Dự án Tổ hợp lọc hóa dầu Nhơn Hội - Bình Định

Băn khoăn hiệu quả đầu tư

Bộ Công Thương vừa báo cáo Thủ tướng Chính phủ việc xem xét, bổ sung dự án Tổ hợp lọc hóa dầu Nhơn Hội vào Quy hoạch phát triển ngành dầu khí đến năm 2015, định hướng đến năm 2025. Dù ủng hộ chủ trương này, nhưng các bộ chức năng vẫn không khỏi băn khoan về hiệu quả đầu tư dự án.

Mới ở bước khởi đầu

 Băn khoăn hiệu quả đầu tư ảnh 1
Dự án Tổ hợp lọc hóa dầu Nhơn Hội do Tập đoàn dầu khí Thái Lan (PTT) và Công ty Saudi Aramco (Saudi Arabia) đầu tư tại Khu kinh tế Nhơn Hội với tổng vốn đầu tư lên tới 22 tỷ USD. Diện tích sử dụng đất dự án khoảng 1.400ha. Tổ hợp dự kiến hoàn thành vào năm 2021với công suất lọc hóa dầu 400.000 thùng dầu thô/ngày, tương đương 20 triệu tấn dầu thô/năm.

Giai đoạn sau năm 2021 nhà đầu tư sẽ nâng công suất lọc hóa dầu của tổ hợp lên mức 660.000 thùng/ngày, tương đương 30 triệu tấn dầu thô/năm. Tổ hợp lọc hóa dầu Nhơn Hội được kỳ vọng mang lại nguồn thu ngân sách 4-5 tỷ USD/năm, tương đương 3-4% GDP, tạo động lực phát triển công nghiệp hỗ trợ, dịch vụ và tạo ra nhiều việc làm tại Bình Định.

Dù ủng hộ việc bổ sung siêu dự án lọc dầu này vào quy hoạch, nhưng Bộ Kế hoạch - Đầu tư (KH-ĐT) bày tỏ sự băn khoăn về hiệu quả kinh tế của dự án. Bởi cơ cấu nguồn vốn của dự án chưa được chủ đầu tư làm rõ.

Đến nay, chủ đầu tư của siêu dự án này chưa xác định rõ tỷ lệ vốn góp/vốn vay của dự án 40%/60% hay 30%/70% nên khó đánh giá được tính hiệu quả của dự án. Bộ KH-ĐT cho rằng nếu được bổ sung vào quy hoạch, chủ đầu tư cần cập nhật, bổ sung, tính toán lại hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án.

Cụ thể, báo cáo nghiên cứu khả thi dự án cần đưa ra dự báo và đánh giá khả năng tiêu thụ sản phẩm tại thị trường khu vực, thị trường trong nước để lựa chọn thị trường mục tiêu. Việc cung cấp nguyên liệu và mô hình công nghệ có liên quan chặt chẽ với nhau, nếu chủ đầu tư đề xuất nguồn nguyên liệu chủ yếu là dầu chua nhẹ hoặc pha trộn, các thông số để xác định dây chuyền công nghệ sẽ rất khác nhau, khó xác định được mô hình công nghệ của dự án.

Góp ý về việc thông qua chủ trương đầu tư dự án, Bộ Tư pháp một lần nữa khẳng định báo cáo nghiên cứu khả thi dự án Tổ hợp lọc hóa dầu Nhơn Hội về cơ bản đã đáp ứng các điều kiện về quản lý đầu tư xây dựng công trình. Tuy nhiên, bộ này đề nghị rà soát lại sự phù hợp của dự án với quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội và quy hoạch ngành.

Đồng thời, nhà đầu tư cần thuyết minh chi tiết về sự cần thiết và cơ sở pháp lý của các đề xuất ưu đãi cho dự án. Theo Bộ Công Thương, một số đề xuất về các ưu đãi đầu tư của PTT và Công ty Saudi Aramco như được hưởng thuế thu nhập DN 10% trong 30 năm (trong đó 13 năm đầu được miễn thuế hoàn toàn), ưu đãi thuế nhập khẩu sản phẩm trong 13 năm kể từ ngày vận hành thương mại dự án... là trái quy định, không thể chấp thuận.

