Viết chứng khoán, theo thị trường

Chứng khoán là ngành có rất nhiều biến động, vậy nên những gì có liên quan cũng khó thoát khỏi quy luật này. TTCK bây giờ không còn dễ ăn như giai đoạn 2006-2007 và phóng viên chứng khoán tác nghiệp cũng khó hơn xưa rất nhiều, thậm chí còn có cả hiện tượng “tái cấu trúc”.

Cùng với sự bùng nổ của thị trường giai đoạn 2006-2007, thông tin về chứng khoán cũng gia tăng nhanh chóng và đến năm 2009 có thể xem là thời kỳ đỉnh cao. Các tờ báo lớn đều có chuyên mục chứng khoán, có tờ báo không liên quan đến kinh tế cũng có chuyên mục chứng khoán, hay ít nhất cũng nói cái gì đó liên quan đến lĩnh vực này. Đến như một đạo diễn nổi tiếng hay viết báo, viết sách bình luận cũng ra cuốn sách có nhắc đến chứng khoán.

Nhưng kể từ năm 2010 tới nay thị trường diễn biến khắc nghiệt hơn, không còn là nơi dễ kiếm tiền như xưa, nên thông tin về chứng khoán theo chiều hướng giảm dần, dẫn đến số lượng phóng viên theo dõi lĩnh vực chứng khoán cũng giảm theo. Tính đến nay, phóng viên còn theo dõi và viết mảng này từ 5 năm trở lên và thường xuyên viết bài không còn nhiều.

Còn với những nhà báo đã viết mảng chứng khoán từ năm 2000, khi thị trường mới thành lập, lại càng ít hơn. Chuyên mục chứng khoán giờ chỉ có mặt ở những báo lớn, phóng viên chuyên trách cũng thay đổi thường xuyên. Nhiều người ví von nếu TTCK đang trong quá trình tái cấu trúc, có lẽ phóng viên chứng khoán cũng giống như vậy. 

Phóng viên viết chứng khoán cũng cần "tái cấu trúc" để bắt kịp xu hướng của thị trường chứng khoán.

Với phóng viên chứng khoán hiện nay, tìm đề tài và tìm người phù hợp để phỏng vấn luôn là thách thức lớn khi tác nghiệp. 6-7 năm trước, những bài tường thuật, nhận định thị trường tăng - giảm hay lên - xuống như thế nào nhận được nhiều sự quan tâm của bạn đọc, NĐT, nhưng hiện nay “thể loại” này đã giảm đáng kể.

Chuyên trách cho việc nhận định thị trường hiện nay thuộc về các CTCK, còn các báo thường đi vào những vấn đề chuyên sâu, cụ thể hơn. Trong số những người tham gia TTCK hiện nay, số lượng NĐT mới tham gia cũng có, nhưng không lớn, trong khi rất nhiều người đều có kinh nghiệm, thâm niên trên “chứng trường”. Vậy nên, khi trình độ và kinh nghiệm của NĐT ngày càng được củng cố, nâng cao nên yêu cầu với các bài báo cũng khắt khe hơn.

Theo thời gian, việc phát hiện những đề tài mới thực sự sẽ khó hơn. Và khi không thể tìm được cái mới, giải pháp được lựa chọn là “làm mới” từ những cái cũ. Thực ra, TTCK luôn có một số vấn đề nhất định, nhưng trong mỗi khoảng thời gian mỗi khác. Đơn cử như việc phát hành CP để tăng vốn điều lệ, lúc trước doanh nghiệp tăng vốn bằng cách chia cổ tức bằng CP, rồi chia CP thưởng.

Nhưng dần dà chuyển sang bán CP với giá thấp, bằng mệnh giá, thậm chí bán dưới mệnh giá 1.0 như một số doanh nghiệp có ý định triển khai thời gian qua. Để có những bài viết thời sự kèm theo những phân tích, nhận định sâu sắc, đa chiều, đòi hỏi phóng viên phải theo sát thị trường, tổng hợp được thông tin và phát hiện những điều mới lạ trong những vấn đề tưởng như đã cũ. 

Nói đến chuyện “theo sát” thị trường cũng có nhiều điều thú vị. Thông thường các phóng viên hay dân chứng khoán vẫn nói chuyện với nhau rằng muốn hiểu chứng khoán cách tốt nhất là hãy chơi chứng khoán. Nhưng 6-7 năm trước chơi chứng khoán còn dễ vì thường cứ mua là có lãi, thậm chí lãi lớn, nhưng vào thời điểm hiện nay lại khá phức tạp. Thị trường lên đó, nhưng mua không trúng mã nhiều khi còn bị lỗ ngược lại.

Một nhà báo có thâm niên theo dõi mảng tài chính chia sẻ thực ra ngay cả khi đầu tư thành công, việc cân bằng với việc viết lách cũng không đơn giản. Một cái khó nữa là trước đây muốn ghi nhận không khí sôi động của thị trường cứ ra sàn, nhưng giờ đây giao dịch trực tuyến phổ biến, số lượng NĐT giảm hẳn, nên việc gặp gỡ, trao đổi và ghi nhận không khí cũng khó hơn nhiều. 

