Cứu doanh nghiệp chính là tái cơ cấu

Tại diễn đàn doanh nhân Việt Nam với chủ đề: “Giữ vững niềm tin - Vượt qua thách thức” diễn ra cuối tuần qua tại Hà Nội, đại diện các nhà quản lý, chuyên gia, DN, cho rằng cần có các giải pháp mạnh mẽ, quyết liệt hơn trong vấn đề vốn, giảm thuế cho DN. Bên cạnh đó, DN cũng cần tự cứu mình trước khi được cứu.

Niềm tin bị lung lay

Theo bà Phạm Thị Thu Hằng, Tổng thư ký Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), khảo sát của Viện Phát triển DN thuộc VCCI cho thấy trong quý III các chỉ số về hoạt động sản xuất kinh doanh của nhiều DN có chiều hướng xấu đi, đặc biệt là chỉ số lợi nhuận trên đơn vị sản phẩm, tổng doanh số và hàng tồn kho.

Cứu doanh nghiệp chính là tái cơ cấu ảnh 1

Sản xuất cao su kỹ thuật tại Công ty TNHH MTV Cao su Thống Nhất. Ảnh: Cao Thăng

Để xử lý hàng tồn kho và nợ xấu, bên cạnh việc tìm thị trường mới và giảm giá bán, các DN cho rằng Chính phủ cần đẩy mạnh hơn các chương trình xúc tiến thương mại, thực hiện giải pháp hỗ trợ các phương án mua bán hợp nhất ngân hàng yếu kém.

“Có doanh nhân tâm sự nếu được bắt đầu từ đầu họ sẽ không làm kinh doanh. Người khác thì hối tiếc rằng tại sao không ở cơ quan nhà nước mà lại làm DN. Có doanh nhân muốn trở lại vị trí ban đầu để không phải rơi vào cảnh nợ nần. Điều này cho thấy một bộ phận không nhỏ doanh nhân gặp khó khăn, mất niềm tin” - ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI, chia sẻ.

Cũng theo ông, số DN giải thể sẽ tiếp tục tăng nếu không có giải pháp tích cực và hiệu quả, bởi bên cạnh số DN đã phá sản, giải thể, ngay bản thân DN đang tồn tại cũng phải cố gắng vật lộn để duy trì sản xuất, kinh doanh.

Tuy nhiên, ông Lộc cũng thẳng thắn, bên cạnh những DN gặp khó do các nguyên nhân khách quan như đối tác, bạn hàng mất khả năng thanh toán, không đòi được nợ... thời gian qua nhiều DN chủ yếu phát triển theo chiều rộng, coi nhẹ củng cố nền tảng, quản trị DN. Điều này đã dẫn đến những bài học đắt giá hiện nay khi nền kinh tế gặp nhiều khó khăn.

Cái giá phải trả

Nhìn nhận những khó khăn của DN hiện nay, ông Trần Quốc Khánh, Thứ trưởng Bộ Công Thương, ví von: “Băng giá không hình thành sau một đêm”. Theo ông Khánh, những khó khăn của DN hiện nay xuất phát trong quá khứ, từ sự mất cân đối về đầu tư, cơ cấu kinh tế, tín hiệu thị trường chưa đúng đắn, kết hợp với suy thoái, khó khăn bên ngoài.

Chính phủ đang chọn cách đi kiên trì mục tiêu tái cơ cấu, cùng với đó, hỗ trợ DN bằng cách giãn, giảm thuế. Nhưng để vượt qua khó khăn cần sự chung sức của DN. Các DN không nên quá bi quan, bởi các khó khăn đã giảm dần do các giải pháp của Chính phủ đã phát huy tác dụng. Còn với DN, hôm nay họ có thể mất nhưng hôm sau có thể hồi sinh ở lĩnh vực khác.

Ông TRẦN QUỐC KHÁNH,
Thứ trưởng Bộ Công Thương

Trong khi các biện pháp xử lý hiện nay trong ngắn hạn là kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, còn về lâu dài là tái cơ cấu nền kinh tế. Nhưng khó khăn của DN cần giải tỏa là chi phí khi mà lãi suất tăng, cung tiền giảm.

Do vậy, hướng xử lý là chịu đau một lần để giải quyết dứt điểm, hoặc quay lại cách làm cũ cho DN “uống nhân sâm” với lãi suất thấp, tăng chi tiêu công...

Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam Trần Đình Thiên chia sẻ: “Thành quả lớn nhất của quá trình đổi mới không phải là tăng sản lượng mà đó chính là lực lượng doanh nhân, DN. Chính lực lượng này đã thay đổi phương hướng phát triển.

Về việc số lượng DN “chết” nhiều thời gian qua, có vẻ chúng ta đi chệch đổi mới. Chúng ta nói quá nhiều về tỷ lệ tăng giảm thêm “không phẩy mấy phần trăm”, mà không mổ xẻ lực lượng chủ lực trong phát triển bị “chết” thời gian qua để tìm giải pháp”.

