Có thương hiệu mới cạnh tranh

(ĐTTCO) - Trong bối cảnh hội nhập mạnh mẽ, yếu tố giá trị thương hiệu sẽ giúp DN trong nước có thể cạnh tranh với thương hiệu nước ngoài. Và đây cũng là lúc cuộc chiến giữa các thương hiệu nội-ngoại, lớn-nhỏ được đẩy lên mức độ khốc liệt nhất.

Sợ thua sẽ không thể thắng

Các thương hiệu ngoại sẽ đẩy mạnh sự hiện diện và như vậy các thương hiệu nội có vị thế cũng phải tăng cường phủ sóng, khó khăn tất nhiên sẽ đổ dồn vào các thương hiệu nhỏ và DN nhỏ chưa có thương hiệu. Đặt trong bối cảnh chất lượng, giá trị sản phẩm ngang nhau, DN nào có thương hiệu mạnh hơn sẽ chiến thắng. Thực tế, vài năm trở lại đây nhiều thương hiệu Việt đã rơi vào tay nhà đầu tư nước ngoài.

Giữ được một thương hiệu nhỏ sống sót, tồn tại đã là khó, nhưng để thương hiệu đó vươn mình lớn hơn đòi hỏi kỳ công gấp bội. Tuy nhiên, nếu sợ lớn đồng nghĩa với sự thất bại. Bởi lẽ, trong nền kinh tế thị trường, chuyện cá lớn nuốt cá bé là thường tình, nếu anh không chịu lớn sẽ bị đối thủ lớn hơn hạ gục.

Và xu hướng thâu tóm thương hiệu Việt sẽ chưa dừng lại, nhất là khi cánh cửa hội nhập đang rộng mở hơn bao giờ hết. Vấn đề đặt ra ở đây là DN nhỏ, với thương hiệu nhỏ liệu có cửa tồn tại và vươn lên trước muôn vàn sức ép hay không? Không cần là một chuyên gia kinh tế cũng có thể liệt kê ra những sự vượt trội của các thương hiệu lớn, từ tài chính đến chiến lược, nguồn lực đều rất dồi dào, trong khi DN nhỏ thiếu đủ thứ. Nhưng sẽ rất đáng tiếc và đáng trách nếu DN nhỏ có suy nghĩ bi quan, nhìn đâu cũng thấy thất bại hoặc sẵn sàng buông xuôi, thua cuộc. Không có DN nào lúc mới ra đời đã lớn ngay, tất cả đều phải trải qua quá trình khởi nghiệp, tồn tại, tăng trưởng phát triển… Trong bất cứ nền kinh tế nào, vai trò của DN nhỏ cũng rất quan trọng và đều có cơ hội để vươn lên.

Điều đầu tiên cần phải xác định là các thương hiệu nhỏ không thể cạnh tranh trực diện với thương hiệu lớn, vì điều này chẳng khác nào tự sát. Thương hiệu được hình thành từ những ấn tượng của khách hàng nên thương hiệu nhỏ cũng cần hướng đến những khách hàng phù hợp với mình. Khi nền kinh tế hội nhập, thị trường sẽ càng lúc càng được mở rộng và tạo ra nhiều hơn các thị trường ngách. Đây chính là cơ hội cho các DN nhỏ, thương hiệu nhỏ. Rất nhiều thương hiệu từ hàng may mặc cho đến thực phẩm có thể lạ lẫm ở thị trường thành thị nhưng lại chiếm được cảm tình ở nông thôn, là dẫn chứng tiêu biểu. Mấu chốt của vấn đề là những chủ DN, nhà quản trị có dám thay đổi tư duy kinh doanh và năng động hơn hay không. Bởi lẽ, trong một loạt yếu tố cần có để xây dựng thương hiệu như tư duy, nguồn nhân lực, sự thông hiểu địa phương, tinh thần dân tộc, công nghệ, tài chính, kỹ năng quản lý, cách vận hành… tư duy là quan trọng nhất. Thế nhưng dường như DN Việt đang thua ở hầu hết yếu tố này. Chính vì thế, trong suy nghĩ của nhiều DN nhỏ thường mang nặng tâm lý e ngại, thậm chí sợ thất bại, sợ bị thâu tóm, sợ thua, sợ mất… 

