Sửa Luật sát với thực tế

(ĐTTCO) - Từ khi ban hành đến nay, bên cạnh việc tạo ra những bước đột phá trong hoạt động đầu tư kinh doanh, Luật DN cũng đang bộc lộ nhiều bất cập. Để sửa đổi, bổ sung hoàn thiện luật này đòi hỏi phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và sát với điều kiện thực tế.

4 khiếm khuyết lớn
Chủ trương sửa đổi Luật DN đã được dư luận đồng tình, nhất là trong bối cảnh thủ tục đăng ký DN được cho là bước tiến của cải cách thủ tục hành chính, tuy nhiên vẫn còn nhiều vướng mắc, gây khó khăn cho DN. Vấn đề được dư luận quan tâm là dự thảo luật sửa đổi lần này cần phải hoàn thiện và sát với thực tế hơn.
Theo các chuyên gia, trong dự thảo tờ trình về Dự án Luật DN (sửa đổi) gửi lên Chính phủ của Bộ Kế hoạch - Đầu tư - cơ quan chủ trì soạn thảo Luật DN - đang tồn tại 4 khiếm khuyết lớn. 
 Điều quan trọng là cơ chế quản lý đối với hộ kinh doanh phải phù hợp với thực tiễn và xu thế phát triển mới mở đường cho lực lượng sản xuất phát triển. Nếu thiết lập quan hệ quản lý không phù hợp sẽ kìm hãm sự phát triển, làm kinh tế hộ kinh doanh chết, trong khi các DN siêu nhỏ ra đời ồ ạt nhưng không biết sẽ sống được trong thời gian bao lâu.
PGS.TS Đinh Trọng Thịnh,
 Học viện Tài chính
Thứ nhất, đang có sự khác biệt, phân tán về thủ tục đăng ký DN giữa Luật DN và một số luật khác có liên quan, như Luật Đấu giá, Luật Luật sư, Luật Chứng khoán… Chẳng hạn, hiện nay một số DN đăng ký thành lập tại cơ quan chuyên ngành, thay vì đăng ký tại cơ quan đăng ký kinh doanh.
Như DN đấu giá tài sản đăng ký thành lập tại Sở Tư pháp theo Luật Đấu giá tài sản, hay tổ chức hành nghề luật sư đăng ký tại Sở Tư pháp theo Luật Luật sư. Điều này làm phân tán trong việc quản lý đăng ký kinh doanh, gây cản trở, khó khăn, tốn kém cho các DN có liên quan trong cơ cấu lại hoặc mở rộng hoạt động kinh doanh.
Thứ hai, một số thủ tục hành chính về đăng ký DN không còn phù hợp, không cần thiết, tạo gánh nặng chi phí, thời gian cho DN. Bởi theo quy định của Luật DN, DN phải hoàn thành 5 thủ tục hành chính để có thể bắt đầu kinh doanh, bao gồm đăng ký DN tại cơ quan đăng ký kinh doanh, làm dấu tại cơ sở khắc dấu, thông báo mẫu dấu với cơ quan đăng ký kinh doanh, mở tài khoản và thông báo thông tin tài khoản cho cơ quan đăng ký kinh doanh. Quy định này phức tạp, tốn kém về thời gian và chi phí, một số thủ tục trong số các thủ tục nêu trên đã không còn cần thiết, vì vậy phải xem xét, sửa đổi, cắt bỏ.
Thứ ba, một số quy định chưa rõ ràng, không tương thích với sự thay đổi pháp luật có liên quan, không còn phù hợp với thực tiễn mới phát sinh. Luật DN hiện chưa có quy định xác định người đại diện theo pháp luật của trường hợp DN có nhiều hơn 1 người đại diện theo pháp luật và điều lệ công ty không quy định về phân công quyền, nhiệm vụ giữa những người đại diện theo pháp luật. Quy định này gây khó khăn trong xác định người đại diện theo pháp luật, dẫn đến khó làm việc với công ty để giải quyết khi có vụ tranh chấp.
Sửa Luật sát với thực tế ảnh 1 Cần có sự minh bạch và bình đẳng với hộ kinh doanh cá thể như một DN siêu nhỏ. 

