Dầu cao, đô nóng, tỷ giá khó hạ nhiệt

(ĐTTCO) - Kể từ khi cơ chế tỷ giá trung tâm ra đời từ đầu năm 2016, dễ nhận thấy tỷ giá trung tâm của Việt Nam có mối tương quan cao với chỉ số USD Index trên thị trường tiền tệ quốc tế. Từ cơn sốt do Brexit, Trump đắc cử Tổng thống Hoa Kỳ trong năm 2016, cho đến diễn biến của cuộc bầu cử tổng thống tại Pháp năm 2017 đang tác động trực tiếp đến sự nóng sốt của đồng USD và gián tiếp ảnh hưởng đến tỷ giá USD/VNĐ trong nước.

Nhạy cảm với đồng bạc xanh 

Với mối quan hệ giữa USD thế giới và tỷ giá trong nước, cũng như ảnh hưởng của giá dầu thế giới đến lạm phát trong nước, cơn sốt tỷ giá có lẽ chưa sớm hạ nhiệt.

Nền kinh tế Việt Nam ngày càng hội nhập mạnh mẽ hơn với kinh tế thế giới. Trong vài năm qua, Việt Nam trở thành nơi thu hút dòng chảy vốn quốc tế về cả vốn đầu tư trực tiếp (FDI) lẫn gián tiếp (FII). Với kỳ vọng Việt Nam sẽ tham gia TPP và hàng loạt FTA với EU, Nhật Bản, Hàn Quốc…vừa ký kết (hiện Việt Nam đang là thành viên của 16 hiệp định FTA), dòng vốn FDI vào Việt Nam trong vài năm qua đã tăng mạnh, FDI đăng ký tăng từ mức dưới 15 tỷ USD năm 2011 đến gần 24,4 tỷ USD vào năm 2016.

 Sự tăng trưởng của thị trường chứng khoán (TTCK) và ấm dần lên của thị trường bất động sản, cũng đã giúp Việt Nam thu hút được nhiều hơn dòng FII. Bằng chứng là ngày càng nhiều quỹ đầu tư ETF chú ý đến TTCK Việt Nam và Chính phủ cũng đang hối thúc nâng hạng thị trường từ cận biên sang mới nổi. Chính phủ đang từng bước thực hiện nới room cho khối ngoại theo Nghị định 60/2015/NĐ-CP về thu hút dòng FII. Điều này cho thấy Việt Nam đang hướng tới mở cửa rộng hơn tài khoản vốn.

Biểu hiện của sự mở rộng tài khoản vốn có thể được nhìn thấy khi dự trữ ngoại hối của Việt Nam tăng vọt từ mức 12 tỷ USD vào năm 2011 lên 41 tỷ USD vào năm 2016. Đây cũng là hiện tượng từng xuất hiện với Trung Quốc khi họ mở cửa dần tài khoản vốn từ đầu những năm 2000. Dự trữ ngoại hối của Trung Quốc đã phình to khi hấp thụ ngày càng nhiều dòng vốn FDI và FII, thặng dư thương mại.

Sự hội nhập kinh tế-tài chính ngày càng lớn đã khiến các biến số kinh tế Việt Nam phụ thuộc chặt chẽ với diễn biến thị trường tài chính thế giới. Lạm phát có mối tương quan mạnh với giá dầu khiến nước ta dễ tổn thương với xu hướng tăng của giá dầu. Năm 2016, giá dầu tăng gấp đôi từ đáy 26USD/thùng lên 50USD/thùng khiến chỉ số CPI theo năm đã tăng từ 1% lên tiệm cận 5%. Việc giá vàng thế giới tăng cũng kéo giá vàng trong nước tăng theo, tạo ra kỳ vọng lạm phát ở trong nước.

Khi các biến số quốc tế ảnh hưởng mạnh cả tỷ giá và lạm phát, Việt Nam không thể đảm bảo sự ổn định của lạm phát và kiềm hãm lãi suất để hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh hội nhập kinh tế-tài chính mà không tạo ra sự linh hoạt trong tỷ giá. Đây là kết quả dự báo trước bởi lý thuyết bộ 3 bất khả thi. Một quốc gia càng mở cửa tài khoản vốn, nhưng mong muốn độc lập chính sách tiền tệ (ổn định lạm phát và kiềm hãm tăng lãi suất) sẽ buộc phải chấp nhận cơ chế tỷ giá linh hoạt hơn.