Niềm tin và tầm nhìn

Với kinh nghiệm gần 20 năm trong lĩnh vực tư vấn chiến lược, tôi thấy một số DN nhỏ có thói quen rất không đáng, là chỉ khi khó khăn mới nhờ đến các nhà tư vấn, hiếm có công ty nào tỏ ra hứng thú với các đơn vị tư vấn khi tình hình kinh doanh thuận lợi. Lý do có nhiều, nhưng ngoài mang nặng tâm lý lo ngại là sự chủ quan, tầm nhìn hạn chế của rất nhiều DN nội. Chẳng hạn, tôi đã từng tư vấn cho một DN nhỏ về việc kêu gọi các nhà đầu tư tài chính góp vốn để phát triển thương hiệu, nhưng chỉ nhận được những cái lắc đầu vì họ sợ bị thâu tóm công ty hoặc mất thương hiệu về tay người khác. Làm ăn, trao đổi cơ hội đầu tư, kinh doanh với DN nước ngoài, các ông chủ DN phải biết chơi chung, nghĩa là thương hiệu mình “đẻ” ra nhưng nếu có người khác cùng “nuôi” phải vui vẻ đón nhận, thay vì chỉ khư khư giữ lấy trong khi thương hiệu đang rất èo uột. Một nỗi sợ cũng phổ biến là sợ tốn kém khi làm thương hiệu. Điều này thực ra rất sai lầm, vì làm thương hiệu không chỉ có cách duy nhất là đổ tiền tấn, mà còn có vô số các cách làm khác thông qua báo chí, PR, mạng xã hội…

Có thể khẳng định những nỗi sợ của DN nhỏ đã triệt tiêu những lợi thế ít ỏi còn lại. Chẳng hạn, một trong những lợi thế của DN nhỏ chính là sự nhạy bén trong việc nắm bắt xu hướng và linh hoạt trong triển khai. Hiện nay, marketing trên mạng xã hội đang là kênh phổ biến và thực tế chỉ ra rằng, để thành công với kênh này đòi hỏi sự khéo léo, nhạy bén chứ không chỉ có nguồn lực tài chính. Chúng ta đã chứng kiến các cửa hàng ăn uống, các đơn vị kinh doanh nhỏ lẻ vận dụng mạng xã hội quảng bá tốt như thế nào. Một trong những mấu chốt thành công chính là sự tương tác trực tiếp với khách hàng để tạo ra sự gần gũi, tin tưởng giữa DN và khách hàng. Khi niềm tin được dưỡng nuôi, vun đắp thì sức mạnh của thương hiệu cũng lớn dần lên. Nhưng chỉ mạng xã hội chưa đủ, khi các kênh báo chí cũng đóng vai trò rất quan trọng. Thực tế báo chí hiện nay rất quan tâm, ủng hộ DN nhỏ, DN mới khởi nghiệp có ý tưởng hay. Tuy nhiên, DN cần phải có cách tiếp cận với báo chí như thế nào cho phù hợp, khép kín quá hoặc “nổ” quá đều không tốt.

Thực ra, việc thương hiệu nhỏ có thể tồn tại không quá khó, cốt yếu nằm ở việc xây dựng niềm tin, củng cố chất lượng sản phẩm, dịch vụ. Tuy nhiên, để tiếp tục vươn mình phát triển, DN cần phải có tầm nhìn xa hơn và đây chính lại là khâu yếu nhất của DN Việt, đặc biệt là DN nhỏ. Chẳng hạn, theo thời gian tồn tại, DN nhỏ sẽ tích lũy được nguồn tài chính cũng như cơ hội phát triển, lúc này phải xác định sẽ mở rộng như thế nào. Một số lãnh đạo DN có nghĩ đến chuyện đầu tư thương hiệu để phát triển mạnh hơn do sản phẩm có chất lượng ổn định, đã có thị trường rồi. Nhưng trong lúc làm thương hiệu, thay vì chỉ nghĩ đến DN họ còn nghĩ đến các yếu tố ngoài lề.

ThS. Đỗ Thanh Năm, Chủ tịch HĐQT Công ty Tư vấn chiến lược Win Win

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Công nghệ - Xe

Du lịch

Đưa văn hóa ẩm thực Việt ra thế giới

(ĐTTCO)-Ngành du lịch Việt Nam vừa ghi dấu thêm một cột mốc mới: Sau nhiều năm lên dự án, chuẩn bị, Hiệp hội Du lịch Việt Nam đã cho ra đời Trung tâm Nghiên cứu, bảo tồn và phát triển ẩm thực Việt Nam (tại số 18 Trương Định, quận 3, TPHCM).

Khởi nghiệp

Khởi tranh cuộc thi Startup Zone 2017

(ĐTTCO) - Vòng 1 "Tôi! Khởi Nghiệp" của cuộc thi Startup Zone 2017 do CLB Nhân sự  - Khởi nghiệp Trường ĐH Kinh tế TPHCM tổ chức đã diễn ra thành công với sự tham gia của hơn 3.000 sinh viên đến từ nhiều trường đại học, cao đẳng ở khu vực miền Nam.