Giải pháp giảm thiệt hại

Là một tổ chức đại diện cho các DN ngành lương thực - thực phẩm trên địa bàn TPHCM, Hội Lương thực - Thực phẩm TPHCM đã bày tỏ góc nhìn và nêu ra những giải pháp để DN có thể phát triển bền vững, tránh phụ thuộc vào Trung Quốc.

Bối cảnh biến động

Thời gian qua, hành động Trung Quốc ngang nhiên đem giàn khoan nước sâu Hải Dương 981 (HD 981) vào vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam là sự vi phạm đặc biệt nghiêm trọng Luật pháp Quốc tế, Công ước Liên Hợp quốc về Luật Biển 1982 và cũng là sự vi phạm đặc biệt nghiêm trọng Tuyên bố về Ứng xử của các bên trên biển Đông (DOC) mà Trung Quốc là một bên tham gia ký kết.

Hành động cực kỳ nguy hiểm này đã và đang đe dọa trực tiếp đến hòa bình, ổn định và an ninh, an toàn hàng hải ở biển Đông. Tình hình Biển Đông chắc chắn sẽ tác động một phần nào đó đến sự hợp tác đầu tư kinh tế giữa Việt Nam và Trung Quốc. Những căng thẳng giữa Việt Nam và Trung Quốc về chủ quyền biển đảo trong thời gian qua đã gây ra những nỗi lo cho DN về nguồn cung và nguồn tiêu thụ từ thị trường khổng lồ này.

Theo số liệu của Bộ Công Thương, những năm gần đây Trung Quốc đã trở thành thị trường xuất khẩu nông sản quan trọng của Việt Nam, chiếm tỷ trọng 33,9% trong tổng kim ngạch xuất khẩu nông sản của Việt Nam. Còn theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, Trung Quốc hiện là thị trường xuất khẩu rau quả lớn nhất của Việt Nam, chiếm hơn 32% thị phần trong 4 tháng đầu năm 2014.

Thị trường Trung Quốc vốn được xem là một trong những thị trường dễ tính và không yêu cầu cao về mặt chất lượng hàng hóa, nên được phần lớn DN Việt Nam ưa chuộng. Tuy nhiên, đa phần các mặt hàng đều xuất khẩu qua đường tiểu ngạch, luôn tiềm ẩn những rủi ro. Chẳng hạn, theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), năm 2013 Việt Nam đã xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc 6,6 triệu tấn gạo, trong đó xuất khẩu theo đường tiểu ngạch đạt khoảng 1,4 triệu tấn. Tuy nhiên, trong quá trình giao thương, một số DN trong nước đã bị phía DN Trung Quốc hủy hợp đồng lớn, áp bán giá thấp, khiến nhiều DN thua lỗ.

Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội thương mại lớn, đặc biệt là tham gia đàm phán Hiệp định Đối tác Kinh tế Chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP). Nếu đàm phán thành công, xuất khẩu hàng hóa sản xuất của Việt Nam đến năm 2025 có thể sẽ tăng trưởng 2 con số.

Tuy nhiên, các DN Việt Nam lại lệ thuộc quá nhiều vào nguồn cung và cầu từ nước ngoài. Nỗi lo tụt hậu kinh tế song hành với nỗi lo đánh mất quyền tự chủ của Việt Nam trong hội nhập khiến không ít DN phải lo lắng về tình trạng mất cân đối của nền kinh tế Việt Nam hiện nay.

Trong tình hình đó, một số DN nước ta hiện nay ý thức được việc DN mình lệ thuộc quá nhiều vào thị trường Trung Quốc, đã tìm cách tháo gỡ bằng cách cơ cấu phân bổ lại thị trường theo nguyên tắc “không bỏ trứng vào cùng một rổ”, đồng thời thiết lập những vùng nguyên liệu ổn định, kiểm soát chất lượng từ nuôi trồng đến chế biến và tiêu thụ để tiếp cận đến các thị trường khác. Nếu tăng xuất khẩu sang Trung Quốc cũng đồng thời tăng xuất sang những thị trường Hoa Kỳ, châu Âu… Khi đó, nếu xảy ra rủi ro ở thị trường Trung Quốc, DN vẫn còn thị trường khác để bù đắp.

