Cơ hội từ RCEP cho DNNVV

Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP - Regional Comprehensive Economic Partnership) được kỳ vọng sẽ mang lại nhiều lợi ích cho DN Việt Nam khi các cuộc đàm phán kết thúc vào cuối năm 2015.

Nhận diện RCEP

RCEP là hiệp định thương mại tự do (FTA) với sự tham gia của 10 nước ASEAN cùng Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, Ấn Độ, Australia và New Zealand. RCEP được khởi động đàm phán chính thức tại Hội nghị thượng đỉnh hợp tác các nước ASEAN tháng 11-2012 và tiến hành đàm phán lần đầu tiên vào tháng 5-2013, dự kiến kết thúc đàm phán vào cuối năm 2015.

Các lĩnh vực đàm phán chính của RCEP gồm buôn bán hàng hóa (giảm và xóa bỏ thuế quan, quy tắc xuất xứ…); thương mại dịch vụ (giảm và bỏ quy định đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực thương mại như thương mại dịch vụ qua biên giới, bán lẻ…); lĩnh vực đầu tư (bỏ yêu cầu về việc bắt buộc thực hiện đầu tư nghiên cứu phát triển, nới lỏng về visa). RCEP được xem là hiệp định thương mại tự do khổng lồ vì bao gồm khoảng 3 tỷ người, tổng GDP khoảng 17.000 tỷ USD và chiếm 40% tổng thương mại thế giới.

Cơ hội từ RCEP cho DNNVV ảnh 1 

Ngành dệt may sẽ có thêm nhiều cơ hội từ RCEP. Ảnh: LONG THANH 

Tính đến nay, ASEAN đã ký kết FTA với 6 quốc gia nói trên. Tuy nhiên việc có quá nhiều FTA giữa ASEAN và các đối tác đang làm tăng thêm sự phức tạp khi có cả chục thỏa thuận ưu đãi thương mại chồng chéo nhau. DN sẽ luôn phải chú ý đến các quy tắc khác nhau của FTA và các chi phí để có được ưu đãi. Vì thế, RCEP được nhận định sẽ giúp giảm những phức tạp này, mở ra nhiều cơ hội cho các nước tham gia.

Tại hội thảo tối ưu hóa việc sử dụng các FTA mới đây do Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản (Jetro) tổ chức, các chuyên gia đã đề cập đến nhiều lợi ích mà các nước tham gia RCEP được hưởng.

Ông Kohei Shiino, Phó Giám đốc Jetro Singapore, chia sẻ trường hợp sản phẩm may mặc của Việt Nam: “Trung Quốc không tham gia FTA của ASEAN và Nhật Bản nên hàng may mặc của Việt Nam có nguyên phụ liệu từ Trung Quốc không được hưởng ưu đãi thuế quan. Nhưng với RCEP, nơi sản xuất của Trung Quốc sẽ được áp dụng quy định tích lũy và có thể thỏa mãn quy tắc xuất xứ”.

Đây quả là một tin vui cho ngành dệt may Việt Nam vì hiện nay chúng ta nhập khẩu khoảng 30% nguyên phụ liệu từ Trung Quốc. Các chuyên gia cũng nhận định không chỉ DN lớn mà DNNVV có thể tận dụng được các ưu đãi thuế quan một cách hiệu quả.

Chưa tận dụng các FTA

Cơ hội từ RCEP cho DNNVV ảnh 2Quy tắc xuất xứ để tận dụng các ưu đãi thuế quan từ các FTA trong khuôn khổ ASEAN phức tạp, khó thực hiện. Trong khi RCEP là một FTA đơn nhất, quy tắc xuất xứ, văn bản cần thiết được chuẩn hóa, không cần kiểm tra bảng ưu đãi dành cho từng nước, giúp giảm gánh nặng chi phí.
Cơ hội từ RCEP cho DNNVV ảnh 3

