ 3 quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt quy định. Thực tế, nhiều người nộp thuế bao gồm cả cơ sở sản xuất có vốn đầu tư trong nước và có vốn đầu tư nước ngoài, đều thành lập cơ sở thương mại là công ty con (100% vốn hoặc chiếm đại đa số cổ phần chi phối).

Những công ty con này mua toàn bộ sản phẩm của các nhà máy sản xuất cũng là công ty con trong cùng công ty mẹ với cơ sở thương mại. Sau đó công ty con tiếp tục bán hàng cho các nhà phân phối hoặc đại lý bán buôn độc lập để phân phối ra thị trường. Trên cơ sở đó, các cơ sở sản xuất đã khai giá tính thuế TTĐB là giá bán ra của cơ sở sản xuất.

Đối chiếu với thực tế hệ thống sản xuất, kinh doanh phân phối của nhiều công ty tổ chức theo mô hình công ty mẹ - con, hàng hóa dù được nhiều công ty con sản xuất dưới mọi hình thức (gia công, hợp tác, đặt hàng), sau đó giao lại cho công ty mẹ hay một công ty con thương mại trong quan hệ liên kết này có dấu hiệu chuyển giá để giảm nghĩa vụ thuế TTĐB, chưa phải là bán ra để tính thuế vì quyền sở hữu, quyền định đoạt vẫn thuộc về công ty mẹ.

Vì vậy, để bảo đảm cơ sở pháp lý rõ ràng, minh bạch, dự thảo quy định về giá tính thuế TTĐB đối với hàng hóa nhập khẩu, hàng hóa sản xuất trong nước là giá do  cơ sở nhập khẩu, cơ sở sản xuất bán ra nhưng không được thấp hơn mức tỷ lệ (%) do Chính phủ quy định so với giá bình quân của các cơ sở kinh doanh thương mại bán ra. Trường hợp giá do cơ sở nhập khẩu, cơ sở sản xuất bán ra không theo giá thị trường thì cơ quan thuế ấn định giá tính thuế TTĐB theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

- Ông có thể giải thích rõ hơn về việc tại sao lại giảm thuế các dòng xe có dung tích xi lanh thấp và tăng thuế với dòng xe dung tích xi lanh cao?

- Thực hiện các chiến lược phát triển, quy hoạch ngành công nghiệp ô tô Việt Nam và tạo điều kiện cho DN trong nước phát triển thị trường, tăng mức đầu tư để có khả năng cạnh tranh khi hội nhập (năm 2018 thuế nhập khẩu ô tô từ 9 chỗ  trở xuống giảm về mức 0%), thuế suất thuế TTĐB được định hướng: giảm mức thuế suất thuế TTĐB đối với dòng xe ưu tiên phát triển; áp dụng mức thuế suất thuế TTĐB cao và đặc biệt cao đối với các dòng xe đến 9 chỗ có dung tích trên 3.0 lít tiêu hao nhiên liệu, kích thước lớn chưa phù hợp với điều kiện hạ tầng giao thông và thu nhập người dân, lượng khí thải ra môi trường lớn và các chủng loại xe đến 9 chỗ có giá trị tuyệt đối lớn.

Với chính sách mới dự kiến, dòng xe dưới 2.500cm3 giữ nguyên, có loại giảm sâu. Điều này sẽ tạo điều kiện cho người dân có thu nhập trung bình và trung bình khá tiếp cận ô tô. Chẳng hạn, xe ô tô chở người từ 9 chỗ trở xuống có dung tích xi lanh từ 1.000cm3 trở xuống (ngày 1-1-2018 áp dụng thuế suất 30% - giảm 15% so với hiện hành, từ ngày 1-1-2019 áp dụng thuế suất 20% - giảm 25% so với hiện hành), thuế TTĐB giảm, thuế nhập khẩu về 0%, thuế giá trị gia tăng từ đó giảm, dòng xe này sẽ có giá giảm đến 42% so với hiện hành.

- Xin cảm ơn ông.

Quang Minh (thực hiện)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Công nghệ - Xe

Du lịch

Đón tuyết rơi đỉnh Mẫu Sơn

(ĐTTCO) - Không chỉ sở hữu khung cảnh thơ mộng, hùng vĩ của núi rừng, Mẫu Sơn (Lạng Sơn) còn chứa đựng những giá trị về bản sắc văn hóa thuần khiết, đa dạng của đồng bào dân tộc Dao hấp dẫn du khách.

Khởi nghiệp

Năng lượng đến từ đam mê

(ĐTTCO) - Điều hành 3 DN, tham gia nhiều tổ chức, theo đuổi nhiều lớp học trong và ngoài nước, nhưng anh Nguyễn Ngọc Tuấn, Giám đốc Công ty Thuế, Kế toán - Luật Việt Á, ủy viên Ban Chấp hành Hội đồng Khởi nghiệp phía Nam, vẫn dành nhiều thời gian để chia sẻ, tư vấn miễn phí cho thanh niên, sinh viên trong việc làm chủ cuộc đời, định hướng tương lai, nhất là trên hành trình khởi nghiệp.