Cân đối chọn lọc FDI

Theo báo cáo của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch - Đầu tư), trong 8 tháng năm 2013, tổng vốn đầu tư của DN có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) cấp mới và tăng thêm đạt 12,63 tỷ USD, tăng 19,5% so với cùng kỳ năm 2012.

Trong đó có 769 dự án mới với tổng vốn đăng ký trên 7,4 tỷ USD, tăng 12,2% so với cùng kỳ và 297 lượt dự án đăng ký tăng vốn với tổng vốn đăng ký tăng thêm 5,22 tỷ USD, tăng 31,7% so với cùng kỳ. Các dự án FDI trong 8 tháng ước tính đã giải ngân được 7,56 tỷ USD, tăng 3,8% với cùng kỳ.

Nguồn vốn FDI tập trung vào 18 ngành/lĩnh vực, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo là lĩnh vực thu hút được nhiều sự quan tâm của các nhà đầu tư nước ngoài với 370 dự án đầu tư đăng ký mới, chiếm 85,7% tổng vốn đầu tư đăng ký. Kinh doanh bất động sản đứng thứ hai với tổng vốn đầu tư đăng ký cấp mới và tăng thêm trên 588,1 triệu USD, chiếm 4,7% tổng vốn đầu tư đăng ký.

Theo thống kê, trong tổng kim ngạch xuất khẩu 84,8 tỷ USD của 8 tháng đầu năm, các DN FDI đóng góp hơn 60%, đạt 52,2 tỷ USD (không kể dầu thô). Tuy nhiên, sự lệ thuộc quá lớn vào các DN FDI cũng đang đặt ra nhiều vấn đề đáng quan tâm.

Thứ nhất, dù xuất khẩu lớn nhưng các DN FDI cũng nhập khẩu nhiều. Phần lớn kim ngạch xuất khẩu của họ tập trung vào nhóm hàng có tỷ lệ gia công lớn, như điện thoại, điện tử, dệt may, da giày...

Thứ hai, nhìn vào nhóm hàng xuất khẩu chủ lực trên có thể thấy DN trong nước đã thất thế lớn trong gia công hàng dệt may, da giày so với trước đây. Các DN FDI đã chiếm tới 60% hàng dệt may, 77% hàng giày dép xuất khẩu trong 8 tháng đầu năm nay.

Thứ ba, việc chiếm ưu thế của DN FDI đã chỉ rõ sự yếu kém về khả năng cạnh tranh, khả năng thích nghi, tìm kiếm, mở rộng thị trường xuất khẩu của DN trong nước. Không thể phủ nhận những đóng góp to lớn của các DN FDI vào nền kinh tế của nước ta, tạo ra nhiều của cải vật chất, thu hút nhiều lao động… nhưng cũng vì thế DN trong nước đang bị chèn ép, đánh mất thị trường.

Thế nên, các ngành chức năng cần tránh phê duyệt các dự án FDI đối đầu với lợi thế của DN trong nước. Như vậy vừa có thể thu hút vốn đầu tư, vừa có thể tạo điều kiện để DN trong nước có thời gian lớn mạnh, tăng khả năng cạnh tranh.

Mặt khác, không ít DN FDI chủ yếu “tận dụng” việc khai thác tài nguyên của nước ta, tận dụng nguồn nhân công giá rẻ, lợi dụng những kẽ hở trong hệ thống pháp lý, những chuẩn mực về bảo vệ môi trường còn thấp để làm ăn. Điển hình có thể kể đến Công ty TNHH Vedan trước đây, chỉ biết đến lợi nhuận làm hại đến môi trường, làm ô nhiễm sông Thị Vải - nơi cung cấp nguồn nước cho hàng ngàn hộ dân tại tỉnh Đồng Nai và huyện Cần Giờ, TPHCM.

Hay việc các DN FDI đã lợi dụng kẽ hở của pháp luật, thâu tóm hơn 50% tổng sản lượng cà phê cả nước, bằng cách thu mua trực tiếp của nông dân, trong khi Nghị định 23/2007/NĐ-CP quy định DN FDI chỉ được mua hàng hóa xuất khẩu thông qua các DN trong nước.

Nhưng các DN FDI đã “ngụy trang” thành DN trong nước để “lách” qua Nghị định 23 một cách dễ dàng. Trong khi đó, đa phần các DN trong nước đều là DNNVV nên gặp nhiều khó khăn, hạn chế về đội ngũ quản lý có trình độ quốc tế, quản trị DN, am hiểu luật pháp quốc tế, kế toán, ngân hàng, kiểm toán và ngoại ngữ.

Vì lợi ích lâu dài và bảo vệ nguồn lực, các ngành chức năng phải sàng lọc kỹ hơn các DN FDI trước khi quyết định cấp phép triển khai dự án, tránh để các đối tác lợi dụng, trục lợi. 

Hương Linh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Công nghệ - Xe

Bảo hộ ngược?

(ĐTTCO) - Tại Hội nghị Giao ban quản lý nhà nước quý III-2017 của Bộ TT-TT vừa diễn ra ở Hà Nội, ông Nguyễn Thanh Lâm, Cục trưởng Cục Phát thanh truyền hình và thông tin điện tử (PTTH-TTĐT), cho biết hiện vẫn còn bất cập trong quản lý trò chơi điện tử (game) nói chung và trò chơi điện tử trực tuyến (game online) nói riêng. 

Du lịch

Liên kết doanh nghiệp đào tạo nhân lực du lịch

(ĐTTCO)-Văn phòng Chính phủ vừa có thông báo kết luận của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam tại buổi làm việc với Bộ Văn hóa-Thể thao-Du lịch về tình hình đào tạo nhân lực du lịch.

Khởi nghiệp

Tuần lễ Đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp TPHCM 2017

(ĐTTCO) - Từ ngày 23 đến 28-10, UBND TPHCM phối hợp với Đại sứ quán Phần Lan tại Việt Nam tổ chức “Tuần lễ Đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp TPHCM 2017” (WHISE 2017 – Ho Chi Minh City Innovation, Startup and Entrepreneurship Week).