“Vua cá tra” HVG lâm nguy

(ĐTTCO) -  Từ doanh nghiệp đầu ngành, được mệnh danh là “vua cá tra”, nhưng CTCP Tập đoàn Hùng Vương (HVG) lại bất ngờ lao dốc không phanh trong thời gian gần đây. Ngoài yếu tố thị trường xuất khẩu gặp khó, việc HVG lâm vào cảnh khốn khó do phụ thuộc quá nhiều vào lãi vay.

CP lao dốc

Tháng 9-2016, trao đổi với cổ đông, lãnh đạo HVG còn tự tin với mục tiêu đạt trên 20.000 tỷ đồng doanh thu hợp nhất và lợi nhuận trước thuế trên 500 tỷ đồng cho năm tài chính 2016.

Ngày 8-2, Sở Giao dịch CK TPHCM (HOSE) công bố quyết định đưa CP HVG vào diện cảnh báo kể từ ngày 15-2. Lý do lợi nhuận sau thuế của cổ đông công ty mẹ năm 2016 âm 49,3 tỷ đồng căn cứ BCTC hợp nhất kiểm toán năm 2016 (niên độ tài chính của HVG bắt đầu từ 1-10-2015 đến 30-9-2016).

Mã này cũng không còn nằm trong danh mục CP đủ điều kiện giao dịch ký quỹ theo công bố của HOSE ngày 6-2. Đến ngày 28-2, HVG tiếp tục bị HOSE nhắc nhở do vi phạm từ 3 lần trở lên trong vòng 1 năm quy định về công bố thông tin. Những bất lợi này xuất phát từ kết quả kinh doanh quý I-2017 được HVG công bố với nhiều sai sót.

Cụ thể, lợi nhuận trước thuế của HVG trong quý I chỉ còn 58,8 tỷ đồng, giảm 86% so với con số được doanh nghiệp công bố trước đó lên đến 406 tỷ đồng. Theo văn bản giải trình do sai sót trong việc ghi nhận các khoản mục, như doanh thu bán bã đậu nành (228 tỷ đồng), doanh thu sang nhượng quyền sử dụng ao (180,7 tỷ đồng), lợi nhuận từ công ty liên doanh liên kết (64,5 tỷ đồng), chi phí quản lý doanh nghiệp tăng 51,6 tỷ đồng do các bút toán trích lập dự phòng phải thu khó đòi…

Việc một doanh nghiệp đầu ngành trong lĩnh vực xuất khẩu cá tra bất ngờ thua lỗ, cộng với sai sót trong quá trình lập BCTC, là điều khó có thể chấp nhận đối với cổ đông của HVG. Đây cũng chính là nguyên nhân khiến CP HVG lao dốc trước áp lực bán tháo từ phía NĐT trong những phiên giao dịch gần đây.

Cụ thể, từ mức giá khoảng 9.000 đồng/CP thời điểm trước Tết Nguyên đán, đến nay HVG chỉ còn 6.300 đồng/CP (tương đương mức giảm hơn 30%), thấp nhất trong lịch sử giao dịch của HVG. Cùng thời điểm này cách đây 2 năm, HVG vẫn còn giao dịch trên mốc 20.000 đồng/CP. Được biết, HVG chính thức niêm yết trên sàn HOSE năm 2009 với giá tham chiếu trong phiên chào sàn 50.000 đồng/CP.

Gánh nợ vì tham vọng

Từ khi thành lập đến nay, HVG không ngừng đầu tư mở rộng, góp vốn vào các công ty nuôi trồng, chế biến, xuất khẩu thủy sản, thức ăn chăn nuôi. Đồng thời, HVG cũng thực hiện hàng loạt thương vụ M&A để hoàn thiện quy trình hoạt động theo chuỗi cung ứng khép kín, từ nuôi trồng, chế biến và phân phối thủy sản, nhắm đến mục tiêu trở thành công ty hàng đầu về lĩnh vực này.

Theo HVG, chiến lược của doanh nghiệp là M&A theo chiều dọc và chiều ngang để giúp gia tăng cả về quy mô và giá trị. Năm 2015 được xem là đỉnh điểm của các hoạt động này. Đơn cử là các thương vụ mua thêm cổ phần tại CTCP Thức ăn chăn nuôi Việt Thắng (VTF), CTCP Thực phẩm Sao Ta (FMC), CTCP Trang (TFC) để tăng tỷ lệ kiểm soát lên lần lượt 90,36%, 54,28% và 62%.

