Nông dân trồng tiêu đang bị lỗ kép

(ĐTTCO) - Tại Đông Nam bộ, thời tiết diễn biến bất thường trong thời gian qua, cộng với giá hồ tiêu xuống quá thấp, đã khiến vụ thu hoạch 2018 của bà con nông dân kém khí thế.
 Trong khi đó, diện tích hồ tiêu tăng quá nóng, đòi hỏi các địa phương phải có kế hoạch điều tiết vùng nguyên liệu hợp lý, giúp nông dân tránh thiệt hại.
 
Nỗi buồn mất mùa, mất giá
Thời điểm giữa tháng 3 là cao điểm thu hoạch, gia đình ông Lê Trung Tính, xã Bàu Hàm, huyện Trảng Bom (tỉnh Đồng Nai) vẫn vất vả tìm người hái tiêu. Theo tính toán của ông, vụ tiêu này gia đình chỉ thu được khoảng hơn 1 tấn, trong khi mọi năm con số này 4-5 tấn.
“Sau hạn hán nặng nề, tiêu chưa kịp phục hồi lại phải tiếp tục gánh chịu những đợt mưa kéo dài. Trong thời điểm thu hoạch, mỗi ngày chúng tôi chỉ hái được 5-6kg tiêu, công hái 150.000 đồng/ngày. Tính ra chi phí tiền thuê công hái đã mất một nửa tiền bán, còn phân bón, chăm sóc, tính ra cả năm trời mất công không” - ông Tính rầu rĩ nói.
 Năm 2017, xuất khẩu hồ tiêu của Việt Nam đạt hơn 210.000 tấn, đạt giá trị gần 1,2 tỷ USD. So với cùng kỳ năm 2016, xuất khẩu hồ tiêu tăng mạnh về lượng, khoảng tăng 21%, nhưng lại giảm tới 20,9% về giá trị. 3 thị trường xuất khẩu tiêu lớn nhất của Việt Nam, gồm Hoa Kỳ, Ấn Độ và Các tiểu vương quốc Ảrập Thống Nhất (UAE), với thị phần lần lượt là 19,3%, 6,8% và 6%. 
Giá hồ tiêu tại các tỉnh Đông Nam bộ đã giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 5 năm qua, hiện chỉ còn 57.000-58.000 đồng/kg. Mức giá này đã khiến giá hồ tiêu chạm đáy, giảm sâu nhất trong vòng 5 năm qua. Các đại lý thu mua hồ tiêu tại các tỉnh Đồng Nai, Bình Phước, Bà Rịa - Vũng Tàu cũng đang rất e dè trong việc mua vào, dù mức giá đang rất thấp. Mức giá hiện nay đã giảm gấp 3,5 lần so với mức 220.000 đồng/kg hồi đầu năm 2015.
Tại vùng chuyên canh Lộc An, huyện Lộc Ninh (tỉnh Bình Phước), là nông dân trồng hồ tiêu kỳ cựu, nên tuy thời tiết bất thường nhưng vườn tiêu của ông Khương Văn Thanh vẫn ổn định về năng suất. Tuy vậy, gia đình ông cũng đang điêu đứng vì vụ thu hoạch trước ông trữ tiêu chờ tăng giá. 
Giá hạt tiêu xuống thấp còn do giá tiêu thế giới giảm sâu vì cung lớn hơn cầu. Trong khi nhu cầu nhập khẩu tiêu của nhiều nước trên thế giới đang giảm dần, những năm gần đây, các quốc gia trồng tiêu nhiều như Việt Nam, Ấn Độ, Brazil, Indonesia, Campuchia... liên tục tăng diện tích, nên sản lượng tiêu tăng khá cao, dẫn đến thừa cung. Theo dự báo của Bộ Công Thương, giá hạt tiêu trong năm 2018 tiếp tục ở mức thấp và rất khó phục hồi. Nông dân trồng hồ tiêu hiện như đang ngồi trên lửa vì đang vào vụ thu hoạch, giá tiêu liên tục lao dốc. Dự báo, giá hồ tiêu khó nhích lên vì nguồn tiêu tồn trong dân còn nhiều, trong khi sản lượng đang tiếp tục tăng lên nhanh chóng khi rộ vụ thu hoạch.
