Dự thảo Luật Quản lý thuế: Thêm khó khăn DN

Dự thảo Luật Quản lý thuế sửa đổi quy định người nộp thuế phải nộp trước thời điểm thông quan và áp dụng ân hạn nộp thuế khi có bảo lãnh của tổ chức tín dụng, đang gây sốc đối với các DN thủy sản, dệt may, da giày, điện tử… Không đồng tình với đề xuất trên của Bộ Tài chính, các DN thủy sản cho rằng nếu dự thảo thành luật sẽ tăng khó khăn cho DN.

Vì con sâu, đổ cả nồi canh!

Để phát huy thế mạnh của ngành chế biến thủy sản phục vụ xuất khẩu (XK), giải quyết công ăn việc làm, địa phương tăng kim ngạch XK thủy sản và góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, rút ngắn nhập siêu…

Nhà nước đã có nhiều chính sách khuyến khích DN nhập khẩu (NK) nguyên liệu sản xuất: giảm thuế NK một số nguyên liệu thủy sản về 0%, ân hạn nộp thuế 275 ngày khi nhập nguyên liệu để gia công, sản xuất XK, đầu tư nước ngoài.

Với DN trong ngành thủy sản, chính sách ân hạn thuế 275 ngày tại Điều 42, Luật Quản lý thuế hiện hành cho thấy ưu điểm là tạo điều kiện xuất nhập khẩu (XNK) hàng hóa, khuyến khích sản xuất hàng XK.

Dự thảo Luật Quản lý thuế: Thêm khó khăn DN ảnh 1

Dự thảo Luật Quản lý thuế gây khó khăn cho DN chế biến thủy sản xuất khẩu.

Tuy nhiên, theo Bộ Tài chính, quy định về ân hạn nộp thuế thời gian qua dẫn đến tình trạng DN lợi dụng chính sách ân hạn để chây ì, nợ thuế, sau đó bỏ trốn hoặc tự giải thể. Do đó, dự thảo sửa đổi Luật Quản lý thuế tới đây sẽ đề nghị sửa đổi quy định thời hạn nộp thuế.

Cụ thể, hàng hóa là vật tư ngyên liệu NK để sản xuất hàng hóa XK phải nộp tiền thuế trước khi thông quan, hoặc nếu giải phóng hàng hóa phải có bảo lãnh của tổ chức tín dụng. Thời hạn bảo lãnh tối đa 275 ngày với điều kiện thời hạn bảo lãnh không bị phạt chậm nộp thuế.

Trước sự phản đối mạnh mẽ của DN, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) đã có công văn gửi Bộ trưởng Bộ Tài chính, kiến nghị bỏ quy định trên và đề xuất tiếp tục áp dụng ân hạn nộp thuế 275 ngày đối với nguyên lệu NK phục vụ sản xuất XK.

Đáp lại, Tổng cục Hải quan (Bộ Tài chính) vẫn giữ quan điểm, bác đề nghị của VASEP với lý do: Thứ nhất, cơ chế thông thoáng trong việc thành lập DN, nên có tình trạng lợi dụng chính sách ân hạn thuế. Thứ hai, quy định hiện hành dẫn đến sự bất lợi cho hàng hóa sản xuất trong nước so với hàng NK (không được hưởng ưu đãi này), từ đó không khuyến khích sử dụng, tiêu dùng hàng nội địa.

Thứ ba, qua tham khảo kinh nghiệm quốc tế (Thái Lan, Nhật Bản, Hoa Kỳ, Campuchia, Lào), không cho nợ thuế, phải nộp thuế trước khi thông quan. Hơn nữa, phí bảo lãnh không cao, DN có thể sử dụng L/C của các lô hàng kế tiếp làm tài sản ký cước bảo lãnh, không phát sinh thêm tài sản ký quỹ…

Nhiều DN cho rằng lý do Bộ Tài chính đưa ra là quá chung chung, không nêu được cụ thể số lượng DN trốn thuế, thất thu thuế chiếm tỷ lệ bao nhiêu so với hàng ngàn DN kinh doanh XNK đang làm ăn chân chính. Thực ra DN trốn thuế, lách luật là do năng lực quản lý của cơ quan thuế yếu kém, vì vậy không thể “trút giận” lên cộng đồng DN thủy sản nói chung. Như vậy có khác nào không vớt được “con sâu làm rầu nồi canh” thì đổ hết nồi canh!

VASEP sẽ liên minh để đấu tranh

Theo VASEP, việc bỏ ân hạn thuế, thay vào đó là DN mở L/C tại ngân hàng và phải trả phí 2,5% sẽ giảm hạn mức cho vay từ 20-40%,  đồng nghĩa với việc DN dần dần co hẹp sản xuất, giảm doanh thu tương ứng. Thiếu nguyên liệu sản xuất, ngành chế biến thủy sản sẽ không đảm bảo nguồn cung cho khách hàng thế giới, mất nhiều hợp đồng mới, hợp đồng tiềm năng. Không những thế, tình trạng này còn ảnh hưởng đến an sinh xã hội của địa phương, bởi hàng trăm ngàn lao động cũng bị cắt giảm, đó là chưa tính đến lao động thời vụ.

