Bán lẻ dửng dưng với hội nhập

(ĐTTCO) - Theo Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam (AVR), 70% DN bán lẻ Việt Nam còn thờ ơ với các hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới. Đây là con số đáng báo động trong bối cảnh thị trường bán lẻ Việt Nam phải cạnh tranh gay gắt với rất nhiều đối thủ ngoại đang rầm rộ đổ bộ nhằm tận dụng lợi thế từ các FTA.

Do không được lưu tâm

Theo AVR, có 2 nguyên nhân chính khiến nhiều DN, phần lớn là DNNVV, rất ít quan tâm tìm hiểu các chính sách, pháp luật nói chung, đặc biệt là các chính sách liên quan đến các FTA để phản biện, góp ý cho Chính phủ và cơ quan soạn thảo. Theo đó, có tới 51% DN không biết quy trình phản biện và góp ý cần phải làm như thế nào; 55% DN cho rằng họ thiếu tin tưởng vào kết quả đóng góp ý kiến và phản biện của mình đối với chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Bà Đinh Thị Mỹ Loan, Chủ tịch AVR, lấy câu chuyện về việc đấu tranh bỏ trần quảng cáo, khuyến mại làm thí dụ. Từ trước đến nay, việc khống chế chi phí quảng cáo đã khiến DN mệt nhọc vì tính toán. Thông thường, DN phải liệt kê, đánh dấu các hóa đơn chi phí loại này, đến kỳ kê khai tổng hợp lại toàn bộ hóa đơn. Sau đó đối chiếu loại chi phí này với tổng chi phí, nếu thấy vượt mức 10-15% lại phải bóc bớt một khoản chi nào đó ra cho vừa tỷ lệ quy định. Nếu DN đưa chi phí quảng cáo vào vượt tỷ lệ, làm giảm thu nhập chịu thuế thu nhập DN sẽ bị truy thu thuế và bị phạt nặng. Việc dỡ bỏ mức trần chi phí quảng cáo và khuyến mại sẽ mang lại lợi ích cho Việt Nam từ cả 3 góc độ: nền kinh tế, người tiêu dùng và cộng đồng DN. Ngoài ra, điều này còn giúp Việt Nam hội nhập, cải thiện môi trường đầu tư, cạnh tranh có hiệu quả với các thị trường khác trong khu vực và trên thế giới, tránh tình trạng chính sách một mình một chợ.

Dù đã nhiều lần được đề nghị dỡ bỏ do sự bất hợp lý, trói tay DN nhưng phải mất 15 năm trời, quy định này mới được bãi bỏ, khiến nhiều DN mệt mỏi và gặp không ít phiền toái. “Lẽ ra chúng tôi không đáng phải bỏ ra 15 năm lãng phí nếu những người làm chính sách nhìn thẳng vào thực tế” - bà Loan thẳng thắn. Còn theo ông Vũ Vinh Phú, Chủ tịch Hiệp hội Siêu thị Hà Nội, các cơ chế chính sách cho bán lẻ vẫn còn nhiều điểm cần lưu tâm, khắc phục. Cụ thể như tình trạng bất bình đẳng trong các chính sách ưu đãi dành cho DN. Ưu ái nhiều nhất, tốt nhất thường thuộc về DN có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), sau đó đến DNNN và cuối cùng sự hỗ trợ ít ỏi mới đến các thành phần kinh tế khác, đặc biệt là DNNVV. Bên cạnh đó, tư duy quản lý “quản không được thì cấm” vẫn  bám rễ, đặc biệt trong ngành bán lẻ. Ngoài ra, ban soạn thảo các nghị định, chính sách cho các ngành nghề kinh tế phần lớn là cán bộ quản lý nhà nước, cơ quan nghiên cứu, thiếu vắng các DN, hiệp hội DN. Vì vậy, chính sách ban hành vẫn rườm rà, thường xuyên thay đổi và đôi khi vênh với các nghị định, thông tư đi kèm.

 Phải thoát khỏi sự trì trệ

Mặc dù tỏ vẻ thờ ơ với các FTA thế hệ mới như Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), FTA Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA)… nhưng nhiều DN bán lẻ trong nước lại quan ngại khi Việt Nam tiếp tục mở cửa thị trường lĩnh vực phân phối, bán lẻ theo các cam kết nêu trong các FTA. Có tới 79% DN cho rằng Nhà nước nên thực hiện các chính sách nhất định để hỗ trợ ngành bán lẻ trong nước phát triển và cạnh tranh bình đẳng một cách hợp lý, hợp pháp không vi phạm các cam kết hội nhập.

