Thị trường nào chỉ số nấy

Tháng 12 tới, HNX sẽ đưa vào vận hành chỉ số HNX FF Index với số điểm bằng với chỉ số HNX Index tại thời điểm đó. HNX Index sẽ tồn tại với HNX FF Index trong vòng 1 năm và sau thời gian này HNX Index sẽ bị loại bỏ.

Chỉ số HNX FF Index được tính theo phương pháp giá trị vốn hóa thị trường, có điều chỉnh tỷ lệ tự do chuyển nhượng của các công ty. Tỷ lệ tự do chuyển nhượng (FF) được tính toán bằng cách lấy Tổng khối lượng lưu hành (KLLH) trừ đi khối lượng hạn chế chuyển nhượng (KLHC), sau đó lấy kết quả này chia cho tổng KLLH (FF = [KLLH-KLHC]/KLLH).

Phương pháp này sẽ phản ánh chính xác hơn diễn biến giao dịch và loại bỏ ảnh hưởng của những CP có KLLH lớn nhưng lượng CP tự do chuyển nhượng thực sự lại thấp.

Ngoài HNX FF Index, HNX cũng công bố 2 bộ chỉ số chứng khoán theo 2 tiêu chí là quy mô vốn hóa và ngành. Bộ chỉ số quy mô bao gồm HNX Large Cap Index gồm 50 CP có mức vốn hóa thị trường bình quân 6 tháng cao nhất và vốn điều lệ thực góp từ 120 tỷ đồng; HNX Mid/Small Cap Index gồm những CP còn lại và thỏa mãn một số điều kiện.

Bộ chỉ số ngành bao gồm chỉ số của 3 ngành cấp 1 là công nghiệp, xây dựng và tài chính. Những động thái của HNX cũng là những gì thị trường chờ đợi, mong muốn có nhiều chỉ số hơn, chi tiết hơn. Bên cạnh đó, việc ra đời bộ chỉ số cũng sẽ phục vụ cho sự xuất hiện của các quỹ ETF (đầu tư theo chỉ số).

Tuy nhiên, bên cạnh sự tích cực này cũng có rất nhiều điểm băn khoăn: Thứ nhất, có cần thiết phải chi tiết hóa các chỉ số chứng khoán như vậy hay không? Theo Nghị định 58/2012/NĐ-CP, để lên sàn HOSE, công ty phải có vốn điều lệ (VĐL) tối thiểu 120 tỷ đồng.

Trong khi đó, 120 tỷ đồng lại là một trong những tiêu chí để xét tuyển vào chỉ số có giá trị vốn hóa lớn của HNX. Sự chênh lệch quá lớn theo kiểu “nhỏ” ở sàn này nhưng lại là “lớn” ở sàn kia rõ ràng là không đáng có. Cần nhấn mạnh HNX cũng có những CP có giá trị vốn hóa thuộc vào loại lớn như ACB, OCH, VND, KLS, PVX...

Những mã này hoàn toàn có thể “so đọ” về giá trị vốn hóa so với các mã lớn của HOSE. Tại sao HNX Large Cap Index lại phải chọn đến 50 mà không phải 10 hay thậm chí 5?

Thứ hai, liên quan đến chỉ số ngành, còn có nhiều điều đáng nói hơn. Tại sao HNX chọn 3 ngành công nghiệp, xây dựng và tài chính để xây dựng chỉ số? Cứ cho là 3 ngành này “lớn” hoặc “hot”, những ngành như dược phẩm, phân phối sao lại không có?

Khi xây dựng chỉ số ngành, yêu cầu cần phải có những CP đầu ngành. Nhưng tại HNX, số lượng CP đầu ngành lại ít hơn so với HOSE. Những CP dầu khí lớn nhất, làm ăn hiệu quả nhất và có giá trị vốn hóa lớn nhất (có thể xếp vào ngành công nghiệp) như GAS (PVGas), PVD (PVDrilling) hay DPM (Đạm Phú Mỹ) đều niêm yết tại HOSE. Những công ty xây dựng với tiêu chí lớn tương tự như Hòa Bình (HBC), Coteccons (CTD), Licogi 16 (LCG) có mặt tại HOSE.