Nói cách khác, chúng ta đang chấp nhận để cho tỷ giá biến động mạnh theo diễn biến thị trường tiền tệ quốc tế nhằm đạt được 2 mục tiêu ưu tiên hàng đầu là kiểm soát lạm phát và giữ lãi suất ở mức thấp nhằm hỗ trợ cho tăng trưởng GDP.

Dầu cao, đô nóng, tỷ giá khó hạ nhiệt ảnh 1

Tiếp tục nóng?

Vì ưu tiên kiểm soát lạm phát, giữa tháng 2 NHNN đã hút mạnh tiền (ước 177.000 tỷ đồng) để tránh gây lạm phát sau khi đã bung ra một lượng thanh khoản khá lớn vào trước Tết Đinh Dậu 2017. Việc hút tiền diễn ra đúng lúc đồng USD hồi phục trở lại trên thị trường tiền tệ quốc tế do tác động chính trị từ diễn biến bầu cử tổng thống tại Pháp (với khả năng chiến thắng của bà Lepen), khiến tỷ giá trong nước tăng tốc mạnh vài trăm đồng.

Hiện nay, tỷ giá bán ra của các NHTM đã chạm mức cao nhất là 22.840 đồng/USD. Tất nhiên, sự mất giá của VNĐ cũng xuất phát từ một số thông tin tiêu cực trong nước, chẳng hạn Việt Nam đã nhập siêu 2,5 tỷ USD ngay trong nửa đầu tháng 2, thời điểm tỷ giá nóng sốt.

Sau khi Chủ tịch FED Janet Yellen phát ra thông điệp “không khôn ngoan nếu chờ quá lâu cho việc tăng lãi suất” trong cuộc điều trần trước quốc hội ngày 15-2, các nhà đầu tư lại không thấy tín hiệu rõ ràng trong biên bản cuộc họp FOMC (cơ quan hoạch định chính sách của FED) ngày 22-2.

Biên bản cuộc họp FOMC tháng 2 có ít bình luận mang tính diều hâu. Chính điều này khiến đồng USD quốc tế giảm nhiệt trong vài phiên gần đây. Về mặt kỹ thuật, sau 3 tuần tăng điểm liên tiếp, khả năng chỉ số USD Index sẽ có điều chỉnh nhẹ.

Như vậy xu hướng của USD Index trong thời gian tới sẽ phụ thuộc vào các dữ liệu kinh tế được công bố. Vào ngày 3-3, dữ liệu việc làm phi nông nghiệp sẽ được công bố. Nếu như dữ liệu này tốt, đồng USD sẽ tiếp tục xu hướng hồi phục. Tiếp đó, vào giữa tháng 3, FOMC sẽ chính thức công bố quyết định lãi suất tháng 3.

Theo đó, FED đã bỏ cụm từ thường gặp "sự suy yếu của giá năng lượng và đồng USD mạnh khiến lạm phát mục tiêu dưới 2%" và thay bằng cụm từ "lạm phát sẽ tăng đến 2% trong trung hạn". Sự thay đổi này cho thấy FED đang lạc quan về lạm phát và đang sẵn sàng chấp nhận cho một đồng USD mạnh bằng việc tăng lãi suất. Có lẽ, FED đang nhìn thấy áp lực tăng của giá dầu và sẵn sàng chấp nhận để USD mạnh lên trong ngắn hạn.

Trương Minh Huy

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Công nghệ - Xe

TPHCM: 4.300 tỷ đồng xây dựng công viên khoa học

(ĐTTCO)-Ngày 20-10, Hội nghị thường niên Hiệp hội các khu công viên khoa học châu Á (ASPA) lần thứ 21 với chủ đề “Công viên khoa học thúc đẩy nâng cao chất lượng tăng trưởng, năng lực cạnh tranh của nền kinh tế quốc gia” đã khai mạc tại TPHCM.

Du lịch

Khởi nghiệp

Chính sách riêng cho khởi nghiệp

(ĐTTCO) - Nhiều người nghĩ rằng khởi nghiệp có thể bắt đầu ngay bằng việc sở hữu một ý tưởng, nhưng thực tế như vậy chưa đủ. Để khởi nghiệp phải hội tụ đủ một loạt yếu tố cần thiết, bao gồm công nghệ, đội ngũ, kế hoạch, nguồn vốn và cả kiến thức về DN cũng như pháp luật.