Giải pháp bền vững

Hiện nay, Việt Nam đang trên đường hội nhập và phát triển bền vững, hướng đến năm 2020 về cơ bản nước ta trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại. Vì vậy, để giảm tối đa những thiệt hại có thể xảy ra do sự phụ thuộc vào kinh tế của một số nước, đặc biệt là Trung Quốc, DN Việt Nam cần lên kế hoạch sản xuất kinh doanh phù hợp, nâng cao năng lực cạnh tranh, cần tính đến các biện pháp dự phòng, chủ động tìm các nguồn nguyên liệu mới để thay thế các nguồn nhập khẩu từ Trung Quốc.

Để giảm rủi ro trong xuất khẩu biên mậu, DN phải có chiến lược tiếp cận bài bản như tổ chức lại hạ tầng vận chuyển, giảm dần sản lượng xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc, có chiến lược khai thác các thị trường mới như Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Đông, châu Phi… Đồng thời tập trung vào các thị trường có tính bền vững như châu Âu, Hoa Kỳ, Australia.

Giải pháp giảm thiệt hại ảnh 1

 Lễ hội Trái cây Nam bộ tại Khu du lịch Văn hóa Suối Tiên năm 2014.

Để tăng xuất khẩu trong quá trình tái cơ cấu nền nông nghiệp Việt Nam, các DN cần thay đổi phương thức tiếp thị thương mại và phát triển thị trường, phải tiến hành nghiên cứu cẩn thận thị trường và xúc tiến thương mại một cách bài bản, xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất đến chế biến, tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu khi Việt Nam hội nhập sâu với kinh tế thế giới.

Nhưng giải pháp lớn hơn là các DN trong nước rất cần sự hỗ trợ từ phía Chính phủ trong các giải pháp nhằm ổn định kinh tế vĩ mô; tăng cường hiệu lực, hiệu quả của quản lý nhà nước trong hoạt động xuất nhập khẩu; mở rộng hoạt động của các cơ quan xúc tiến thương mại tại nước ngoài, nghiên cứu dự báo và định hướng thị trường trong và ngoài nước để phát triển thị trường và sản phẩm thương mại…

Các cơ quan quản lý địa phương và trung ương cần tập trung giải quyết tình hình khó khăn trước mắt liên quan đến sự sống còn của DN, kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp kinh doanh hàng hóa không có nguồn gốc, kém chất lượng, nhất là hàng thực phẩm, nông sản…, phải thiết lập hàng rào kỹ thuật đối với những hàng hóa này, đẩy mạnh nhiều giải pháp hỗ trợ các DN đầu tư, mở rộng sản xuất kinh doanh bằng hỗ trợ vốn, giảm lãi suất, giãn nợ, tạo điều kiện về mặt bằng, quỹ đất, chuyển giao công nghệ. Trong đó, chú trọng ưu đãi vấn đề vốn vay và lãi suất cho các DNNVV.

Hội Lương thực - Thực phẩm TPHCM kêu gọi cộng đồng DN trên cả nước không nên vì lợi ích trước mắt mà nhập khẩu hàng hóa kém chất lượng, độc hại của Trung Quốc; thể hiện lòng yêu nước bằng cách không tiếp tay cho hành động phá hoại về kinh tế của một số thương lái Trung Quốc; bình tĩnh, không kích động làm ảnh hưởng, phương hại đến hình ảnh của đất nước Việt Nam.

Lý Kim Chi, Chủ tịch Hội Lương thực  - Thực phẩm TPHCM

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bịt lỗ hổng cơ chế đầu tư BOT

Bịt lỗ hổng cơ chế đầu tư BOT

(ĐTTCO) - Cả nước hiện có 88 dự án BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao) được xây dựng, gắn với nó là chừng ấy trạm thu phí BOT giao thông. 

Công nghệ - Xe

Du lịch

Du lịch dịp lễ Quốc khánh

(ĐTTCO) - Nếu hè rồi bạn chưa kịp thưởng cho mình và gia đình một kỳ nghỉ thì dịp nghỉ lễ Quốc khánh này sẽ là một cơ hội tuyệt vời để có thể nạp thêm năng lượng thông qua những chuyến du lịch cùng người thân, bạn bè. 
 

Khởi nghiệp

Nông nghiệp công nghệ cao: Gian nan vẫn không nản

(ĐTTCO) - Nông nghiệp công nghệ cao đang nhận được sự quan tâm rất lớn từ Chính phủ với nhiều chính sách ưu đãi, thế nhưng nhiều DN tham gia lĩnh vực này vẫn gặp nhiều khó khăn.