Cụ thể, nếu Việt Nam NK 600 triệu USD/năm (dự kiến trong 3 năm tới) với mức thuế bình quân 20%, số thuế không được ân hạn sẽ là 120 triệu USD. Ngân hàng tính phí bảo lãnh 2,5% (tương ứng 3 triệu USD/năm), cộng với lãi suất của 3 triệu USD (12%/năm) tương đương 3,36 triệu USD/năm (70 tỷ đồng). Như vậy, các DN thủy sản vốn dĩ đang trong khó khăn chồng chất phải nai lưng gánh thêm nhiều chi phí.

Ông Nguyễn Hữu Dũng, Phó Chủ tịch Vasep, cho rằng Quốc hội và Chính phủ cần xem xét và đánh giá toàn diện những lợi ích mà hàng sản xuất XK và gia công XK đã tạo ra so với hàng NK kinh doanh trong nước, để không đánh đồng cách quản lý giữa 2 hình thức này.

VASEP cũng đề xuất 2 phương án tăng cường kiểm soát một số trường hợp vi phạm: Một là áp dụng quản lý theo nguyên tắc luồng xanh (ưu đãi) - luồng đỏ (kiểm soát chặt) như Bộ Tài chính và Tổng cục Hải quan đang áp dụng.

Hai là bổ sung các điều kiền để DN được hưởng ân hạn thuế cho các nhà máy đủ điều kiện sản xuất XK; quy định vốn pháp định đối với DN đăng ký kinh doanh chuyển khẩu hoặc tạm nhập tái xuất (hạn chế công ty thành lập chớp nhoáng, nhập hàng mua bán rồi bỏ trốn…); DN không thực hiện thanh khoản sau 275 ngày sẽ không được làm thủ tục hải quan và muốn làm được thủ tục thì phải hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế.

Tới đây, VASEP dự kiến sẽ cùng DN một số ngành hàng khác như dệt may, da giày, bông vải sợi, điện tử… gửi đơn kiến nghị bãi bỏ dự thảo sửa đổi Luật Quản lý thuế này đến Thủ tướng và các cơ quan liên quan.

Ông NGUYỄN XUÂN NAM, Giám đốc Công ty Hải Vương:

Cơ quan soạn thảo phải đặt mình vào DN

Khi nhận được thông tin về Dự thảo Luật quản lý thuế, trong đó đề xuất sửa đổi thời hạn nộp thuế (275 ngày) đối với hàng NK, tôi cảm thấy viễn cảnh không phải khó khăn nữa mà phẫn uất. Theo tôi, cơ quan góp ý, soạn thảo đưa ra những cơ sở pháp lý hết sức xa rời thực tế, không hiểu tâm thế của người nộp thuế. Thời điểm năm 2000, khi DN tôi còn rất khó khăn, hoạt động thiếu nguyên liệu, có lúc nhà máy hoạt động 6 tháng, thời gian còn lại công nhân không còn việc để làm. Thời gian sau, chúng tôi mày mò NK nguyên liệu để  bù vào mùa mưa, cuối vụ. NK nguyên liệu đã giúp cho công ty tháo gỡ khó khăn trong sản xuất, tạo công ăn việc làm, tăng kim ngạch XK, phát triển công ty ngày một vững mạnh.

Bất cập trước hết là DN chúng tôi sẽ không còn vốn để hoạt động. Kinh nghiệm hơn 10 năm XNK hàng hóa cho thấy một tờ khai hải quan từ lúc mở đến lúc có quyết định hoàn thuế mất 7-8 tháng, trong khi tính toán của DN là mất 5,5 tháng (thời gian nhập hàng về - sản xuất - bán hàng). Trong vòng 5,5 tháng, với con số 20% thuế nhập khẩu phải đóng đã chiếm hết 88% vốn lưu động của DN, tức 88% hạn mức tín dụng mà ngân hàng cho vay. Cùng với đó, chi phí đầu vào sẽ tăng. Tính riêng chi phí bảo lãnh ngân hàng, mỗi năm DN sẽ mất thêm vài tỷ đồng. Thủ tục hành chính hải quan, hoàn thuế, bảo lãnh NK, giải chấp… cũng tăng lên, gây khó khăn cho DN. Chính sách thuế mới sẽ  khiến vòng quay vốn lưu động của DN không hiệu quả, tăng cường rủi ro vốn, bán hàng thu hồi vốn, nộp thuế, giải chấp bảo lãnh thuế.