Liệu những CP HNX xếp vào một ngành nào đó có đủ lớn và đủ tiêu biểu để mang tính đại diện cho một ngành nghề nào đó hay không? Nếu không đạt được các tiêu chí này, sự quan tâm của NĐT hoặc khả năng đem lại lợi ích của các chỉ số sẽ rất đáng lo ngại. Mà đã như vậy, liệu có nên cho ra đời các chỉ số hay không?

Thị trường nào chỉ số nấy ảnh 1

NĐT theo dõi giá CP. Ảnh: LONG THANH

Cần ghi nhận nỗ lực của HNX trong việc đem lại nhiều công cụ, tiện ích cho TTCK cũng như các NĐT, nhưng cũng cần xem xét hiệu quả của nó. Một điều các NĐT cũng rất quan tâm chính là quá trình hợp nhất HOSE và HNX đã được công bố từ năm 2012. Đã có rất nhiều câu hỏi quan tâm về hoạt động của Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam (sau khi hợp nhất HOSE và HNX) sẽ như thế nào và đến giờ vẫn chưa rõ ràng vì tất cả vẫn đang trong quá trình... chuẩn bị.

Lãnh đạo một doanh nghiệp trước kia do không đủ quy định về VĐL 80 tỷ đồng đã phải chuyển từ HOSE ra HNX cho biết đã từng có ý định quay trở về HOSE, tuy nhiên khi nghe đến đề án sẽ sáp nhập 2 sở thì bỏ luôn ý định này, vì cho rằng trước sau gì 2 sàn cũng thành 1, chuyển qua chuyển lại làm gì cho mất công.  

Nhìn vào những động thái của HNX, cụ thể là việc cho ra đời một loạt chỉ số, bộ chỉ số rất nhiều NĐT phải băn khoăn. Chẳng hạn việc cho ra đời HNX FF Index để dần thay thế cho HNX Index, nhưng đến khi hợp nhất 2 sở lúc đó HNX FF Index có còn hay không?

Nếu vẫn còn HNX FF Index thì cũng có khả năng VN Index cũng còn, rồi đâu sẽ là chỉ số chung cho sở được hợp nhất. Trường hợp sau khi hợp nhất 2 sở có chỉ số mới cũng có khả năng HNX FF Index được khai sinh chưa lâu đã có khả năng bị khai tử. 

Nguyễn Minh Hà (TPHCM)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Cổ phiếu kem đầu tiên niêm yết UPCoM

Cổ phiếu kem đầu tiên niêm yết UPCoM

(ĐTTCO) - Trung tâm Lưu ký CK (VSD) vừa cấp giấy chứng nhận đăng ký CK và cấp mã CK cho CTCP Thực phẩm đông lạnh Kido. Theo đó, toàn bộ 56 triệu CP của doanh nghiệp này sẽ được niêm yết trên UPCoM với mã KDF. 

Phân tích

Giá nào cho cổ phiếu tăng trưởng và câu chuyện Vietjet

(ĐTTCO) - Benjamin Graham, bậc thầy chứng khoán về đầu tư giá trị, đã từng nói: "Đầu tư không phải là việc thắng những người khác trong trò chơi của họ, mà là việc kiểm soát mình trong chính trò chơi của mình".

Hồ sơ

SAB đắt hay rẻ?

(ĐTTCO) - Với mức giá 260.000-280.000 đồng/CP, P/E của SAB (Sabeco) dao động quanh vùng 35-37 lần. Trong khi đó, P/E của một số tên tuổi trong lĩnh vực sản xuất bia như Carlsberg hay Heineken chỉ rơi vào tầm 20 hay 21 lần.