Tăng vốn khủng

Sử dụng vốn không hiệu quả, CP bị pha loãng, hút tiền của thị trường, cổ đông thiệt thòi… là những mặt trái khi các doanh nghiệp (DN) niêm yết tiến hành những đợt tăng vốn khủng. Nguyên nhân vì đâu và nên kiểm soát những rủi ro này như thế nào?

NĐT thích tăng vốn

Để một đợt tăng vốn nói chung thành công, DN cần hội tụ đủ ít nhất 2 sự ủng hộ đến từ TTCK (diễn biến thuận lợi) và từ NĐT, cổ đông. Tùy vào đặc điểm của DN cũng như các phương án phát hành, sự ủng hộ có thể khác nhau nhưng riêng với những đợt tăng vốn khủng, cả 2 sự ủng hộ phải được đẩy lên rất cao.

TTCK không thuận lợi, DN sẽ khó lòng thu hút nhiều NĐT, ngược lại nếu chỉ cổ đông hiện hữu ủng hộ trong khi TTCK không thuận lợi, DN cũng gặp không ít thách thức khi phát hành. Những NĐT dày dạn kinh nghiệm trên TTCK không lạ gì hiện tượng thường xuyên xuất hiện là mỗi khi DN chuẩn bị phát hành, CP thường dậy sóng. Trong tuần rồi, khi một DN có vốn hóa lớn công bố phương án tăng vốn khủng, CP này đã bật khá mạnh trong phiên cùng KLGD rất lớn.

Nguyên nhân dẫn đến hiện tượng này có nhiều, cả chủ quan lẫn khách quan, nhưng tất cả cho thấy các đợt phát hành CP đều có sức hấp dẫn riêng nên NĐT thích. Đó là lý do DN thường tranh thủ phát hành tăng vốn khi thị trường chung diễn biến thuận lợi. Nhưng cái gì cũng có 2 mặt, nhất là khi được đẩy lên quá đà, việc phát hành CP lộ ra không ít mặt trái.

NĐT mua CP trước, trong và sau những đợt phát hành có thể xuất phát từ ý định muốn góp vốn vào DN. Tuy nhiên, việc NĐT mua CP có thể xuất phát từ lý do đơn giản hơn, đó là kỳ vọng giá sẽ tăng. Tương tự, DN khi phát hành CP để tăng vốn, mục đích dễ thấy, dễ hiểu nhất chính là để đầu tư, củng cố hay nâng cao năng lực sản xuất kinh doanh.

Cũng không loại trừ khả năng DN phát hành CP tăng vốn vì nhiều mục đích khác nhau. Chẳng hạn, có những đợt DN tăng vốn chỉ để làm lợi cho một số cá nhân, thay vì cho tất cả cổ đông. Ngoài ra người ta còn đặt vấn đề sự hợp lý trong các phương án phát hành, chẳng hạn phát hành CP để cấn trừ nợ. Có nên sử dụng phương án này khi rủi ro CP bị pha loãng rất lớn. Còn nếu thực hiện, liều lượng bao nhiêu là hợp lý…

Có một thực tế, nếu DN có cơ cấu cổ đông khá lỏng lẻo, lãnh đạo DN, cổ đông lớn thường sẽ chi phối rất lớn đến các đợt phát hành, thậm chí quyết hết tất cả. Có khá nhiều nguyên nhân dẫn đến cơ cấu cổ đông lỏng lẻo. Chẳng hạn CP của DN đơn thuần là CP đầu cơ, trong khi người mua chỉ chú ý đến việc hưởng chênh lệch giá ngắn hạn, hoặc DN có vốn lớn nên cũng có nhiều cổ đông.