Bà NGUYỄN THỊ THẾ YẾN, Giám đốc Công ty Thủy sản Hải Long Nha Trang:

Đi ngược chủ trương khuyến khích XK

Hiện nay khi nguồn nguồn nguyên liệu trong nước ngày càng khan hiếm, không đủ khả năng đáp ứng nhu cầu sản xuất cho DN. Mặt khác, tình hình kinh tế thế giới chưa hồi phục, nền kinh tế Việt Nam đang ngày càng khó khăn, số lượng DN đóng cửa ngày càng gia tăng, tỷ lệ thất nghiệp ngày càng cao, nếu dự thảo này được thông qua sẽ gây ra nhiều khó khăn cho các DN NK nguyên liệu chế biến XK. Bên cạnh những khó khăn về thủ tục, bài toán chi phí sử dụng vốn của DN cũng hết sức đau đầu. Với mức thuế suất NK cá đông lạnh hiện nay từ 10-20%, số thuế NK rất lớn, nếu ký quỹ với một số tiền thuế NK lớn như vậy DN phải mất thêm khoản tiền rất lớn cho NH. Hạn mức tín dụng mà NH cấp cho DN vay để làm vốn lưu động không còn nữa, DN không còn vốn để  xoay sở cho hoạt động sản xuất kinh doanh chính, ngoài việc dành hạn mức dùng để bảo lãnh tiền thuế NK cho Hải quan. Một khi chi phí đầu vào cao, giá thành sản phẩm xuất khẩu khó và không có khả năng cạnh tranh với các nước khác. Điều này đang mâu thuẫn với chủ trương khuyến khích sản xuất kinh doanh XK của Chính phủ trong giai đoạn nền kinh tế đang khó khăn đối với các ngành mang về ngoại tệ cho nền kinh tế.

Bà CAO THỊ KIM LAN, Giám đốc CTCP Thủy sản Bình Định:

Lắng nghe ý kiến DN

Các DN chế biến thủy sản tỉnh Bình Định hiện gặp rất nhiều khó khăn về nguyên liệu chế biến do sản lượng đánh bắt giảm nhiều. Mỗi năm sản lượng toàn tỉnh chỉ đạt khoảng 3.000-3.500 tấn cá ngừ đại dương. Trước năm 2006, công ty chúng tôi chủ yếu dựa vào nguồn nguyên liệu trong nước, nhưng chỉ đủ cho nhà máy hoạt động 5-6 tháng, thời gian còn lại chúng tôi nhận gia công để cầm cự. Để tự cứu mình, công ty đã nhập một container về chế biến và chất lượng rất đảm bảo. Từ chỗ lệ thuộc cá nguyên liệu trong nước, sản lượng và chất lượng bấp bênh, chúng tôi đã mạnh dạn nhập cá nguyên liệu (12.000-13.000 tấn/năm, chiếm 80% nguyên liệu sản xuất) và các dây chuyền chế biến hiện đại để đầu tư theo chiều sâu, giải quyết công ăn việc làm cho 700 lao động địa phương. Theo đó, kim ngạch XK tăng dần ở mức 17 triệu USD năm 2007 lên 24 triệu USD năm 2011. Riêng 9 tháng đầu năm công ty đã XK thu về 24 triệu USD. Có được kết quả này là nhờ thời gian qua DN được Nhà nước tạo điều kiện thuận lợi trong việc NK nguyên liệu sản xuất. Tuy nhiên, trong bối cảnh nền kinh tế còn nhiều thách thức, bất cứ một chính sách nào đưa ra, đặc biệt liên quan đến vấn đề NK nguyên liệu sản xuất thì cơ quan quản lý cũng cần lắng nghe ý kiến đóng góp của DN, hiệp hội ngành nghề để tạo sự đồng thuận cao.

Minh Tuấn

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Công nghệ - Xe

10 chiếc xe tăng tốc nhanh nhất thế kỷ 21

(ĐTTCO) -  Porsche 918 Spyder 2015, Bugatti Veyron 2008, Porsche 911 Turbo S 2014 là những chiếc xe nhanh nhất thế kỷ 21 với khả năng tăng tốc từ 0 lên 100 km/h trong khoảng 3 giây ngắn ngủi.

Du lịch

Khởi nghiệp

Năng lượng đến từ đam mê

(ĐTTCO) - Điều hành 3 DN, tham gia nhiều tổ chức, theo đuổi nhiều lớp học trong và ngoài nước, nhưng anh Nguyễn Ngọc Tuấn, Giám đốc Công ty Thuế, Kế toán - Luật Việt Á, ủy viên Ban Chấp hành Hội đồng Khởi nghiệp phía Nam, vẫn dành nhiều thời gian để chia sẻ, tư vấn miễn phí cho thanh niên, sinh viên trong việc làm chủ cuộc đời, định hướng tương lai, nhất là trên hành trình khởi nghiệp.