Bất đồng trong áp dụng biện pháp tự vệ

(ĐTTCO) - Quyết định điều tra áp dụng biện pháp tự vệ với mặt hàng phôi thép và thép dài (Quyết định 14296/QĐ-BCT) đã được Bộ Công Thương ban hành từ cuối năm 2015 nhưng đến nay các doanh nghiệp trong ngành vẫn bất đồng về quyết định này của bộ chủ quản.

Chậm tự vệ sẽ phá sản

Cuối năm 2015 theo đơn đề nghị của nhóm 4 công ty thép Hòa Phát, Việt Ý, Miền Nam, Thái Nguyên, Bộ Công Thương đã ra Quyết định 14296/QĐ-BCT điều tra áp dụng biện pháp tự vệ với mặt hàng phôi thép và thép dài. Trong đơn đề nghị áp dụng biện pháp tự vệ thương mại, nhóm doanh nghiệp này đề nghị Bộ Công Thương áp dụng biện pháp tự vệ toàn cầu đối với sản phẩm phôi thép và thép dài  được nhập khẩu vào Việt Nam từ tất cả quốc gia trên thế giới.

 Bất đồng trong áp dụng biện pháp tự vệ ảnh 1

Nhà nước cần hành động để bảo vệ lợi ích chung cho cả ngành thép. Ảnh: LONG THANH

Nhóm 4 công ty trên cũng đề xuất áp dụng biện pháp tự vệ tương đương với thuế suất 45% đối với phôi thép và 33% đối với sản phẩm thép dài sản xuất từ phôi thép nhập khẩu. Hiện Bộ Công Thương đang giao Cục Quản lý cạnh tranh tiến hành điều tra áp dụng biện pháp tự vệ. Trước khi có quyết định chính thức về việc áp dụng biện pháp tự vệ, nhóm 4 công ty trên đề nghị áp dụng mức thuế tự vệ tạm thời 45% với phôi thép và 33% với sản phẩm thép dài sản xuất từ phôi thép nhập khẩu không phân biệt nước xuất khẩu trong thời gian 200 ngày để tháo gỡ khó khăn cho sản phẩm phôi thép và thép dài sản xuất trong nước.

Theo Bộ Công Thương, đơn đề nghị của 4 doanh nghiệp trên đáp ứng yêu cầu khởi kiện về áp dụng biện pháp tự vệ thương mại. Bởi xét về quy mô thị trường, nhóm 4 công ty này chiếm 38,6% tổng sản lượng phôi thép, 34,2% tổng sản lượng thép dài được sản xuất trong nước, đáp ứng yêu cầu về tỷ lệ đại diện trên 25% tổng sản lượng hàng hóa sản xuất trong nước. Bên cạnh đó, nhóm 4 công ty này lần lượt chiếm 58% và 52,7%  tổng lượng sản xuất hàng hóa tương tự trong nước của sản phẩm phôi thép và thép dài. Hiện nhóm doanh nghiệp thép này tiếp tục lên tiếng thúc giục Bộ Công Thương sớm áp dụng các biện pháp tự vệ tạm thời đối với phôi thép và một số sản phẩm thép nhập khẩu nhằm bảo vệ sản xuất trong nước, thay vì chờ đợi đến kết luận cuối cùng.

Lợi ích ngành thép phải được ưu tiên

Tuy nhiên, nhóm các doanh nghiệp ngành thép còn lại như CTCP Thép Pomina, Công ty TNHH NatSteelVina, CTCP Thép Việt Đức, Công ty Thép Kyoei Việt Nam, Công ty Sản xuất thép Úc SSE, Công ty Thép Vinausteel lại cho rằng nếu áp dụng biện pháp tự vệ thương mại nói trên chỉ mang lại lợi ích cho 4 “ông lớn” nói trên và ảnh hưởng nghiêm trọng đến các doanh nghiệp sản xuất thép nhỏ và vừa.