Viết chứng khoán, theo thị trường ảnh 1
Tác nghiệp của phóng viên CK nay không dễ ăn như trước. Ảnh: Long Thanh

Việc tìm người để phỏng vấn còn gay go hơn. Một điều bắt buộc để bài báo phản ánh đa chiều và có sức nặng phải có ý kiến của các chuyên gia, những người làm trong ngành. Trước đây phỏng vấn các chuyên gia khá dễ dàng vì thị trường thuận lợi, ai cũng vui vẻ, sẵn sàng nêu quan điểm, đưa ý kiến, nhận định của mình.

Nhưng khi thị trường trở nên khó đoán hơn, những nhận định về VN Index tăng bao nhiêu, giảm thế nào… có nguy cơ bị “hớ” cao hơn nên nhiều người cũng kiệm lời hẳn. Vì khi thị trường giảm, NĐT cảm thấy “buồn lòng” thì việc “ném đá” vào những nhận định rất dễ xảy ra, chuyên gia cũng sợ “vạ miệng” nên im lặng là chắc ăn.

Thế nên, giờ đây nhiều khi bạn đọc có bất mãn vì ý kiến của chuyên gia nào đó trên báo khác với mình, cũng nên hiểu rằng để có được ý kiến chuyên gia có khi phải rất vất vả thuyết phục. Một số CTCK hay quỹ đầu tư cũng siết dần quy định phát biểu trên truyền thông, nên những người lãnh đạo các đơn vị này cũng hạn chế lên báo.

Nói đi thì cũng phải nói lại. Chuyên gia ngại lên báo nhiều khi không phải do họ mà bắt nguồn từ phóng viên. Ông L. là một người làm việc rất lâu trong ngành chứng khoán và cũng được xem như một chuyên gia, một nhân chứng sống về thị trường, kể trong một lần trò chuyện với phóng viên một báo lớn, ông có đưa ra một nhận định về khả năng sụt giảm của VN Index, ngay hôm sau nhận định của ông xuất hiện trên báo.

Cũng vì điều này ông bị các diễn đàn chứng khoán “ném đá tơi bời” và “phong” cho danh hiệu bất đắc dĩ là “siêu chim lợn” (chim lợn chỉ bên đánh xuống, những người bi quan với thị trường). Một số chuyên gia cũng cho biết họ sẵn sàng chia sẻ thông tin với báo giới, qua đó giúp cho thông tin trên TTCK đa dạng hơn, nhưng rất ngại bị trích dẫn không chuẩn nên nhiều khi gặp báo nào không quá thân thiết thường rất dè chừng.

Theo xu hướng, thông tin trên thị trường chứng khoán sẽ dần chuyên sâu hơn, có liên quan mật thiết đến hoạt động của doanh nghiệp. Cũng như chuyên gia, lãnh đạo doanh nghiệp hiện không mặn mà lắm với việc phát biểu trên truyền thông. Hơn nữa, số lượng công ty niêm yết ngày càng tăng thêm, quy mô doanh nghiệp cũng lớn hơn, nên các hoạt động, nghiệp vụ liên quan đến chứng khoán cũng đa dạng hơn.

Như vậy, để theo dõi và nắm bắt tình hình của doanh nghiệp một cách đầy đủ, phóng viên phải nỗ lực, cố gắng gấp bội. Từ việc theo sát hoạt động của doanh nghiệp, không chỉ dựa trên những thông tin được công bố đại chúng, phóng viên còn phải có những phán đoán, tổng hợp của riêng mình. Đạt được những điều này, có nghĩa phóng viên viết chứng khoán đã tái cấu trúc, nâng cao năng lực của mình thành công, để bắt kịp với xu hướng của TTCK.

Thái Ca

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Cổ phiếu kem đầu tiên niêm yết UPCoM

Cổ phiếu kem đầu tiên niêm yết UPCoM

(ĐTTCO) - Trung tâm Lưu ký CK (VSD) vừa cấp giấy chứng nhận đăng ký CK và cấp mã CK cho CTCP Thực phẩm đông lạnh Kido. Theo đó, toàn bộ 56 triệu CP của doanh nghiệp này sẽ được niêm yết trên UPCoM với mã KDF. 

Phân tích

Quý I - Đua nhau báo lãi khủng

(ĐTTCO) - Một loạt doanh nghiệp (DN) niêm yết trải khắp nhiều ngành đã báo cáo lãi lớn ngay trong quý I-2017, đây là điều hiếm gặp trong vài năm gần đây.

Hồ sơ

Cẩn trọng sóng CTF

(ĐTTCO) - Chào sàn với giá tham chiếu 12.000 đồng/CP, mã CTF của CTCP City Auto có chuỗi tăng điểm liên tục và vượt mốc 20.000 đồng/CP chỉ sau 5 phiên giao dịch.