Chảy máu khoáng sản

Chảy máu khoáng sản ảnh 1

Trong báo cáo về tình hình xuất khẩu 3 tháng đầu năm 2013 của Bộ Công Thương, quặng và khoáng sản là mặt hàng duy nhất trong nhóm hàng nhiên liệu-khoáng sản có kim ngạch xuất khẩu tăng so với cùng kỳ, mức tăng đạt đến 35,1%.

Tuy nhiên, kim ngạch xuất khẩu tăng do sản lượng xuất khẩu tăng đột biến gần 228,5%, trong khi giá xuất khẩu giảm gần 60%.

Trước tình trạng này, các chuyên gia cho rằng đằng sau những con số tỷ USD thu về, xuất khẩu khoáng sản đang bộc lộ nhiều bất ổn. Hiện nay, số DN tham gia hoạt động khai khoáng đang gia tăng mạnh. Theo thống kê, từ năm 2000 đến nay, số DN tham gia hoạt động khai khoáng tăng liên tục từ 427 DN lên gần 2.000 DN, kèm theo đó là hơn 4.200 giấy phép khai khoáng các loại được cấp ở 62 tỉnh, thành.

Thế nhưng, dù DN tham gia ngày càng đông, xuất khẩu ngày càng nhiều, nhưng đa số DN chỉ chú trọng khai thác kiểu tận thu và bán thô ngay sau khi thực hiện vài khâu sàng lọc đơn giản, chứ không quan tâm đến việc đầu tư chế biến sâu tại chỗ.

Do đó, giá cả xuất khẩu thường rất thấp, trong khi nước ta lại phải nhập khẩu khoáng sản đã qua chế biến sâu với giá cao để cung cấp cho hoạt động sản xuất, tiêu dùng trong nước. Chẳng hạn như dầu thô là khoáng sản có giá trị xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, nhưng kim ngạch xuất khẩu cũng chỉ đủ để nhập khẩu lại xăng dầu cung cấp cho thị trường trong nước.

Dù vậy, các DN vẫn chỉ chạy theo lợi ích riêng khiến khoáng sản Việt Nam liên tục đổ ra nước ngoài với giá rẻ, gây lãng phí tài nguyên đất nước.

Hệ lụy của xuất khẩu khoáng sản thô không phải mới được nhìn thấy trong thời gian gần đây. Tuy nhiên, cho đến nay hoạt động quản lý khai thác vẫn còn nhiều kẽ hở để DN lách luật khai thác, xuất khẩu vượt quy định. Đơn cử, theo Điểm 2, Điều 5 của Thông tư 41/2012/TT-BCT quy định về xuất khẩu khoáng sản thay thế Thông tư 08/2008/TT-BCT, khi làm thủ tục thông quan, nếu hải quan cửa khẩu có cơ sở nghi vấn lô hàng khoáng sản xuất khẩu không đạt tiêu chuẩn chất lượng vẫn cho thông quan.

Điều này giúp các DN dễ dàng xuất khẩu khoáng sản thô, khoáng sản không đủ tiêu chuẩn. Trước những vấn đề đó, ngành khai khoáng đang rất cần một hệ thống chính sách quản lý chặt chẽ, hỗ trợ các giải pháp để DN đầu tư chế biến sâu và xây dựng một chiến lược dự trữ tài nguyên quốc gia để tránh thất thoát, gây lãng phí và thiệt hại nguồn tài nguyên trong nước.

BẢO TÙNG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bổ sung nhà máy điện Hòa Phát Dung Quất vào quy hoạch điện quốc gia

Bổ sung nhà máy điện Hòa Phát Dung Quất vào quy hoạch điện quốc gia

(ĐTTCO) - Mới đây UBND tỉnh Quảng Ngãi đã có văn bản đề nghị điều chỉnh, bổ sung quy hoạch phát triển điện lực tỉnh, quy hoạch phát triển điện lực quốc gia theo hướng bổ sung dự án Nhà máy phát điện dư Hòa Phát Dung Quất, công suất 4x60 MW và hệ thống lưới điện 110, 220, 500 kV vào quy hoạch điện.

Công nghệ - Xe

Du lịch

Chật vật vì bị nhái thương hiệu

(ĐTTCO)-Trong ngành du lịch, hầu như ai cũng biết việc hàng loạt thương hiệu lữ hành tên tuổi bị nhái, giả mạo tên miền và trang website…

Khởi nghiệp

Năng lượng đến từ đam mê

(ĐTTCO) - Điều hành 3 DN, tham gia nhiều tổ chức, theo đuổi nhiều lớp học trong và ngoài nước, nhưng anh Nguyễn Ngọc Tuấn, Giám đốc Công ty Thuế, Kế toán - Luật Việt Á, ủy viên Ban Chấp hành Hội đồng Khởi nghiệp phía Nam, vẫn dành nhiều thời gian để chia sẻ, tư vấn miễn phí cho thanh niên, sinh viên trong việc làm chủ cuộc đời, định hướng tương lai, nhất là trên hành trình khởi nghiệp.