Nông dân trồng tiêu đang bị lỗ kép ảnh 1 Ảnh minh họa.
 Phát triển quá nóng
Nhìn nhận ở mặt tích cực, cây hồ tiêu khá phù hợp với điều kiện khí hậu Đông Nam bộ. Giá trị do cây hồ tiêu đã và đang góp phần nâng cao đời sống thu nhập cho bà con nông dân nơi đây, trong đó nhiều hộ gia đình đã vươn lên làm giàu. Tuy nhiên, ngành hồ tiêu ở khu vực miền Đông đang đối mặt với nhiều thách thức và phát triển thiếu bền vững, nhất là diện tích hồ tiêu phát triển quá nhanh, vườn cây được đầu tư thâm canh cao độ, nhiều vườn tiêu bị hủy diệt do sự phá hại của sâu bệnh… gây thiệt hại lớn cho bà con nông dân.
Theo thống kê, do giá thu mua tiêu tăng cao trong những năm trước, tổng diện tích hồ tiêu ở 3 tỉnh Bình Phước, Đồng Nai và Bà Rịa - Vũng Tàu trong niên vụ 2017-2018 đã lên tới 40.100ha, vượt 12.800ha so với quy hoạch diện tích đến năm 2020 đã được Chính phủ phê duyệt, dẫn đến phá vỡ cân bằng cung cầu, làm tiêu rớt giá mạnh.
Mới đây, tại TPHCM, Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam đã tổ chức hội nghị về tình hình sản lượng mùa vụ hồ tiêu 2018, định hướng xuất khẩu những tháng còn lại của 2018, với sự tham dự của 25 DN xuất khẩu hồ tiêu hàng đầu Việt Nam, trong đó có những DN xuất khẩu từ 40-100 triệu USD năm 2017, như Công ty Phúc Sinh, Trân Châu, Nedspice, Olam, Haprosimex, Intimex…
Báo cáo của hội nghị cho biết vụ này năng suất, sản lượng giảm khoảng 30-40% so với vụ 2017, nguyên nhân do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. Những diện tích trồng mới trong giai đoạn 2015-2016 tăng nhiều, nhưng phần lớn diện tích này không thích hợp với cây hồ tiêu, năng suất thấp, nhiều vườn bị chết do sâu bệnh. Nhiều nhà nhập khẩu lấy lý do Việt Nam tăng diện tích, sản lượng quá lớn để trả giá thấp. 
Trong thời điểm hiện tại chỉ có Việt Nam và Campuchia đang ở vụ thu hoạch, dự kiến sẽ hoàn thành vào cuối tháng 3 này, các nước khác tháng 6-2018 mới đến vụ thu hoạch. Như vậy nhu cầu tiêu thụ của các nhà nhập khẩu hồ tiêu từ nay đến tháng 6 tập trung chủ yếu ở thị trường Việt Nam và Campuchia. Đây cũng là lợi thế của nông dân và DN xuất khẩu hồ tiêu nước ta trong việc điều tiết giá bán. Vì thế, nông dân không nên bán ra ồ ạt khi giá thấp, còn DN xuất khẩu cũng không nên ký hợp đồng trước giá thấp khi chưa mua được hàng.


Đức Trung

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Chim cò Ốc được bảo vệ đặc biệt ở Trà Sư.

Thiên thần giữa đại ngàn

(ĐTTCO) - Khung cảnh cứ thế dần hiện ra trước mắt với màu xanh thăm thẳm của rừng cây hòa cùng nền trời bao la, tạo nên một bức tranh thiên nhiên xinh tươi, mộng mơ. Du khách sẽ bị choáng ngợp trước vẻ đẹp của “đảo xanh ngọc bích” có một không hai ở miền Tây Nam bộ. 

BÁO XUÂN KỶ HỢI 2019