Niêm yết sau cổ phần hóa

Sabeco và Habeco tiếp tục thoái thoát

(ĐTTCO) - Sau bài "Sợ minh bạch, né niêm yết" đăng trên mục Thời luận ĐTTC số ra ngày 16-5, Tòa soạn đã nhận được nhiều ý kiến đồng thuận của nhà đầu tư (NĐT). Để có thêm thông tin về vấn đề này, trao đổi với ĐTTC về việc 2 văn bản kiến nghị đến Bộ Công thương yêu cầu Tổng công ty Rượu - Bia - Nước giải khát Sài Gòn (SABECO) và Tổng công ty Rượu - Bia - Nước giải khát Hà Nội (HABECO) về việc thực hiện niêm yết theo quy định và thoái vốn nhà nước, ông NGUYỄN HOÀNG HẢI (ảnh), Phó Chủ tịch Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI), cho biết đã nhận được phản hồi từ cơ quan quản lý lẫn doanh nghiệp (DN) nhưng đều mang tính thoái thác, lẩn tránh niêm yết.

PHÓNG VIÊN: - Dựa vào đâu VAFI cho rằng SABECO và HABECO có sự thoái thác, lẩn tránh niêm yết?

Ông NGUYỄN HOÀNG HẢI: - Sau khi VAFI có Văn bản 863/HHĐTTC ngày 10-5 gửi Bộ Công Thương đề nghị chỉ đạo SABECO, HABECO thực hiện ngay việc niêm yết theo Quyết định 51/2014/QĐ-CP ngày 15-9-2014 của Thủ tướng Chính phủ (về thoái vốn, bán cổ phần và đăng ký giao dịch, niêm yết trên thị trường chứng khoán của DN nhà nước), ông Lê Hồng Xanh, Phó Tổng Giám đốc SABECO, và ông Phan Đăng Tuất, Vụ trưởng, thường  trực Ban Chỉ đạo Đổi mới phát triển DN Bộ Công Thương, đã có phản hồi rằng: “SABECO chưa đủ điều kiện niêm yết nên đã không thực hiện niêm yết".

Sabeco và Habeco tiếp tục thoái thoát ảnh 1
Họ vin rằng để SABECO được niêm yết, cổ phần nhà nước phải dưới 80%/vốn điều lệ. Những lập luận này là sai bởi mấy lẽ. Thứ nhất, SABECO, HABECO đã thực hiện việc cổ phần hóa được hơn 8 năm. Trong đề án cổ phần hóa của SABECO, HABECO đều nói rõ việc cổ phần hóa gắn với việc niêm yết theo chủ trương của Nhà nước, nhưng 2 DN này đã nhiều lần tìm cách trốn tránh việc niêm yết. Chúng tôi đã nhiều lần có văn bản thúc giục Bộ Công Thương, cũng như HĐQT 2 DN thực hiện đúng những cam kết đã đề ra ban đầu. Trong khi đó, nhiều DN có tỷ lệ nắm giữ của Nhà nước lớn nhưng họ vẫn niêm yết, như VietinBank niêm yết vào ngày 3-7-2009 với tỷ lệ cổ phần nhà nước nắm giữ 89% vốn điều lệ; Vietcombank niêm yết tháng 9-2009 khi Nhà nước nắm 90% vốn điều lệ...

 Thứ hai, ngày 2-8-2010, Chính phủ ban hành Nghị định 84 sửa đổi một số điều Nghị định 14 quy định chi tiết Luật Chứng khoán. Trong đó, Điểm d Khoản 1 Điều 8 về điều kiện niêm yết nêu rõ: “Tối thiểu 20% cổ phần có quyền biểu quyết của công ty do ít nhất 100 cổ đông không phải là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp và không phải là cổ đông lớn nắm giữ, trừ trường hợp DN nhà nước chuyển đổi thành công ty cổ phần theo quy định của Thủ tướng Chính phủ”. Mặt khác, để thúc đẩy mạnh mẽ việc thoái vốn nhà nước và  niêm yết, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 51. Tại Điểm 2 Điều 14 của Quyết định 51 quy định: “Đối với DN đã chính thức chuyển thành công ty cổ phần trước ngày quyết định này có hiệu lực thi hành, đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước có trách nhiệm chỉ đạo người đại diện phối hợp, đôn đốc DN hoàn tất việc thực hiện đăng ký giao dịch và niêm yết theo quy định tại Khoản 1 Điều 14 quyết định này trong thời hạn tối đa 1 năm kể từ ngày quyết định này có hiệu lực”.

Tôi cũng cho rằng việc VAFI đề xuất bán hết cổ phần nhà nước tại SABECO, HABECO là việc làm chính đáng. Bởi lẽ, đây là lĩnh vực mà Nhà nước không cần phải nắm giữ. Và nếu xét về mức độ ảnh hưởng, Vinamilk vẫn lớn hơn nhiều khi họ còn có vai trò an sinh xã hội, nhưng Chính phủ cũng có chủ trương thoái hết vốn. Trong khi bia, rượu không phải là lĩnh vực Nhà nước khuyến khích.

