Công nghiệp hỗ trợ: Chưa tạo lực cho FDI

Mục đích phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ (CNHT) là để tạo động lực cho việc chuyển đổi cơ cấu sản xuất sang các lĩnh vực, công đoạn mang giá trị gia tăng cao. trong khi DN trong nước chưa đủ sức tạo ra năng lực sản xuất đáp ứng những tiêu chí về sản phẩm CNHT, khối DN đầu tư nước ngoài (FDI) lại không mặn mà đầu tư vào các lĩnh vực CNHT.

FDI thiếu niềm tin

Theo kết quả điều tra khảo sát hoạt động CNHT của Trung tâm Thông tin và dự báo kinh tế - xã hội quốc gia, chi nhánh TPHCM, niềm tin của DN về triển vọng phát triển CNHT không cao. Có 41,4% số DN tham gia khảo sát xác nhận sẽ tiếp tục đầu tư mở rộng sản xuất các ngành CNHT. Tỷ lệ này đối với DN trong nước là 42,3%, DN FDI 40,6%.

Thực tế cho thấy DN FDI từ Hàn Quốc, Đài Loan vào Việt Nam nhiều nhất, nhưng phần lớn DN trong số này ít quan tâm đến yếu tố công nghệ, tạo ra sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao.

Điều họ cân nhắc khi tìm kiếm môi trường đầu tư là lợi thế cạnh tranh nhân công giá rẻ, thuê nhà xưởng rẻ, ưu đãi thuế, thị trường tiêu thụ… Vì thế nhiều DN FDI khi đi vào hoạt động chỉ tập trung vào công đoạn lắp ráp, gia công.

Công nghiệp hỗ trợ: Chưa tạo lực cho FDI ảnh 1

DN FDI trong lĩnh vực điện tử tại Việt Nam vẫn phải nhập khẩu linh kiện
từ đối tác
nước ngoài.


Cũng theo khảo sát, dù DN FDI có quy mô lớn hơn nhưng tỷ lệ vốn/lao động và lao động đã qua đào tạo sơ cấp trở lên của DN FDI không cao hơn DN tư nhân trong nước cùng ngành nghề. Bình quân vốn/lao động của của DN CNHT sản xuất linh kiện, phụ tùng, nguyên vật liệu khu vực FDI là 732 triệu đồng so với 971 triệu đồng của khu vực tư nhân.

Ngay cả tỷ lệ lao động vốn/lao động của DN công nghiệp chính, DN CNHT thuộc các ngành có hàm lượng công nghệ cao như điện tử - tin học, sản xuất ô tô cũng thấp hơn DN tư nhân cùng ngành trong nước. Điều này cho thấy chúng ta chưa thể lạc quan về lực lượng DN FDI có thể tạo động lực cho việc phát triển ngành CNHT.

Theo nhận định của ông Hirotaka Yasuzumi, Giám đốc văn phòng Jetro tại TPHCM: “Nhật Bản sẽ thúc đẩy DN tìm đến đầu tư ở các nước ASEAN thay vì Trung Quốc. Song, chúng tôi cũng thận trọng trong việc xem xét sự ổn định của chỉ số CPI trong năm 2013, tỷ giá hối đoái, các vấn đề liên quan đến lao động như đình công, lương tối thiểu, tuyển dụng…

Nếu Việt Nam đảm bảo tốt các yếu tố này, các công ty Nhật sẽ đẩy mạnh đầu tư vào Việt Nam trong năm 2013 và các năm tiếp theo”. 
 

Chính sách Hỗ trợ đặc thù cho CNHT

Hiện nay nhiều DN FDI thiếu niềm tin về triển vọng phát triển CNHT của Việt Nam do chính sách thay đổi quá nhanh, thiếu nhất quán.

Nhận định về vấn đề miễn giảm tiền thuế, tiền thuê đất, đơn giản hóa thủ tục hành chính, ông Atsushi Uehara, Tổng giám đốc Công ty TNHH Đầu Tư Long Đức, nói: “Năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong thu hút FDI đang dần yếu hơn các nước trong khu vực do các chính sách về ưu đãi thuế quan so với các nước ASEAN rất ít.