Cũng trong năm 2015, HVG còn đầu tư thành lập thêm 2 công ty con mới là CTCP Hùng Vương Sông Đốc (nắm 51% vốn điều lệ, tương đương 25,5 tỷ đồng) và Công ty TNHH Chế biến thủy sản Hùng Vương Bến Tre (nắm 90% vốn điều lệ, tương đương 180 tỷ đồng). Tính đến cuối năm 2015, quy mô của HVG lên đến 22 công ty con và liên kết, chia làm các nhóm hoạt động chính: sản xuất con giống, nuôi trồng và sản xuất thức ăn, chế biến thủy sản, chế biến phụ phẩm xuất khẩu.

Để có vốn mở rộng sản xuất và thực hiện các thương vụ M&A, ngoài việc tăng vốn điều lệ thông qua phát hành CP, HVG còn sử dụng nguồn vốn vay ngân hàng rất lớn. Cụ thể, trong năm 2015, HVG đã phát hành 1.300 tỷ đồng trái phiếu không chuyển đổi có thời hạn 3 năm cho 3 tổ chức là Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (700 tỷ đồng), Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (300 tỷ đồng) và Ngân hàng TMCP Tiên Phong (300 tỷ đồng).

Thống kê cho thấy nợ vay chịu lãi của HVG tăng mạnh qua các năm, từ 2.958 tỷ đồng năm 2012 lên 8.681 tỷ đồng vào cuối niên độ 2015-2016 (gấp gần 3 lần), chiếm 52,8% trong tổng tài sản và gấp 3,1 lần so với vốn chủ sở hữu. Trong đó vay nợ ngắn hạn 7.583 tỷ đồng (chủ yếu vay ngắn hạn ngân hàng 7.147 tỷ đồng và 410 tỷ đồng trái phiếu đến hạn). Điều này khiến HVG chịu áp lực lãi vay cao, trong niên độ 2015-2016, chi phí lãi vay gần 474 tỷ đồng.

“Vua cá tra” HVG lâm nguy ảnh 1

Chế biến thủy sản xuất khẩu.

Thị trường xuất khẩu gặp khó

Dù doanh thu nội địa cao gấp đôi so với xuất khẩu nhưng mục tiêu cuối cùng của HVG vẫn là thị trường nước ngoài. Trong khi đó, năm 2017 được đánh giá sẽ tiếp tục khó khăn đối với ngành thủy sản, khi các đơn hàng tiếp tục giảm sút. Dễ thấy nhất là từ thị trường Hoa Kỳ sau khi nước này rút lui khỏi TPP và các vấn đề về dịch chuyển đơn hàng, chi phí nhân công, hàng rào bảo hộ của quốc gia này.

Bởi Hoa Kỳ là thị trường tiêu thụ thủy sản lớn nhất của Việt Nam với tỷ trọng khoảng 21%. Các doanh nghiệp bị áp thuế chống bán phá giá đang kỳ vọng TPP sẽ là cơ sở để đàm phán loại bỏ khoản thuế này, nhưng điều này đã không có cơ hội để thực hiện. Vì thế doanh nghiệp sẽ rất khó cạnh trạnh bởi phải tuân thủ theo những quy định nghiêm ngặt từ một thị trường, thay vì của các nước thành viên trong TPP.

Một khó khăn nữa là ảnh hưởng tiêu cực từ chủ nghĩa bảo hộ trong nước của Hoa Kỳ. Hàng rào thương mại vào thị trường lớn nhất của thủy sản Việt Nam là thuế chống bán phá giá (đối với cá tra). Trong đợt rà soát lần thứ 11 vào tháng 3-2016, Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) đã lựa chọn Indonesia làm quốc gia tính giá trị thay thế so với Việt Nam, thay vì Bangladesh như trước đây.

Trong khi đó, thuế chống bán phá giá tôm trong lần rà soát hành chính thứ 10 (POR10) tăng mạnh lên 4,78% từ mức 0,91% của POR9 đối với cả công ty bị đơn bắt buộc và tự nguyện. Bên cạnh đó, chương trình giám sát cá da trơn (đưa cá da trơn vào diện kiểm tra bắt buộc có hiệu lực từ 1-3-2016 với thời gian chuyển tiếp 18 tháng và sẽ có hiệu lực toàn phần vào ngày 1-9-2017), sẽ khiến doanh nghiệp nuôi trồng và chế biến thủy sản Việt Nam gặp khó khăn khi xuất khẩu vào thị trường Hoa Kỳ.

Hải Hồ

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Nhà báo chứng khoán đánh chứng khoán

Nhà báo chứng khoán đánh chứng khoán

(ĐTTCO) - Nhà báo kinh tế, nhất là nhà báo chuyên mảng chứng khoán – vốn được nhìn nhận là người biết nhiều thông tin, tưởng rằng đó là lợi thế khi đầu tư chứng khoán nhưng thực tế lại “không hẳn thế”. 

BÁO XUÂN KỶ HỢI 2019