Đối chiếu quy định trên và nhiều chủ trương chính sách trước đó, kể cả các nghị quyết đại hội cổ đông tại 2 DN này về thực hiện niêm yết, cho thấy những người quản lý vốn trực tiếp và gián tiếp tại SABECO, HABECO đã không thực hiện chủ trương của Chính phủ, không hoàn thành nhiệm vụ mà Nhà nước giao phó. Việc trốn tránh niêm yết đã khiến nhiều nhà đầu tư bức xúc phản ánh đến VAFI vì điều này đã ảnh hưởng đến quyền lợi của họ - những cổ đông đầu tư vào SABECO, HABECO - trong một thời gian dài. Nhiều nhà đầu tư sau khi mua cổ phần tại SABECO, HABECO không chấp nhận thực tế này, đã phải rút vốn, bán lỗ trên thị trường tự do.

 - Theo ông, tại sao lại có tình trạng cố tình trốn tránh niêm yết tại SABECO và HABECO?

- SABECO, HABECO sở dĩ được nêu ra vì đây là 2 trường hợp khá điển hình của DN đã cổ phần hóa lâu, quy mô lớn nhưng lại lẩn tránh việc niêm yết (bên cạnh các cái tên nổi trội khác như Petrolimex, Vietnam Airlines...). Tôi cho rằng, Bộ Công Thương với trách nhiệm là cơ quan cấp trên 2 đơn vị này đã không quyết liệt thúc đẩy. Bên cạnh đó, SABECO, HABECO cũng không tuân thủ quy định do các bên đều ngại sự minh bạch. Đó có thể là một phần lý do Bộ Công Thương đã cử những cán bộ "không 1 ngày làm tại DN" hay "cử cán bộ kinh doanh thua lỗ hàng trăm tỷ đồng từ DN khác về làm thành viên HĐQT". Điều này thể hiện sự lợi ích cục bộ mà nếu DN niêm yết, công tác quản trị tốt sẽ không dễ dàng thực hiện được.

- Nếu Bộ Công Thương, SABECO, HABECO tiếp tục phớt lờ kiến nghị của VAFI thì sao, thưa ông?

- Trong tuần này, chúng tôi sẽ có văn bản gửi đến Ủy ban Chứng khoán nhà nước, Bộ Tài chính để tiếp tục kiến nghị việc theo dõi, kiểm tra tình hình thực hiện Quyết định 51 cũng như xử lý đối với những DN cố tình chây ì không thực hiện. Sau đó, nếu các cơ quan như Bộ Công Thương, Bộ Tài chính không quyết liệt trong việc này, chúng tôi sẽ kiến nghị đến Thủ tướng Chính phủ. Bởi lẽ, tất cả chủ trương, chính sách đều đã có nên không có lý gì để các bộ, DN thích thì làm, không thích thì không làm, hoặc diễn giải quy định theo ý của mình để trốn thực hiện. Nhất là những biện pháp được coi là mạnh mẽ tại Quyết định 51 của Chính phủ đã ban hành cách đây gần 2 năm.

Hiện nay, lòng tin của nhà đầu tư đang bị xói mòn khi nhiều chủ trương, chính sách tốt nhưng thực hiện trên thực tế còn nhiều hạn chế, thí dụ như việc thu hút vốn ngoại. Vì vậy, nếu như thúc được SABECO, HABECO thực hiện nghiêm các quy định về niêm yết, tôi nghĩ sẽ khôi phục được phần nào niềm tin của nhà đầu tư trong và ngoài nước.

- Xin cảm ơn ông.

Hà My (thực hiện)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Cứu giá cổ phiếu bằng… lời hứa

Cứu giá cổ phiếu bằng… lời hứa

(ĐTTCO) - Giá CP xuống thấp không chỉ khiến NĐT mà cả doanh nghiệp niêm yết cũng bị thiệt hại. Vì vậy, mỗi khi đối mặt với tình trạng này, doanh nghiệp thường đưa ra các giải pháp nhằm hạn chế đà giảm của CP.

Phân tích

Giá nào cho cổ phiếu tăng trưởng và câu chuyện Vietjet

(ĐTTCO) - Benjamin Graham, bậc thầy chứng khoán về đầu tư giá trị, đã từng nói: "Đầu tư không phải là việc thắng những người khác trong trò chơi của họ, mà là việc kiểm soát mình trong chính trò chơi của mình".

Hồ sơ

SAB đắt hay rẻ?

(ĐTTCO) - Với mức giá 260.000-280.000 đồng/CP, P/E của SAB (Sabeco) dao động quanh vùng 35-37 lần. Trong khi đó, P/E của một số tên tuổi trong lĩnh vực sản xuất bia như Carlsberg hay Heineken chỉ rơi vào tầm 20 hay 21 lần.