FDI vào nông nghiệp sẽ tăng?

Nhìn lại hành trình 10 năm thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào lĩnh vực nông - lâm - thủy sản (từ 2001-2010) sẽ thấy sự tụt dốc đáng báo động. Năm 2001 FDI vào lĩnh vực này chiếm 8% trong tổng cơ cấu nguồn vốn FDI, nhưng đến năm 2010 chỉ còn chiếm 1%. Nông nghiệp vẫn bị đứng bên lề cuộc đua thu hút vốn FDI bởi những lý do hoàn toàn chính đáng.

Nhìn nhận đúng vai trò của nông nghiệp

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan nhận xét: “Lâu nay, chính chúng ta cũng chưa có sự quan tâm thích đáng cho nông nghiệp. Bản thân các DN trong nước còn chưa mặn mà, làm sao thu hút được nhiều vốn đầu tư nước ngoài. Quy mô các dự án ở lĩnh vực này thường chỉ dừng lại ở mức vài chục triệu USD”.

Theo số liệu thống kê của Bộ Kế hoạch - Đầu tư, năm 2011 có 478 dự án FDI đầu tư vào lĩnh vực nông -  lâm - thủy sản, với tổng vốn đăng ký trên 3 tỷ USD, vốn điều lệ khoảng 1,5 tỷ USD, chiếm 3,8% số dự án và 2,3% vốn điều lệ của DN FDI đầu tư vào Việt Nam.

Câu chuyện các nhà đầu tư nước ngoài đến tìm hiểu nông nghiệp Việt Nam rồi ra đi không trở lại hoặc chuyển hướng sang đầu tư những lĩnh vực khác đã không còn hiếm.

Trao đổi với ĐTTC, một chuyên gia kinh tế đã không giấu nổi sự chua chát kể: “Tháng 9-2010, chúng ta hồ hởi thông tin về việc đoàn DN Hàn Quốc sang Việt Nam tìm hiểu môi trường đầu tư vào nông nghiệp Việt Nam, nhưng rồi mãi đến nay chưa nghe có DN Hàn Quốc nào triển khai việc đầu tư. Khoan nói tới những rủi ro từ thiên tai, chính những chính sách của chúng ta cũng khiến nhiều nhà đầu tư nản lòng”.

Nhìn nhận ở một góc độ khác, tuy không thu hút được nhiều vốn FDI, nhưng lĩnh vực nông - lâm - thủy sản cũng đã chứng tỏ sức phát triển khá mạnh, có nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực mang về nhiều tỷ USD. Việt Nam đang đứng trong top những nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới.

Tại Hội nghị thường niên Vietnam CEO Summit 2011, cũng có một số ý kiến tỏ ra lạc quan nhận định: Khi cuộc khủng hoảng lương thực thế giới đang trở nên đáng báo động, Việt Nam sẽ trở thành một nơi thu hút mạnh FDI vào nông nghiệp.

Lãnh đạo một DN thuộc lĩnh vực nông nghiệp của tỉnh Thái Bình kể, ông đã rất ngạc nhiên hỏi một doanh nhân nước ngoài vì sao chủ động tìm đến DN của ông đề nghị hợp tác, và doanh nhân ấy đáp: “Lương thực đang là mối quan tâm nóng của toàn cầu nên chúng tôi muốn nhanh chóng nắm lấy cơ hội này”.

Một số ý kiến tỏ ra lạc quan khi nhận định: Khi cuộc khủng hoảng lương thực thế giới đang trở nên đáng báo động, Việt Nam sẽ trở thành một nơi thu hút mạnh FDI vào nông nghiệp.

TS. Alan Phan khẳng định: “Nông nghiệp trong tương lai gần sẽ tăng trưởng mạnh và nó thực sự đáng được quan tâm hơn nữa”.

Thực tế, nhiều quốc gia trên thế giới đang thu hẹp dần diện tích đất dành cho nông nghiệp, trong khi nhu cầu lương thực không ngừng tăng cao do dân số đang gia tăng nhanh chóng. Trong khủng hoảng người ta lại càng nhận ra vai trò của nông nghiệp.

Cơ hội cho nông nghiệp Việt Nam

Có một vài minh chứng cho thấy các DN nước ngoài đang có những cam kết đầu tư lâu dài trong lĩnh vực nông nghiệp tại Việt Nam. Mới đây, Nestle đã công bố đầu tư thêm 270 triệu USD xây dựng nhà máy mới với mô hình trực tiếp thu mua sữa.

Công ty Greenfeed, cũng tăng vốn đầu tư lên 80 triệu USD nhằm phát triển thêm một số lĩnh vực như sản xuất con giống thủy sản bên cạnh những sản phẩm truyền thống là thức ăn chăn nuôi.

FDI vào nông nghiệp sẽ tăng? ảnh 1

Lương thực đang là mối quan tâm nóng, nên Việt Nam sẽ trở thành
một nơi thu hút mạnh FDI vào nông nghiệp. Ảnh: Lã Anh

Tuy nhiên, khi thu hút FDI vào nông nghiệp, cũng cần lưu ý những bài học nhãn tiền của các ngành thủy sản, thức ăn chăn nuôi. Trong các ngành này, DN nước ngoài gần như bao sân; nếu không có sự liên kết chặt chẽ, các DN trong nước sẽ bị đẩy đến bờ vực phá sản.

Nhiều chuyên gia đã cảnh báo: “DN FDI có nguồn lực kinh tế mạnh, kinh nghiệm trong sản xuất và đầu tư. Nếu chúng ta không có giải pháp thích hợp, nhiều lĩnh vực chủ lực trong ngành nông nghiệp sẽ rơi vào tay các DN FDI. Để rồi DN Việt Nam lại rơi vào cảnh làm thuê trên chính sân nhà”.

Chuyện thu hút FDI vào lĩnh vực nông nghiệp Việt Nam sẽ còn là câu chuyện dài, tuy nhiên có thể khẳng định rằng nó sẽ tăng trưởng mạnh trong tương lai gần, mang đến cơ hội cho nông nghiệp Việt Nam, tất nhiên cũng kèm theo nhiều thách thức cho các DN trong nước. Hơn lúc nào hết, các DN trong nước cần nhanh chóng hợp lực, đẩy mạnh đầu tư, tìm kiếm nguồn vốn…

THANH LÂM

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Công nghệ - Xe

Du lịch

Nhật Bản giao lưu văn hóa cùng dân tộc Thái Tây Bắc

(ĐTTCO) - Nằm trong chương trình thăm và làm việc với tỉnh Yên Bái, Hội Dotokukaikan Nhật Bản đã đến Thị xã nghĩa Lộ tặng và chuyển giao kỹ thuật trồng cây hoa anh đào. Đây là một trong những hoạt động kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước Việt Nam - Nhật Bản.

Khởi nghiệp

Điều cần của doanh nghiệp khởi nghiệp

(ĐTTCO)-Chính phủ đã và đang có hàng loạt quyết sách hỗ trợ cụ thể cho các doanh nghiệp (DN), như Nghị quyết 35/NQ-CP về hỗ trợ và phát triển DN đến năm 2020, Quyết định 844/QĐ-TTg với đề án “Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025”…