Riêng với các ưu đãi về miễn tiền thuê đất trong vòng 70 năm đã áp dụng với dự án Liên hợp lọc hóa dầu Nghi Sơn, miễn thuế xuất khẩu cho tất cả sản phẩm xuất khẩu của dự án đã áp dụng với Dự án nhà máy lọc dầu Vũng Rô, UBND tỉnh Bình Định cũng cần đàm phán với nhà đầu tư, đảm bảo lợi ích hài hòa giữa Chính phủ và nhà đầu tư trước khi cấp giấy chứng nhận đầu tư cho dự án.

PVN lo vỡ quy hoạch

Với dự án có tổng mức đầu tư lớn, rủi ro cao như Tổ hợp lọc hóa dầu Nhơn Hội, việc bổ sung dự án vào quy hoạch chỉ là bước khởi đầu. Việc triển khai xây dựng tổ hợp này còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, nhất là việc đàm phán giữa nhà đầu tư với các bên cho vay về điều kiện thu xếp vốn cho dự án.

Theo báo cáo của Bộ Công Thương

Để bổ sung Tổ hợp lọc hóa dầu Nhơn Hội vào quy hoạch, Bộ Công Thương đã đề xuất với Thủ tướng Chính phủ loại bỏ khỏi quy hoạch dự án Nhà máy lọc dầu Cần Thơ, giãn tiến độ hoàn thành Nhà máy lọc dầu Long Sơn sang giai đoạn sau năm 2025.

Tuy nhiên, trong một công văn gửi đến Bộ Công Thương, Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam (PVN) đã bày tỏ sự lo ngại việc xây dựng Tổ hợp lọc hóa dầu Nhơn Hội sẽ ảnh hưởng rất lớn về cân đối cung cầu sản phẩm lọc dầu trong nước, cũng như việc phân bố các nhà máy lọc dầu tại 3 trung tâm lọc hóa dầu Bắc, Trung, Nam theo quy hoạch.

Dự báo đến năm 2025, tổng nhu cầu các sản phẩm xăng dầu trong nước 41 triệu tấn, nếu các dự án nhà máy lọc dầu triển khai đúng quy hoạch cộng với sản phẩm của Tổ hợp lọc hóa dầu Nhơn Hội, nguồn cung trong nước là 52 triệu tấn, dư thừa 11 triệu tấn. Điều này dẫn đến sự cạnh tranh gay gắt giữa các nhà máy lọc dầu trong việc tiêu thụ sản phẩm lọc dầu, trong khi Chính phủ đã cam kết bao tiêu sản phẩm của Liên hợp lọc hóa dầu Nghi Sơn.

PVN cũng đưa ra nhận định, cơ cấu vốn góp, vốn vay là nhân tố rất quan trọng quyết định tính khả thi của siêu dự án lọc hóa dầu Nhơn Hội. Dù PTT và Công ty Saudi Aramco để ngỏ khả năng có đối tác Việt Nam, nhưng đây là dự án quy mô lớn, phức tạp, khó nhà đầu tư Việt Nam nào đủ năng lực tài chính và kinh nghiệm quản lý để tham gia.

Đăng Tuân

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Nikkei: FLC đầy tham vọng khi mở rộng lĩnh vực kinh doanh

Nikkei: FLC đầy tham vọng khi mở rộng lĩnh vực kinh doanh

(ĐTTCO) - Trong bài viết mới đây, tờ Nikkei (Nhật Bản) đánh giá việc FLC muốn lấn sân thêm mảng casino và thậm chí cả ngành dịch vụ hàng không là kế hoạch đầy tham vọng về việc mở rộng hoạt động kinh doanh. 

Công nghệ - Xe

Du lịch

Đưa văn hóa ẩm thực Việt ra thế giới

(ĐTTCO)-Ngành du lịch Việt Nam vừa ghi dấu thêm một cột mốc mới: Sau nhiều năm lên dự án, chuẩn bị, Hiệp hội Du lịch Việt Nam đã cho ra đời Trung tâm Nghiên cứu, bảo tồn và phát triển ẩm thực Việt Nam (tại số 18 Trương Định, quận 3, TPHCM).

Khởi nghiệp

Khởi tranh cuộc thi Startup Zone 2017

(ĐTTCO) - Vòng 1 "Tôi! Khởi Nghiệp" của cuộc thi Startup Zone 2017 do CLB Nhân sự  - Khởi nghiệp Trường ĐH Kinh tế TPHCM tổ chức đã diễn ra thành công với sự tham gia của hơn 3.000 sinh viên đến từ nhiều trường đại học, cao đẳng ở khu vực miền Nam.