Ông Thiên cũng cho rằng, những khó khăn của DN thực tế đã tích tụ từ cuộc khủng hoảng châu Á năm 1997 và cuộc chơi đã thay đổi với việc gắn đổi mới mô hình tăng trưởng. Vậy mà thời điểm đó, chúng ta nghĩ nền kinh tế vẫn “ngon lành”, nên sử dụng các biện pháp kích cầu.

Do vậy, cả nhà lập chính sách và DN đều bị hút vào quỹ đạo tăng trưởng kiểu vốn rẻ. Để rồi khi nhìn lại đã tạo ra những DN “ăn xổi ở thì”. Kinh nghiệm cho thấy những lần kích thích như vậy không tạo nên sự thay đổi và hệ quả là lần này DN phải trả giá nhiều nhất.

Cần liều thuốc mạnh trong ngắn hạn

Theo ông Lộc, cần có biện pháp hỗ trợ trong ngắn hạn bởi “có những DN đáng “chết” nhưng cũng có DN “chết oan”, không phải do năng lực kém mà do mất dòng tiền. Với những DN đó nếu không có giải pháp hỗ trợ sẽ lâm vào phá sản. Cùng với đó kết hợp các biện pháp lâu dài là tái cơ cấu.

Việc quan trọng lúc này là tập trung tiền, công sức để tái cơ cấu, vì việc này sẽ mất thời gian và xung đột lợi ích. Có thể tăng trưởng giảm nhưng không nên sa vào thành tích ngắn hạn. Cứu doanh nghiệp chính là tái cơ cấu. Còn nếu cứ than thở bơm tiền sẽ không giải quyết được vấn đề, bởi DN có thể hồi sinh nhưng sau lại chết. Cứu DN chính là căn nguyên đó chứ không chỉ ở những chuyện như tồn kho.

TS. Trần Đình Thiên,
Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam

Theo đó cần giảm tiền thuê đất, bởi giá đất điều chỉnh hàng năm đang làm khó DN; khoanh các khoản nợ xấu, giảm thuế thu nhập DN...

Trong khi đó, bà Phạm Thị Thu Hằng cho rằng các giải pháp tác động đến yếu tố đầu vào và thị trường đầu ra, hỗ trợ trước và trong quá trình sản xuất luôn là những giải pháp mang tính chất bền vững và có ý nghĩa với DN.

Các ưu đãi về thuế của Chính phủ đã phát huy tác dụng, nhưng điều quan trọng là các giải pháp để DN có lãi mới nhận được ưu đãi thuế. Sự thiếu đồng bộ trong chính sách (như giá điện, xăng tăng…) đang triệt tiêu hiệu lực của chính sách và nỗ lực của cơ quan nhà nước.

Ông Trần Văn Tá, Chủ tịch Hội kiểm toán viên hành nghề Việt Nam, thẳng thắn: “Để hỗ trợ DN, chúng ta có dám làm như Thái Lan là miễn thuế cho DN ở vùng bị lũ lụt hay giảm thuế thu nhập DN? Về vấn đề tiếp cận vốn ngân hàng, chúng ta bàn suốt mấy tháng nay nhưng không có đường ra vì nợ xấu.

Điều này khiến DN trước đây bị nợ xấu, ngân hàng không cho vay nhưng nay có sản phẩm, thị trường tốt cũng không vay được. Tôi cho rằng, tạm thời khoản vay cũ rơi vào nợ khó đòi, chậm trả cần có chính sách khoanh lại. Để làm được không chỉ là NHTM mà cần có sự nhập cuộc của NHNN”.

Ngọc Quang

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Công nghệ - Xe

Du lịch

Đón tuyết rơi đỉnh Mẫu Sơn

(ĐTTCO) - Không chỉ sở hữu khung cảnh thơ mộng, hùng vĩ của núi rừng, Mẫu Sơn (Lạng Sơn) còn chứa đựng những giá trị về bản sắc văn hóa thuần khiết, đa dạng của đồng bào dân tộc Dao hấp dẫn du khách.

Khởi nghiệp

Năng lượng đến từ đam mê

(ĐTTCO) - Điều hành 3 DN, tham gia nhiều tổ chức, theo đuổi nhiều lớp học trong và ngoài nước, nhưng anh Nguyễn Ngọc Tuấn, Giám đốc Công ty Thuế, Kế toán - Luật Việt Á, ủy viên Ban Chấp hành Hội đồng Khởi nghiệp phía Nam, vẫn dành nhiều thời gian để chia sẻ, tư vấn miễn phí cho thanh niên, sinh viên trong việc làm chủ cuộc đời, định hướng tương lai, nhất là trên hành trình khởi nghiệp.