TTF đi đâu, về đâu?

(ĐTTCO) - BCTC hợp nhất soát xét 6 tháng đầu năm 2016 của Gỗ Trường Thành (TTF) được công bố tuần rồi tiếp tục gây sốc cho các NĐT. Ngoài việc thiếu 1.052 tỷ đồng hàng tồn kho như đã biết từ trước, TTF còn có 521 tỷ đồng doanh thu kiểm toán không thể xác định được. Nghiêm trọng hơn cả là “nợ phải trả ngắn hạn” của TTF đã vượt hơn “tài sản ngắn hạn” 425 tỷ đồng, dẫn đến nghi ngờ về khả năng hoạt động liên tục.

Rủi ro chồng chất

Sau 24 phiên giảm sàn liên tục từ trên 4.0 xuống chỉ còn hơn 0.8 (giảm 80%), TTF đã có 8 phiên tăng trần trở lại lên hơn 1.3. Nhưng trong phiên giao dịch đầu tiên của tháng 9, CP này lại giảm sàn từ 13.400 đồng/CP xuống 12.500 đồng/CP. Theo quan điểm của một số NĐT có xu hướng cẩn trọng, 8 phiên tăng trần của TTF mặc dù tạo ra lợi nhuận hơn 50% nhưng chứa đựng nhiều yếu tố may rủi hơn.  

Những trường hợp như TTF là không thể tránh khỏi trên bất kỳ TTCK nào. Và xa hơn trên bất kỳ thị trường nào, hy vọng sau những “tai nạn” như vậy, tính chất sàng lọc của thị trường, NĐT sẽ trở nên chặt chẽ, khắt khe hơn, để từ đó hạn chế được những rủi ro tương tự.

Nghĩa là biến động của CP trong ngắn hạn có thể chệch khỏi diễn biến từ nền tảng cơ bản của doanh nghiệp (DN) và mua CP đôi khi giống… đánh bạc. Tuy nhiên, may rủi cũng phải dựa trên một cơ sở nhất định và liều lĩnh cũng phải có mức độ. Chẳng hạn, NĐT nào đủ can đảm để đặt cược vào một DN bị nghi ngờ về khả năng hoạt động liên tục? Câu trả lời là có, trong trường hợp NĐT đó kiểm soát được hoạt động của DN, dõi theo hàng ngày những diễn biến của DN và thậm chí tham gia vào công việc tái cấu trúc.

 Tuy nhiên, NĐT nhỏ lẻ bình thường sẽ không có những khả năng như vậy và trên sàn cũng không thiếu những hàng hóa an toàn hơn. TTF hiện có vốn điều lệ (VĐL) 1.446 tỷ đồng, trong khi khoản lỗ của công ty tính đến cuối tháng 6 đã lên đến 1.211 tỷ đồng. Cần biết rằng nếu lỗ vượt VĐL DN sẽ bị hủy niêm yết, nên nhìn vào khoản lỗ của TTF sẽ thấy tiệm cận với VĐL, nghĩa là nguy cơ bị hủy niêm yết đã xuất hiện. Khi CP hủy niêm yết, NĐT có muốn “chơi” cũng khó. Tất nhiên cũng có những khả năng để TTF không bị hủy niêm yết. Thứ nhất, trong nửa cuối năm, tốc độ thua lỗ của công ty sẽ giảm xuống, số tiền thua lỗ không vượt VĐL. Một trường hợp khác là VĐL của công ty sẽ được tăng thêm, nên dù có thua lỗ vẫn chưa vượt qua VĐL. Còn một giả thiết khác tươi sáng hơn là công ty cầm cự được, có thể hòa vốn hoặc có lãi, nhưng xem chừng không dễ dàng với một công ty đã bị kiểm toán nghi ngờ khả năng hoạt động liên tục. Tất nhiên, chuyện hủy niêm yết hay không còn ở thì tương lai và cũng có những DN nhiều năm trước tưởng như đã bị hủy niêm yết nhưng nay vẫn còn ở trên sàn.

TTF đi đâu, về đâu? ảnh 1

Ảnh minh họa.