Việc tăng thuế nhập khẩu phôi thép và thép dài sản xuất từ phôi thép nhập khẩu sẽ buộc các doanh nghiệp chưa chủ động về nguồn phôi thép nhập khẩu phải tăng chi phí đầu vào khi thuế nhập khẩu phôi thép tăng lên. Thực trạng này sẽ buộc các doanh nghiệp chưa chủ động về nguồn phôi thép phải chấp nhận lỗ để giữ thị phần hoặc thu hẹp sản xuất. Bên cạnh đó, khi thuế nhập khẩu phôi thép và thép dài sản xuất từ phôi thép nhập khẩu tăng chắc chắn giá thép dài thành phẩm sẽ tăng lên vì phôi thép chiếm tới 85% chi phí đầu vào của các doanh nghiệp sản xuất thép thành phẩm.

Khi tăng thuế suất với phôi thép nhập khẩu vào Việt Nam từ mức 9% hiện nay lên mức 45%, phôi thép sản xuất trong nước sẽ tăng giá, buộc phần lớn các công ty sản xuất thép trong nước phải nhập khẩu phôi thép từ một vài nhà sản xuất phôi thép lớn trong nước. Và như vậy sức cạnh tranh của các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong ngành thép sẽ giảm đi đáng kể khi họ không chủ động được phôi thép, sẽ phải tăng giá thép thành phẩm để bù đắp chi phí đầu vào tăng. Khi đó, thiệt hại cuối cùng sẽ thuộc về người tiêu dùng.

Bình luận về động thái phản đối này của một số doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Sưa, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), cho biết không bất ngờ bởi các doanh nghiệp này đều làm cán thép chứ không sản xuất thép từ đầu nguồn, tức không làm phôi hoặc đã dừng sản xuất phôi để chuyển sang nhập khẩu. Do đó nếu Việt Nam áp biện pháp tự vệ, các doanh nghiệp này sẽ không nhập được phôi giá rẻ nữa. “Trong cộng đồng doanh nghiệp, ý kiến khác nhau là việc bình thường vì lợi ích không đồng nhất. Tuy nhiên, cơ quan nhà nước cần hành động để bảo vệ lợi ích chung của cả ngành” - ông Sưa nói và cho rằng việc đưa lý do giá thép trong nước sẽ tăng nếu Việt Nam áp dụng các biện pháp tự vệ cũng không thật sự thuyết phục bởi khi thép thế giới giảm, giá thép trong nước cũng giảm theo. Trong khi đó nếu không áp dụng biện pháp tự vệ, có thể giá thép trong nước sẽ thấp hơn nhưng chỉ ngắn hạn. Còn về lâu dài, khi các doanh nghiệp thép trong nước phá sản, ai dám khẳng định thép nhập khẩu không tăng giá để bù lại.

Bất kỳ một vụ điều tra, áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại nào trên thế giới (bao gồm chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ) đều dẫn đến xung đột lợi ích, ở Việt Nam cũng vậy. Trong vụ điều tra với thép lần này, chắc chắn có bên được hưởng lợi (các nhà sản xuất thép) và có bên thiệt hại (nhà nhập khẩu).

Ông Đỗ Thắng Hải, Thứ trưởng Bộ Công Thương

Đăng Tuân

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hấp lực Phú Quốc

Hấp lực Phú Quốc

(ĐTTCO) - Rất nhiều du khách đã quay lại Phú Quốc (tỉnh Kiên Giang) lần 2, lần 3, thậm chí lần n, chứng tỏ hòn đảo này thực sự có sức hấp dẫn, xứng với danh xưng Hòn đảo ngọc. 

Công nghệ - Xe

Du lịch

Chật vật vì bị nhái thương hiệu

(ĐTTCO)-Trong ngành du lịch, hầu như ai cũng biết việc hàng loạt thương hiệu lữ hành tên tuổi bị nhái, giả mạo tên miền và trang website…

Khởi nghiệp

Năng lượng đến từ đam mê

(ĐTTCO) - Điều hành 3 DN, tham gia nhiều tổ chức, theo đuổi nhiều lớp học trong và ngoài nước, nhưng anh Nguyễn Ngọc Tuấn, Giám đốc Công ty Thuế, Kế toán - Luật Việt Á, ủy viên Ban Chấp hành Hội đồng Khởi nghiệp phía Nam, vẫn dành nhiều thời gian để chia sẻ, tư vấn miễn phí cho thanh niên, sinh viên trong việc làm chủ cuộc đời, định hướng tương lai, nhất là trên hành trình khởi nghiệp.