Vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”

Cần thực tế và định hình tương lai

Ở đâu và thời nào cũng vậy, đối với hàng hóa và dịch vụ thông thường, người tiêu dùng trước hết phải là người trong nước. Do vậy, khẩu hiệu “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” không thể có giá trị thực tiễn và trở thành động lực cho phát triển đất nước một khi không được cụ thể hóa và thể chế hóa. Thực tế cho thấy, để cuộc vận động này thực sự đi vào cuộc sống, cần chú ý giải quyết một số vấn đề:

Tăng khả năng nhận thức và chất lượng hàng hóa

Người Việt Nam sẽ tăng dùng hàng Việt Nam khi có nhu cầu, có khả năng thanh toán, có thông tin về nguồn hàng, chất lượng, giá cả hàng hóa, được tiếp cận hệ thống dịch vụ phân phối hàng thuận tiện và tốt nhất so với hàng hóa ngoại nhập tương đương.

Muốn vậy, người dân phải được tuyên truyền, giáo dục và tổ chức tốt để trở thành cộng đồng người tiêu dùng thông minh, tự trọng, biết phân biệt các giá trị “chân, thiện, mỹ”, nhất là biết rõ công năng, lợi ích và tác động xấu của hàng ngoại phẩm cấp thấp.

Vì vậy, chính quyền các cấp và các DN từ trung ương đến địa phương cần quan tâm thực hiện quảng cáo và quảng bá các thông tin hàng Việt với giá rẻ; có thể nhờ sự hỗ trợ của các cơ quan truyền thông để được miễn phí quảng bá trên tất cả chương trình và phương tiện thông tin đại chúng, nhất là hệ thống truyền hình và đài phát thanh địa phương.

Trong bối cảnh mở cửa, người tiêu dùng  tiếp nhận thông tin rộng rãi hơn và có cơ hội lựa chọn các hàng hóa và nguồn cung cấp theo ý mình. Vì vậy, sẽ khó thuyết phục người tiêu dùng Việt Nam mua hàng Việt Nam khi mà với giá cả như nhau nhưng chất lượng hàng nội quá kém, mẫu mã lại đơn điệu và các dịch vụ hậu mãi dường như không có.

Đó là chưa kể sức hấp dẫn riêng đầy “ma mị” của hàng ngoại nhập giá rẻ, dù chất lượng thấp nhưng lại có mẫu mã bắt mắt với nhiều tiện ích gia tăng và tính năng độc đáo, được hỗ trợ bởi làn sóng quảng cáo chuyên nghiệp (ở đây không bàn đến tâm lý sính ngoại và thói quen “khẳng định đẳng cấp” qua thương hiệu, nhãn hiệu hàng hóa).

Hàng Việt Nam sẽ thuyết phục được người tiêu dùng Việt Nam khi những người quản lý DN trong nước tận tâm hiệp lực sản xuất ra hàng hóa một cách trân trọng, giá cả và chất lượng cạnh tranh với hàng ngoại nhập, chứ không chạy theo lợi nhuận thuần túy và lợi ích ngắn hạn.

Hàng Việt Nam sẽ chinh phục người tiêu dùng Việt Nam (và cả thị trường nước ngoài) tốt hơn khi chúng ngày càng tiếp cận gần hơn các tiêu chuẩn quốc tế, đáp ứng tốt các yêu cầu nghiêm ngặt về vệ sinh, an toàn thực phẩm và các yêu cầu bảo vệ môi trường, dịch vụ hậu mãi vì lợi ích người tiêu dùng và cộng đồng.

Xây dựng và bảo vệ thương hiệu hàng Việt

Xây dựng và bảo vệ thương hiệu là việc tạo dựng và bảo vệ một biểu tượng, hình ảnh về DN, cũng như về sản phẩm của DN trong tâm trí người tiêu dùng. Một thương hiệu mạnh tự thân có khả năng hấp dẫn với hầu hết DN và người tiêu dùng.

DN sở hữu thương hiệu mạnh thường trở thành “địa chỉ đỏ” để các DN khác tìm đến, ký kết hợp tác, hoặc có thể lấy thương hiệu đó như tài sản để góp vốn vào những DN cổ phần.

Cần thực tế và định hình tương lai ảnh 1

Diễn viên điện ảnh Quyền Linh tại buổi giới thiệu hàng Việt cho người Việt. Ảnh: Đại Dương

Thương hiệu nhiều khi được nhắc đến như "mốt thời thượng" của người sính chữ, làm sang trọng trong giao tiếp, phát biểu, kiểu như “hội nhập” và “phát triển bền vững”.

Nhưng trên thực tế, trong điều kiện cạnh tranh quyết liệt của nền kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế, thương hiệu là tài sản vô hình rất có giá của DN, tạo uy tín, danh dự, lợi thế cạnh tranh và quyết định thành công của DN trong kinh doanh.

Tuy nhiên, thương hiệu phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố. Trước hết, phụ thuộc vào tầm quốc gia, trình độ phát triển kinh tế - xã hội và công nghệ của quốc gia. Tiếp đến phụ thuộc vào chất lượng và mẫu mã cụ thể của sản phẩm. Chúng ta cần có một tư duy mới về cách làm thương hiệu.