Nhận định về năng lực cạnh tranh của DN bán lẻ Việt, TS. Ngô Văn Điểm, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân tư nhân Việt Nam, không giấu nổi sự lo lắng. Ông cho rằng câu chuyện hội nhập không đáng sợ, cũng không lo DN nước ngoài nhảy vào thị trường, mà điều khiến ông ái ngại nhất chính là sự trì trệ của nhiều DN Việt Nam. “Người Việt Nam nhanh nhẹn nhưng liên kết thiếu bền vững. Dễ làm khó bỏ. Lúc đầu làm hàng thăm dò thị trường rất tử tế, lúc sau lại ăn bớt, ăn xén. Tư duy đó cần phải loại bỏ. Làm ăn chộp giật như vậy không thể tồn tại được trên thương trường hội nhập” - ông Điểm chia sẻ.

Bán lẻ dửng dưng với hội nhập ảnh 1

DN bán lẻ Việt Nam cần mạnh mẽ, am hiểu, có tinh thần đấu tranh và tự vươn lên.

Đồng quan điểm, ông Vũ Vinh Phú nhấn mạnh: “Chúng ta tự hại mình, chứ chẳng phải Australia, Hoa Kỳ hay Thái Lan”. Ông Phú cho rằng điểm yếu  nhất của DN chưa hẳn ở vốn hay hạ tầng, cũng chẳng phải có quá nhiều đối thủ mạnh mà nằm ở văn hóa kinh doanh. Các DN Việt Nam vẫn chưa thực sự coi trọng văn hóa kinh doanh, trong khi điều này thậm chí còn quan trọng hơn cả vốn, cơ sở hạ tầng. Ông kể lại chuyện đi mua hàng Thái, khi hàng bị lỗi, ông yêu cầu trả lại họ rất niềm nở, trong khi là hàng Việt chưa chắc đã được cư xử như vậy. “Có những người không muốn thoát khỏi vỏ ốc của mình. Chính sức ép hội nhập sẽ là bài học dạy chúng ta phải thoát ra” - ông Phú nói.

Để tăng cường sức cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập, nhiều chuyên gia khuyến nghị những người đứng đầu DN bán lẻ Việt Nam cần mạnh mẽ, am hiểu, có tinh thần đấu tranh và tự vươn lên. “Có câu biết mình, biết người, trăm trận trăm thắng, nhưng biết rồi phải có cách để khắc phục những yếu kém của mình, đầu tư cho công nghệ, nhân lực, thay đổi văn hóa kinh doanh, tăng cường liên kết và đặc biệt là vấn đề thông tin” - 1 chuyên gia kinh tế bày tỏ. Ông Trần Bá Cường, Trưởng phòng WTO, Vụ Chính sách thương mại đa biên (Bộ Công Thương), cho rằng trong bối cảnh hội nhập, cạnh tranh bình đẳng, DN khi kinh doanh là phải chấp nhận rủi ro, quan trọng là làm cách nào tối thiểu hóa rủi ro. Đây là triết lý kinh doanh và cũng là triết lý cho một đất nước trong quá trình hội nhập.

Gia Song

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bịt lỗ hổng cơ chế đầu tư BOT

Bịt lỗ hổng cơ chế đầu tư BOT

(ĐTTCO) - Cả nước hiện có 88 dự án BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao) được xây dựng, gắn với nó là chừng ấy trạm thu phí BOT giao thông. 

Công nghệ - Xe

Dàn xe đủ chủng loại tại Thái Lan

(ĐTTCO) - Hàng trăm chiếc xe đủ các loại thuộc sở hữu của một người đàn ông tại Thái Lan. Toàn bộ dàn xe đều dán dòng chữ “Ai Baan Nawk” (tạm dịch: thằng nhà quê).

Du lịch

Đề xuất xây dựng phố đi bộ - chợ đêm Đà Lạt

(ĐTTCO)-Công ty cổ phần Ngôi sao biển Sài Gòn vừa có công văn gửi UBND TP.Đà Lạt (Lâm Đồng) xin chủ trương nghiên cứu, lập phương án và thực hiện đầu tư xây dựng dự án phố đi bộ - chợ đêm Đà Lạt.
 
 

Khởi nghiệp