Ông Kazunobu Hayakawa,
đại diện Jetro Bangkok

Điểm lại tiến trình tham gia các FTA của Việt Nam, bà Cao Thanh Diệp, chuyên viên phòng ASEAN, Vụ Chính sách thương mại đa biên (Bộ Công Thương), cho biết từ năm 2002 đến năm 2010 Việt Nam tham gia các FTA trong khuôn khổ ASEAN, FTA với Nhật Bản; từ năm 2010 đến nay tham gia các FTA như TPP (Hiệp định xuyên Thái Bình Dương), EU, EFTA (khối thương mại tự do châu Âu gồm có Iceland, Liechtenstein, Na Uy và Thụy Sĩ), Chi Lê, Hàn Quốc, Liên minh thuế quan Nga - Belarus - Kazakhstan và RCEP.

Việc tham gia các FTA mang lại nhiều lợi ích như thúc đẩy thương mại 2 chiều, đa dạng hóa và mở rộng thị phần xuất khẩu, thúc đẩy cải cách tái cấu trúc nền kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, song hành với lợi ích luôn là những thách thức. Bởi thực tế thời gian qua tận dụng được FTA chủ yếu là DN FDI, liên doanh, hoặc DN quy mô lớn, còn DNNVV vẫn chưa tận dụng tốt các FTA khi xuất khẩu.

Năm 2012, kim ngạch xuất khẩu có dùng giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa để xuất khẩu sang các thị trường mà Việt Nam đã ký FTA chỉ đạt 18 tỷ USD, chiếm 33% kim ngạch sang các nước có FTA. Như vậy khoảng 2/3 DN nước ta chưa tận dụng được các FTA.

Đề cập vấn đề này, ông Vương Đức Anh, Phó trưởng Phòng xuất xứ hàng hóa, Cục Xuất nhập khẩu, khuyến nghị: “DN cần nâng cao nhận thức về quy tắc xuất xứ trong các FTA đã ký kết để tối đa hóa lợi ích thu được từ các hiệp định thương mại, đồng thời tích cực phối hợp với các hiệp hội ngành hàng để đưa ra các đề xuất có lợi tới Chính phủ trong quá trình đàm phán các FTA mới”.

Trên thực tế có những DN thậm chí còn chưa biết cách xác định quy tắc xuất xứ cho hàng hóa cụ thể. Để tạo thuận lợi cho DN, Bộ Công Thương đang thực hiện đề án tăng cường quản lý chứng nhận xuất xứ. Song song đó, sẽ đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian cấp giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) thông qua việc tăng cường cấp C/O điện tử.

Như vậy, kể từ năm 2013 Việt Nam chính thức tham gia 2 FTA quan trọng là TPP và RCEP, với sự tham gia của Hoa Kỳ (trong TPP) và Trung Quốc (trong RCEP). Điều này giúp Việt Nam mở ra nhiều cơ hội tham gia sâu nền kinh tế thế giới, nhưng cũng tạo nhiều thách thức cho DN khi buộc phải mở cửa thị trường nội địa. Thời gian sẽ không chờ đợi nếu DN không nhanh chân củng cố nội lực và tận dụng tốt những ưu đãi mà các FTA này mang lại.

Thanh Dung

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Nhiều bạn trẻ đến tìm hiểu tuyển sinh ở ĐH Trà Vinh

Đại học Trà Vinh tuyển thêm 2 ngành mới

(ĐTTCO) - Chiều 18-8, Hội đồng tuyển sinh của Trường Đại học Trà Vinh cho biết, trong số 31 ngành đại học xét tuyển đợt 2, Nhà trường tuyển bổ sung thêm 2 ngành mới là ngành “Phục hồi chức năng và Quản lý Nhà nước” ở bậc đại học. 

Công nghệ - Xe

Du lịch

Khởi nghiệp

Nông nghiệp công nghệ cao: Gian nan vẫn không nản

(ĐTTCO) - Nông nghiệp công nghệ cao đang nhận được sự quan tâm rất lớn từ Chính phủ với nhiều chính sách ưu đãi, thế nhưng nhiều DN tham gia lĩnh vực này vẫn gặp nhiều khó khăn.