Chống chuyển giá - Cần hành lang pháp lý đủ mạnh

Bộ Tài chính vừa quyết định sẽ tiến hành kiểm tra các DN có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) báo lỗ (khoảng 2.600 DN) nhằm làm minh bạch hoạt động kinh doanh của khối DN này. Việc đưa số DN FDI vào tầm ngắm là cần thiết, bởi từ lâu khai lỗ để né thuế dường như đã trở nên khá phổ biến ở nhiều DN FDI.

Khó phát hiện chuyển giá

Điển hình của việc DN khai báo lỗ để trốn thuế là trường hợp các DN sản xuất, kinh doanh chế biến chè ở Lâm Đồng. Theo các báo cáo tài chính và quyết toán thuế đã được kiểm toán của 17 DN FDI sản xuất, kinh doanh chế biến chè, sản lượng chè xuất khẩu năm 2009 là 1.522 tấn, doanh thu 105 tỷ đồng (giá bán xuất khẩu khoảng 2,8-4USD/kg chè thành phẩm), nhưng lỗ trên 63 tỷ đồng. Số lỗ lũy kế đến cuối năm 2009 là 317 tỷ đồng. Trong đó nhiều đơn vị đã lỗ gần hết hoặc vượt số vốn đầu tư.

Chống chuyển giá - Cần hành lang pháp lý đủ mạnh ảnh 1

Samsung là DN có vốn đầu tư nước ngoài
đang hoạt động có hiệu quả cao. Ảnh: LÃ ANH

Cục Thuế Lâm Đồng sau khi thực hiện các nghiệp vụ kiểm tra thuế đã phát hiện với giá chè búp tươi là 35.000 đồng/kg và định mức tiêu hao 5kg chè tươi được 1kg chè ô long thành phẩm, giá thành nguyên liệu phải lên đến 175.000 đồng/kg.

Trong khi đó, giá xuất khẩu quy ra tiền Việt Nam chỉ là 64.580 đồng/kg. Với nhận định về dấu hiệu chuyển giá ở các DN này, cơ quan thuế đã thực hiện hàng loạt nghiệp vụ thanh tra, như khảo sát thực tế, thu thập thông tin từ các tổ chức cá nhân là đối tác mua bán hàng; các cơ quan nhà nước có liên quan như hải quan, sở công thương; tổ chức đối thoại với DN…

Kết quả kiểm tra tại trụ sở các DN FDI này đã đi đến kết luận về hành vi chuyển giá và xác định các DN này có lãi từ năm 2005 và phải nộp thuế thu nhập DN theo quy định.

Nhưng trường hợp phát hiện, xử lý các hành vi chuyển giá mà Cục Thuế Lâm Đồng lại không phải là phổ biến. Sở dĩ cơ quan thuế tại địa phương này làm được là do các DN trên có hành vi chuyển giá liên quan đến giá bán của sản phẩm xuất khẩu và có tiêu thụ nội địa.

Do vậy, giá tiêu thụ nội địa của chính những DN này là bằng chứng về hành vi chuyển giá (giá xuất khẩu 64.580 đồng/kg nhưng giá bán nội địa 1,2 triệu đồng/kg). Còn trên thực tế, diễn biến phức tạp hoạt động chuyển giá hiện nay của những DN FDI lại liên quan nhiều đến DN nước ngoài khác, công ty mẹ… nên rất khó phát hiện.

Chẳng hạn, nếu trong trường hợp bán thiết bị, hàng hóa là bên nước ngoài, còn bên mua là DN FDI Việt Nam, vấn đề thu thập thông tin về giá bán của DN bán hàng ở nước ngoài rất khó khăn và khó có thể xác định được bằng chứng vi phạm.

Cũng chính vì sự phức tạp của vấn đề này mà năm 2009 có tới 56% DN FDI đang hoạt động kinh doanh ở Việt Nam kê khai lỗ nhưng không có DN phá sản, thậm chí có những DN còn tiếp tục gia tăng đầu tư tại Việt Nam.

Hiệu lực pháp lý chưa cao

Hiện nay, hoạt động chống chuyển giá đang áp dụng theo Thông tư 66/2010/TT-BTC cho tất cả loại hình DN, cả DN FDI và các DN khác. Thông tư 66 đã khắc phục được nhiều hạn chế các thông tư trước đó đã ban hành. Về cơ bản, các quy định và phương pháp xác định giá thị trường của Thông tư 66 đã phù hợp với thông lệ quốc tế, với 5 phương pháp xác định giá thị trường: so sánh giá giao dịch độc lập; giá bán lại; giá vốn cộng lãi; so sánh lợi nhuận; tách lợi nhuận.

Song, giới chuyên gia nhìn nhận, để chống chuyển giá có hiệu quả, hành lang pháp lý hiện nay chưa đủ mạnh, chưa bao quát hết. Các quy định về định giá, chuyển giá chỉ mới dừng ở cấp thông tư nên hiệu lực pháp lý chưa cao, gây khó khăn cho quá trình thực hiện. Hiện chưa có quy định rõ ràng về các khoản chi ngân sách phục vụ chống chuyển giá (mua thông tin, chi phí điều tra, xác minh...), chưa có quy chế phối hợp giữa các cơ quan có liên quan để giúp ngành thuế thu thập thông tin phục vụ công tác chống chuyển giá.

Mặt khác, để có thể thu thập được bằng chứng xác định hành vi vi phạm, tiến tới khám xét... thì cơ quan thuế phải có thẩm quyền điều tra (kiểm tra đột xuất, khám xét...), tương tự cơ quan điều tra chống buôn lậu của Tổng cục Hải quan, hiệu quả mới có thể nâng cao.

----------

> Thủ thuật chuyển giá

HÀ MY

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hấp lực Phú Quốc

Hấp lực Phú Quốc

(ĐTTCO) - Rất nhiều du khách đã quay lại Phú Quốc (tỉnh Kiên Giang) lần 2, lần 3, thậm chí lần n, chứng tỏ hòn đảo này thực sự có sức hấp dẫn, xứng với danh xưng Hòn đảo ngọc. 

Công nghệ - Xe

10 chiếc xe tăng tốc nhanh nhất thế kỷ 21

(ĐTTCO) -  Porsche 918 Spyder 2015, Bugatti Veyron 2008, Porsche 911 Turbo S 2014 là những chiếc xe nhanh nhất thế kỷ 21 với khả năng tăng tốc từ 0 lên 100 km/h trong khoảng 3 giây ngắn ngủi.

Du lịch

Khởi nghiệp

Năng lượng đến từ đam mê

(ĐTTCO) - Điều hành 3 DN, tham gia nhiều tổ chức, theo đuổi nhiều lớp học trong và ngoài nước, nhưng anh Nguyễn Ngọc Tuấn, Giám đốc Công ty Thuế, Kế toán - Luật Việt Á, ủy viên Ban Chấp hành Hội đồng Khởi nghiệp phía Nam, vẫn dành nhiều thời gian để chia sẻ, tư vấn miễn phí cho thanh niên, sinh viên trong việc làm chủ cuộc đời, định hướng tương lai, nhất là trên hành trình khởi nghiệp.