Thứ tư, một số quy định chưa tạo thuận lợi cho cổ đông bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình. Thí dụ, Khoản 2 Điều 114 Luật DN quy định cổ đông phải có thời gian sở hữu cổ phần tối thiểu 6 tháng mới có quyền đề cử người vào HĐQT. Quy định này đã hạn chế quyền của cổ đông, đặc biệt trong trường hợp mua bán, sáp nhập DN. Hệ quả, nhiều cổ đông sau khi mua một số lượng cổ phần rất lớn nhưng khó khăn trong tái cấu trúc công ty, thiết lập lại bộ máy quản lý, điều hành, nâng cao quản trị DN.

Nhiều tranh cãi
Một vấn đề được dư luận đặc biệt quan tâm lần này trong dự thảo sửa đổi, bổ sung Luật DN, là những điều chỉnh, thay đổi quy định về kinh tế cá thể, kinh tế hộ gia đình. Hiện nay, Việt Nam có gần 5 triệu hộ kinh doanh cá thể. Các hộ kinh doanh cá thể có đóng góp rất quan trọng đối với sự phát triển kinh tế của đất nước.
Dù chiếm đến hơn 30% GDP nhưng khuôn khổ chính sách áp dụng đối với chủ thể kinh doanh này hiện còn rất thiếu, chưa có sự bình đẳng so với các DN hoạt động chính thức. Ngoài ra, liên quan đến việc chuyển đổi hộ kinh doanh cá thể cũng có nhiều văn bản chồng chéo về thuế, kế toán,  đất đai hay lao động... Vì vậy, chính sách hiện tại khiến các hộ kinh doanh cá thể ngần ngại khi cần chuyển đổi lên DN. 
Nhiều ý kiến cho rằng, với tư cách là đạo luật gốc về DN, Luật DN (sau sửa đổi) phải tính đến giải pháp bên cạnh thúc đẩy sự chuyển đổi của hộ kinh doanh cá thể lên DN chính thức, cần tạo ra môi trường kinh doanh thuận lợi và công bằng, tăng cường chất lượng quản trị để dần hình thành một thế hệ DN tư nhân, thay vì ép buộc theo luật. Bởi lẽ, việc luật hóa để đi đến xóa bỏ hình thức hộ kinh doanh nhằm và lập các DN siêu nhỏ (DN gia đình), qua thực tế cho thấy là “nhiệm vụ bất khả thi”, không phù hợp với tình hình ở Việt Nam. Lo ngại này không phải không có cơ sở khi rất nhiều DNNVV hiện nay đang phải chật vật tìm nguồn lực để tồn tại, và không ít DN đã phá sản hoặc đóng cửa, ngưng hoạt động sau một thời gian rất ngắn.
Vấn đề khác nữa đặt ra đó là thuế. Trong trường hợp xóa bỏ hàng triệu hộ kinh doanh, số lượng DN siêu nhỏ sẽ rất lớn, và đây lại trở thành gánh nặng cho ngành thuế khi mà đang thiếu các công cụ hữu hiệu. Nhiều chuyên gia nhận xét, dự thảo sửa đổi Luật DN lần này mới chỉ dừng ở mức “sửa sai”. Song sửa sai phải đưa ra được các quy định, điều khoản đúng và sát với thực tế, không thể sửa sai để rồi sau một thời gian… lại sai. 

Lưu Thủy

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Mặc đồ lót để livestream bán hàng trên mạng xã hội.

Muôn kiểu livestream bán hàng phản cảm

(ĐTTCO) - Mua bán qua mạng từ lâu đã trở thành hình thức trao đổi hàng hóa phổ biến, đặc biệt là với hội chị em phụ nữ và các bạn trẻ. Điều đáng nói là gần đây, để “câu” người xem rồi từ đó quảng bá sản phẩm, nhiều chủ shop online có xu hướng a dua nhau lạm dụng livestream (phát sóng trực tiếp trên Facebook) để làm nhiều trò lố phản cảm. 

BÁO XUÂN KỶ HỢI 2019