Thương hiệu Việt Nam được định hình qua một chiếc ô tô hay chiếc máy bay là không thực tế và đắt đỏ; hãy bán một con đinh ốc cho toàn thế giới thay vì bán cả chiếc máy do gia công lắp ráp chỉ ở một vài địa phương nào đó. Giờ đây, thay vì làm thương hiệu cho cả một sản phẩm hoàn chỉnh, chúng ta nên chấp nhận làm thương hiệu cho một chi tiết trong cả tổng thể.

Không nên đuổi theo một thương hiệu lớn có thể bị phá sản dễ dàng, mà nên sản xuất những chi tiết nhỏ bất kỳ ở đâu cũng có thể dùng, với chất lượng tốt mà chúng ta làm chủ được cả về công nghệ, nguyên liệu và chất lượng...

Sản phẩm cần và có thể đa dạng hóa, đổi mới mẫu mã không ngừng theo nhu cầu, thị hiếu người tiêu dùng và thị trường, nhưng thương hiệu nên có sự ổn định và tĩnh lặng cần thiết để khắc sâu vào tâm trí và lòng người, như tên một người thân thiết trong gia đình, người quen...

Cần sự hỗ trợ từ nhiều phía

Xây dựng và quảng bá thương hiệu cần có vai trò của hiệp hội, chứ không chỉ của Nhà nước và DN. Thay vì cơ cấu như một bàn tay Nhà nước nối dài, hiệp hội phải mang tầm quốc tế và thực sự mang về lợi ích cho DN.

Bên cạnh đó, quản lý nhà nước cũng cần quan tâm đến việc đảm bảo sự cạnh tranh lành mạnh giữa các DN, thành phần kinh tế, nhằm phòng tránh và khắc phục những hệ quả tiêu cực của sự lạm dụng danh nghĩa hợp tác để tạo độc quyền, lũng đoạn thị trường, triệt hạ đối thủ trên thương trường vì lợi ích cục bộ làm tổn hại đến lợi ích xã hội, Nhà nước và quyền lợi của người tiêu dùng.

“Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” là một khẩu hiệu đúng nhưng phải mềm dẻo, nhất là trong bối cảnh có sự suy giảm tổng cầu và thắt chặt hầu bao, đồng thời cửa vào của các thị trường nước ngoài ngày càng khắt khe…

Khẩu hiệu này sẽ không dừng lại ở ý nghĩa cổ động chính trị thuần túy, mà ngày càng trở thành thực tiễn kinh tế-xã hội sinh động, mang lại hiệu quả to lớn toàn diện cả cấp vĩ mô lẫn vi mô, trong nước và nước ngoài, trước mắt cũng như lâu dài khi có sự hỗ trợ của tổ chức. Sự hỗ trợ này không chỉ từ phía Nhà nước tạo mọi cơ hội, làm tất cả nhằm tăng thu nhập và khả năng thanh toán thực tế của người tiêu dùng trong nước, làm giảm bớt chi phí sản xuất của DN Việt Nam trong quá trình tổ chức sản xuất và phân phối hàng hóa cho người Việt Nam.

Nhà nước cần phát động và duy trì những cuộc vận động cấp quốc gia, trong khuôn khổ các cam kết hội nhập đã ký, nhằm tăng cường nhận thức, thói quen và thông tin về quy mô, chất lượng, giá cả, tính năng cùng hệ thống phân phối bán buôn và bán lẻ rộng khắp và thuận lợi.

Việc kiểm soát hải quan và thị trường nhằm giảm thiểu tình trạng cạnh tranh không bình đẳng và gian lận thương mại khác từ hàng ngoại nhập chất lượng thấp, giá rẻ và trốn thuế là cần thiết để hàng Việt đứng vững và mở rộng tiêu thụ trên thị trường trong nước.

Nếu những điều trên được thực hiện tốt, nhất định người tiêu dùng Việt Nam sẽ ngày càng coi hàng Việt Nam là sự lựa chọn đầu tiên và ổn định dài lâu của mình trong cuộc sống. Khi đó cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” nâng lên thành “Người Việt Nam ưu tiên tiêu thụ hàng Việt Nam” ở cả trong nước và nước ngoài.

TS. NGUYỄN ĐÌNH DƯƠNG, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển KT-XH Hà Nội

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Tận tụy chinh phục niềm tin

Tận tụy chinh phục niềm tin

(ĐTTCO) - Ranee chinh phục niềm tin người tiêu dùng bằng sự cam kết về chất lượng tuyệt hảo, về sự khác biệt từ màu sắc cho đến “bản chất” sản phẩm.

Công nghệ - Xe

Du lịch

Khởi nghiệp

Lạ lẫm 'Thung lũng khởi nghiệp' giữa Sài Gòn

(ĐTTCO)-Một khu nhà làm việc cũ kỹ của Sở Khoa học công nghệ TP.HCM được cải tạo theo phong cách lạ vào tháng 8-2016, thoáng nhìn tưởng quán cà phê. Nhiều doanh nghiệp ra đời từ đó...