Khắc phục vấn đề này mới thu hút được các DN FDI mới đầu tư vào. Thí dụ 4 năm đầu miễn thuế, 9 năm giảm 50% thuế… Nếu khó áp dụng cho tất cả loại hình DN, ít nhất cũng nên áp dụng cho DN thuộc ngành CNHT”.

Theo ông Tao Takeda, Giám đốc Công ty NSK Việt Nam, nguồn cung cấp nguyên liệu ở Việt Nam hầu như không có, phần lớn phải nhập từ nước ngoài, trong khi thủ tục thông quan còn nhiều rắc rối và khá mất thời gian.

Công nhân Việt Nam được đánh giá là rẻ và khéo tay, văn hóa gần giống Nhật Bản, vị trí địa lý thuận lợi cho khu vực ASEAN, nhưng lại chưa đào tạo được những thợ chuyên nghiệp tay nghề cao cho ngành CNHT.

Trong khi đó, bà Trần Ngọc Phương Hằng, Tổng giám đốc Công ty Phan Sinh, bày tỏ: “Chúng ta đã có chính sách ưu đãi cho phát triển CNHT, nhưng do hướng dẫn thi hành chưa tốt nên tác động hỗ trợ từ chính sách hầu như bằng không. Chúng tôi nhận được sự hỗ trợ từ các tổ chức như Jetro để phát triển các sản phẩm CNHT là chính, thay vì từ các cơ quan chức năng Việt Nam”.

Theo các DN FDI, Việt Nam chậm hình thành một thị trường CNHT, sản phẩm tạo ra chưa thể tham gia chuỗi cung ứng ở phạm vi quốc tế. Phần lớn DN trong ngành CNHT của Việt Nam gặp vấn đề về máy móc thiết bị, không đủ năng lực để gia công các chi tiết có độ chính xác cao theo đòi hỏi của đối tác.

Ông Takanori Yamashita, Tổng giám đốc Fujitsu Việt Nam, cho biết: “Công ty khó chọn được các nhà cung ứng CNHT trong nước, nên đến nay vẫn phải nhập khẩu từ các đối tác của mình ở nước ngoài”.
  

Thanh Vy

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bổ sung nhà máy điện Hòa Phát Dung Quất vào quy hoạch điện quốc gia

Bổ sung nhà máy điện Hòa Phát Dung Quất vào quy hoạch điện quốc gia

(ĐTTCO) - Mới đây UBND tỉnh Quảng Ngãi đã có văn bản đề nghị điều chỉnh, bổ sung quy hoạch phát triển điện lực tỉnh, quy hoạch phát triển điện lực quốc gia theo hướng bổ sung dự án Nhà máy phát điện dư Hòa Phát Dung Quất, công suất 4x60 MW và hệ thống lưới điện 110, 220, 500 kV vào quy hoạch điện.

Công nghệ - Xe

Du lịch

Chật vật vì bị nhái thương hiệu

(ĐTTCO)-Trong ngành du lịch, hầu như ai cũng biết việc hàng loạt thương hiệu lữ hành tên tuổi bị nhái, giả mạo tên miền và trang website…

Khởi nghiệp

Năng lượng đến từ đam mê

(ĐTTCO) - Điều hành 3 DN, tham gia nhiều tổ chức, theo đuổi nhiều lớp học trong và ngoài nước, nhưng anh Nguyễn Ngọc Tuấn, Giám đốc Công ty Thuế, Kế toán - Luật Việt Á, ủy viên Ban Chấp hành Hội đồng Khởi nghiệp phía Nam, vẫn dành nhiều thời gian để chia sẻ, tư vấn miễn phí cho thanh niên, sinh viên trong việc làm chủ cuộc đời, định hướng tương lai, nhất là trên hành trình khởi nghiệp.