Cơ hội cải cách thủ tục hải quan

(ĐTTCO) - Hiệp định Tạo thuận lợi Thương mại (TFA) đã được 112/164 thành viên WTO thông qua và chính thức có hiệu lực. Việc thực thi TFA được kỳ vọng giúp doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam hưởng lợi thông qua thực hiện cải tiến thủ tục hải quan và các thủ tục hành chính.

(ĐTTCO) - Hiệp định Tạo thuận lợi Thương mại (TFA) đã được 112/164 thành viên WTO thông qua và chính thức có hiệu lực. Việc thực thi TFA được kỳ vọng giúp doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam hưởng lợi thông qua thực hiện cải tiến thủ tục hải quan và các thủ tục hành chính.

TFA - hay còn gọi là các điều luật thuế quan toàn cầu - là hiệp định được ký kết dựa trên nguyên tắc đồng thuận của 160 quốc gia thành viên WTO. Bắt đầu đàm phán từ năm 2004, TFA nhằm mục tiêu tạo thuận lợi thương mại, đảm bảo cân bằng giữa thuận lợi và tuân thủ luật pháp; thúc đẩy việc vận chuyển, thông quan hàng hóa; đẩy mạnh sự phối hợp giữa hải quan và các cơ quan khác; nâng cao hỗ trợ kỹ thuật và xây dựng năng lực.

Với việc làm giảm 14,1% chi phí thương mại toàn cầu, giúp gia tăng khả năng cạnh tranh trong xuất khẩu, TFA là một trong những điểm trọng tâm giúp Việt Nam tăng trưởng dài hạn trong tương lai. Cụ thể, việc thực thi TFA sẽ giúp DN Việt Nam giảm được khoảng 20% chi phí giao dịch.

Như vậy có thể thấy các nội dung của TFA trở thành tiêu chuẩn bắt buộc để cải cách thủ tục hải quan trong nước. Thực tế Việt Nam đang thực hiện Công ước Kyoto về thủ tục hải quan với nội dung tương tự TFA, tuy nhiên kết quả đạt được vẫn còn nhiều hạn chế.

Vì thế, TFA tạo thuận lợi thương mại không chỉ từ cải cách ngành hải quan mà là sự phối hợp của nhiều bộ, ngành. Bởi như nhận định của nhiều chuyên gia, nếu chỉ tiến hành cải cách hải quan không thôi sẽ không thúc đẩy mạnh mẽ việc cải thiện hiệu quả tạo thuận lợi thương mại.

Đây là lúc cần có cách tiếp cận tổng thể và tích hợp nhằm phối hợp giữa các cơ quan quản lý chuyên ngành và hải quan, cải cách thủ tục hành chính trước và tại cửa khẩu. Điều này đòi hỏi sự lãnh đạo quyết liệt của Chính phủ, cam kết của các cơ quan quản lý, tiếng nói của DN và một cơ chế điều phối liên ngành hiệu quả.

Cơ hội cải cách thủ tục hải quan ảnh 1
Cụ thể, việc liên quan giữa hải quan và các bộ ngành là việc giải phóng và thông quan hàng hóa. Theo đó, quá trình làm thủ tục giải phóng hàng (từ khi hàng đến đến khi hàng ra khỏi khu vực giám sát hải quan) liên quan đến nhiều cơ quan, đơn vị, DN, nên thời gian giải phóng hàng không chỉ phụ thuộc vào cơ quan hải quan mà còn phụ thuộc vào các cơ quan quản lý chuyên ngành, đơn vị quản lý, kinh doanh cảng, kho bãi, logistics và cả DN hoạt động xuất, nhập khẩu…

Theo kết quả đo thời gian giải phóng hàng do Bộ Tài chính phối hợp với các bộ, ngành thực hiện, trong tổng thời gian giải phóng hàng, thời gian có liên quan đến trách nhiệm của cơ quan hải quan chiếm khoảng 28%. Thời gian còn lại thuộc trách nhiệm của các cơ quan kiểm tra chuyên ngành, hãng tàu, các đơn vị quản lý, kinh doanh cảng, kho, bến bãi chứa hàng hóa, DN hoạt động xuất, nhập khẩu…

Ngành hải quan đang trong tiến trình hiện đại hóa nhằm đơn giản hóa thủ tục hải quan và đáp ứng tiêu chí minh bạch hóa, song từ quy định chung đến thực tế triển khai vẫn còn khoảng cách. Một phần do năng lực của cán bộ thực hiện còn hạn chế, phần nữa khi cải cách thủ tục hành chính, giảm bớt giấy tờ cũng ảnh hưởng đến quyền lợi của công chức thực thi.