Nâng chất thông tin

Nói đến đây, lại nảy sinh một hệ quả, DN vốn lớn, cơ cấu cổ đông lỏng lẻo, nếu lãnh đạo DN có ý định tăng vốn khủng càng dễ thực hiện. NĐT ngắn hạn chẳng quan tâm nhiều đến phương án phát hành CP sẽ khả thi đến đâu, rủi ro chừng nào, họ chỉ quan tâm trước và sau phát hành, CP có khả năng tăng giá hay không, nếu có cứ mạnh tay mua. Còn chuyện tăng giá CP cũng không khó trong trường hợp TTCK diễn biến thuận lợi, hay DN công bố tình hình kinh doanh khả quan, rồi ra tin tốt…

Thời gian gần đây có một số ý kiến về các đợt tăng vốn khủng, về hiệu quả lẫn những kẽ hở và kỳ vọng cơ quan quản lý sẽ có những giải pháp để kiểm soát hoạt động này một cách chặt chẽ hơn, nhằm giảm thiểu rủi ro cho NĐT. Điều này rất hợp lý, vì cái gì quá đà cũng cần điều tiết và đây là lúc cơ quan quản lý phát huy vai trò của mình. Nhưng cho dù giải pháp nào đưa ra, cũng cần đảm bảo tính định hướng, đồng thời phù hợp với diễn biến của thị trường.

Tăng vốn khủng ảnh 1

Ảnh: LONG THANH

Từ nhiều năm nay, các DN đã phải công bố báo cáo về việc sử dụng vốn trong các đợt phát hành, đây là cách kiểm soát phù hợp của cơ quan quản lý. Vấn đề nằm ở chỗ, theo sự phát triển chung của TTCK, việc báo cáo cần phải được nâng cấp.

Chúng ta đã thấy các DN chạy đua trong việc thực hiện báo cáo thường niên thật ấn tượng, rồi nâng chuẩn của BCTC, kèm theo đó là chất lượng công bố thông tin được củng cố. Như vậy, củng cố nội dung, chất lượng thông tin, thậm chí là cách trình bày báo cáo sử dụng vốn của DN là việc trong tầm tay. Thay vì chỉ báo cáo mang tính chiếu lệ huy động bao nhiêu, sử dụng thế nào một cách chung chung, cơ quan quản lý nên tính đến những yêu cầu cụ thể, chẳng hạn bán cho cổ đông nào, sử dụng tiến độ ra sao, cho các dự án nào…

Nói tóm lại, cơ quan quản lý nên tính đến việc nâng cao các yêu cầu công bố thông tin liên quan đến việc phát hành của DN. Có những DN tăng vốn khủng có thể xuất hiện rủi ro, nhưng cũng có những đợt tăng vốn khủng được chờ đợi. DN phát hành CP, NĐT mua vào cũng giống như hoạt động mua bán, vậy nên các giải pháp của cơ quan quản lý đưa ra cũng nhằm giúp cho hoạt động này trở nên lành mạnh hơn.

Cường Lực

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Cổ phiếu kem đầu tiên niêm yết UPCoM

Cổ phiếu kem đầu tiên niêm yết UPCoM

(ĐTTCO) - Trung tâm Lưu ký CK (VSD) vừa cấp giấy chứng nhận đăng ký CK và cấp mã CK cho CTCP Thực phẩm đông lạnh Kido. Theo đó, toàn bộ 56 triệu CP của doanh nghiệp này sẽ được niêm yết trên UPCoM với mã KDF. 

Phân tích

Quý I - Đua nhau báo lãi khủng

(ĐTTCO) - Một loạt doanh nghiệp (DN) niêm yết trải khắp nhiều ngành đã báo cáo lãi lớn ngay trong quý I-2017, đây là điều hiếm gặp trong vài năm gần đây.

Hồ sơ

Cẩn trọng sóng CTF

(ĐTTCO) - Chào sàn với giá tham chiếu 12.000 đồng/CP, mã CTF của CTCP City Auto có chuỗi tăng điểm liên tục và vượt mốc 20.000 đồng/CP chỉ sau 5 phiên giao dịch.