Sau thua lỗ là mất mát

Có thể nói, những hệ quả của “scandal” TTF không đơn thuần chỉ dừng lại ở phạm vi của DN này. TTF thua lỗ, bốc hơi tài sản, giá CP giảm mạnh, NĐT chịu thua lỗ, thiệt hại là điều tất nhiên. Nhưng cách đây chưa lâu, DN này còn được xem là điển hình cho hoạt động tái cấu trúc, vượt qua khó khăn… Thông qua trường hợp của TTF, sau những cái nhíu mày của NĐT sẽ là những nghi ngờ cho những kế hoạch tái cấu trúc của DN khác. Điều này vốn dĩ rất bình thường, 1 mất 10 ngờ. Có ý kiến cho rằng đã có rất nhiều DN trên sàn tái cấu trúc, vượt qua khó khăn thành công, vì vậy những trường hợp như TTF, tái cấu trúc “ảo” chỉ là thiểu số và đây là một loại rủi ro cần phải chấp nhận khi đầu tư. Nhưng vấn đề là rốt cuộc những ai đã mua TTF, kỳ vọng vào yếu tố “tái cấu trúc”, “phát triển” liệu có hiểu thực sự mình đang mua CP, đầu tư vào DN như thế nào hay không? Và dường như sau vụ TTF, cái nhìn dành cho những DN như vậy cũng sẽ trở nên khắt khe hơn. Việc DN rơi xuống đáy, sau đó hồi phục luôn là cơ hội sinh lời rất tốt cho các NĐT chấp nhận mạo hiểm, đây vốn là một xu hướng trên toàn thế giới chứ không riêng ở Việt Nam. Tuy nhiên, trong thời gian tới đây, nhiều khả năng những DN nhóm này sẽ được xem xét kỹ hơn, thay vì đầu tư dễ dãi và cảm tính.

Trách nhiệm của đơn vị kiểm toán cho TTF những năm trước đây đến đâu cũng chưa được làm rõ. Hiểu một cách đơn giản, nếu BCTC của TTF từ năm 2015 trở về trước chính xác, những yếu tố nghi ngờ về doanh thu, hàng tồn kho bị thiếu chỉ xuất hiện từ năm 2016, nghĩa là không có vấn đề gì với đơn vị kiểm toán cho TTF từ 2015 trở về trước. Nhưng chuyện tưởng chừng khá đơn giản như vậy đến giờ vẫn chưa được làm rõ. Nói đi cũng phải nói lại, một khi DN đã chủ đích qua mặt, kiểm toán viên cũng giống như bị bó tay, bó chân và rủi ro là không tránh khỏi. Tuy nhiên, chất lượng của kiểm toán một lần nữa cần phải được xem xét lại. Giờ đây có người cho rằng dù BCTC có kiểm toán rồi vẫn khó tin, và trường hợp của TTF là bằng chứng. Tuy nhiên, trường hợp của TTF vẫn chưa rõ ràng về trách nhiệm của kiểm toán, nên dẫn chứng như vậy đôi khi mang tính chất võ đoán. Nhưng nếu không thật sự tin kiểm toán, NĐT biết lấy cơ sở gì để tin tưởng? Trong chừng mực nào đó, những đơn vị kiểm toán vốn thận trọng, nghiêm túc trong công việc bỗng dưng cũng bị ảnh hưởng (một phần) từ sự vụ của TTF.

Cuối tuần rồi, TTF đã bị các ETF loại ra khỏi danh mục, các rổ tính chỉ số và rõ ràng đây là một hiện tượng tiêu cực. Cần nói rõ, việc ETF đưa vào và loại ra các CP là chuyện bình thường nếu nó được tính toán trên các yếu tố như vốn hóa, thanh khoản, room… nhưng với trường hợp của TTF lại khác, ai cũng biết rõ lý do CP này lao dốc, sa sút như thế nào. Khi được ETF chú ý nghĩa là CP có một đặc điểm gì đó nổi trội. Nhưng TTF từ một mặt hàng tốt, có chất lượng nay biến thành một loại hàng dạt sẽ phần nào khiến cho cái nhìn về hàng hóa của NĐT trên thị trường bị ảnh hưởng.  

MINH TRANG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ngân hàng đẳng cấp, cổ phiếu chất lượng

Ngân hàng đẳng cấp, cổ phiếu chất lượng

(ĐTTCO) - Hôm nay 17-8, NHTMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) sẽ chính thức đưa 1,3 tỷ CP (tương đương vốn điều lệ 13.000 tỷ đồng) chào sàn HOSE với mã chứng khoán VPB, giá tham chiếu 39.000 đồng/CP.

Phân tích

Quý I - Đua nhau báo lãi khủng

(ĐTTCO) - Một loạt doanh nghiệp (DN) niêm yết trải khắp nhiều ngành đã báo cáo lãi lớn ngay trong quý I-2017, đây là điều hiếm gặp trong vài năm gần đây.

Hồ sơ

Cẩn trọng sóng CTF

(ĐTTCO) - Chào sàn với giá tham chiếu 12.000 đồng/CP, mã CTF của CTCP City Auto có chuỗi tăng điểm liên tục và vượt mốc 20.000 đồng/CP chỉ sau 5 phiên giao dịch.