Ngay như khi áp dụng hải quan điện tử ngành cũng gặp nhiều khó khăn như trình độ công nghệ thông tin của công chức còn yếu, nhưng quan trọng hơn có những va chạm trong nội bộ về quyền lợi. Thế nhưng trong một sân chơi chung của hội nhập, cải cách là con đường tất yếu không chỉ của riêng hải quan Việt Nam.

Thực tế, từ năm 2014, thực hiện các Nghị quyết 19 về cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, chúng ta đặt mục tiêu tối thiểu bằng các nước ASEAN+4 về tất cả chỉ tiêu (khởi nghiệp, hải quan, thuế…); giảm thiểu giấy tờ, thời gian và chi phí về các thủ tục liên quan đến nhập khẩu hàng hóa.

Vì thế, việc TFA có hiệu lực thi hành được xem là cơ hội để Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa cải cách thủ tục hải quan. Và để giúp Việt Nam thực thi TFA, Ngân hàng Thế giới (WB) đang hỗ trợ thành lập và nâng cao năng lực của Ủy ban quốc gia về tạo thuận lợi thương mại; hỗ trợ xây dựng cổng thông tin thương mại; đánh giá khoảng cách trong việc tuân thủ hiệp định tạo thuận lợi thương mại của các cơ quan chuyên ngành của Chính phủ.

WB còn hỗ trợ kỹ thuật nhằm đo lường thời gian thông quan. Nhưng quan trọng nhất chính là tiếng nói của DN, sự đồng lòng và thực hiện vai trò giám sát các cơ quan nhà nước trong việc thực thi đầy đủ TFA. Bởi DN, nhất là DN xuất nhập khẩu sẽ là đối tượng được hưởng lợi nhiều nhất từ TFA.

Thanh Dung

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Kiểm soát chặt nguồn thịt heo vào TPHCM

Kiểm soát chặt nguồn thịt heo vào TPHCM

(ĐTTCO) - Chiều 12-3, trước diễn biến dịch tả heo châu Phi lây lan nhanh, chưa có dấu hiệu dừng, UBND TPHCM triệu tập cuộc họp với 24 quận, huyện và các sở ngành về việc phòng chống. 

Công nghệ - Xe

Du lịch

Bỏ quên nguồn thu lớn từ du khách đường biển

(ĐTTCO)-Tăng trưởng của du khách quốc tế đến Việt Nam theo đường tàu biển chỉ chiếm khoảng 2% - 3% mỗi năm. Du lịch tàu biển đang tăng trưởng mạnh mẽ ở khu vực châu Á, trong đó Việt Nam có rất nhiều lợi thế, nhưng vì sao việc thu hút đối tượng khách hàng tiềm năng này vẫn còn bỏ ngỏ? 

Khởi nghiệp

Tham vọng công ty tỷ đô

(ĐTTCO) -Kể từ sau khi tham gia chương trình Shark Tank Việt Nam-Thương vụ bạc tỷ, shark Dzung Nguyễn (Nguyễn Mạnh Dũng, ảnh), Giám đốc Quỹ đầu tư CyberAgent Việt Nam-Thái Lan, đã trở thành gương mặt quen thuộc với không chỉ các doanh nghiệp khởi nghiệp mảng công nghệ. Nhân dịp xuân mới Kỷ Hợi, ĐTTC đã có cuộc trao đổi với ông để hiểu hơn về những câu chuyện phía sau ống kính truyền hình. 

BÁO XUÂN KỶ HỢI 2019