Phái sinh thanh lọc CTCK

Theo Nghị định 42/2015 về chứng khoán phái sinh (CKPS), muốn hoạt động tự doanh CKPS, CTCK phải có VĐL, VCSH từ 600 tỷ đồng trở lên; muốn hoạt động môi giới CKPS phải có vốn từ 800 tỷ đồng trở lên… Ngoài ra các CTCK còn phải đáp ứng các tiêu chuẩn về nhân sự, trình độ nghiệp vụ…

Nhân tố thúc đẩy CTCK giảm nhanh

Hiện tại có hơn 80 CTCK đang hoạt động, giảm khoảng 20% so với 100 công ty trước đây và rất nhiều khả năng con số này sẽ tiếp tục giảm, trong đó CKPS sẽ là nhân tố thúc đẩy quá trình giảm trở nên nhanh hơn. Thực chất trong hơn 80 CTCK trên, số lượng hoạt động thực sự chỉ khoảng 30, nghĩa là khoảng 50 CTCK đang hoạt động một cách cầm chừng. Sự cầm chừng này có được khi các CTCK còn đủ khả năng cầm cự, đáp ứng được các chỉ tiêu an toàn tài chính, cũng có thể do ý muốn của chủ sở hữu.

Điều dễ nhận thấy là về lâu dài, số lượng doanh nghiệp niêm yết ngày càng nhiều, quy mô về thanh khoản tăng, trong khi số lượng CTCK lại giảm. Như vậy, nguồn thu nhập dành cho CTCK sẽ có xu hướng tăng, nghĩa là còn CTCK thì còn cơ hội. Và cũng vì sở hữu các CTCK có rất nhiều lợi thế, cơ hội như vậy nên không ít CTCK hiện nay đang hoạt động theo kiểu chờ thời và… chờ để bán. Nhưng có lẽ sự phát triển của TTCK sẽ không cho các CTCK này thảnh thơi như vậy. 

Trước tiên hãy nói về hoạt động môi giới, hiện nay gắn liền với sức mạnh và quy mô về vốn của CTCK. Nhìn chung, nhóm các CTCK có lợi thế về môi giới đều có VĐL trên 500 tỷ đồng, dưới mức này khả năng cạnh tranh bị suy giảm.

Nhưng dù sao, CTCK vốn nhỏ cũng có thể tự hài lòng với mình rằng “làm ít hưởng ít” và trong một chừng mực nào đó, sự khác biệt về VĐL lúc này chỉ tạo nên lợi thế cạnh tranh cho CTCK, chưa tạo ra sự khác biệt. Đó là chưa kể một số CTCK cũng có thể kiếm thêm từ hoạt động tự doanh dù mảng này bây giờ không còn thơm như trước. Nhưng CKPS chắc chắn sẽ tạo ra sự khác biệt với quy định về vốn từ các mức 600 tỷ đồng (tự doanh CKPS) và 800 tỷ đồng (môi giới CKPS).

Cần phải nói, 2 tiêu chuẩn VĐL Nghị định 42 đưa ra là rất gần và cũng rất xa với các CTCK. Gần bởi CTCK nào đến giờ sống khỏe, có năng lực hầu như có thể đáp ứng đầy đủ, thậm chí có những CTCK chưa lọt vào top 10 môi giới cũng đã có VĐL chạm mốc 1.000 tỷ đồng, mức được cho là lớn. Còn rất xa ở đây là với những CTCK mà VĐL chỉ tầm vài trăm tỷ đồng và năng lực hoạt động kém, việc chạm ngưỡng 600 tỷ đồng hay 800 tỷ đồng vô cùng vất vả.

Có thêm công cụ ngừa rủi ro

Thử lấy thí dụ: Một CTCK vốn chừng 200-300 tỷ đồng, muốn tham gia CKPS sẽ phải tăng VĐL gầp 2-3 lần. 5-7 năm trước, việc tăng VĐL kiểu này khá dễ dàng, CTCK có thể lấy từ nguồn lợi nhuận giữ lại, từ thặng dư và phát hành với các phương án 1:2, 1:3…

Nhưng hiện giờ, việc phát hành CP của CTCK trở nên có tính chọn lọc cao hơn nhiều, chỉ những CTCK lớn, tốp đầu mới có thể tiếp cận được nguồn vốn trên TTCK. Ngay đến vị thế của nhóm CP các CTCK giờ đây cũng không còn hot như trước, lâu lâu mới có sóng và sóng lại rất ngắn. CTCK nhỏ, năng lực cạnh tranh yếu, không chứng tỏ bất kỳ lợi thế nào sẽ chẳng ai muốn bỏ vốn vào.

Thậm chí với những CTCK chưa niêm yết, cửa gọi vốn đã hẹp lại còn hẹp hơn. Không tăng vốn, không thể tiếp cận với nghiệp vụ liên quan đến CKPS, coi như thua cuộc, khách hàng tất nhiên muốn chọn một CTCK nào cung cấp đầy đủ sản phẩm cho mình. Nói thêm về chuyện tự doanh phái sinh, điều dễ thấy là khi CKPS xuất hiện, thị trường sẽ có thêm một công cụ để phòng ngừa rủi ro.

Diễn biến CP vì vậy cũng sẽ khác đi. Dẫn đến việc tự doanh cũng phải thay đổi cách thức đầu tư để thích nghi với diễn biến mới của thị trường. Như vậy, CTCK nếu không thể sử dụng CKPS trong tự doanh, coi như thiếu đi một công cụ, hoạt động có thể trở nên rủi ro hơn.

Phái sinh thanh lọc CTCK ảnh 1

Các CTCK nhỏ khó tăng vốn để có thể tham gia thị trường CKPS.

Sự chênh lệch về vốn, lợi thế cạnh tranh có thể dẫn đến những sự chênh lệch, chuyển dịch về mặt nhân sự. Những nghiệp vụ liên quan đến CKPS vốn phức tạp, đòi hỏi các CTCK phải bổ sung nguồn lực để đáp ứng nhu cầu của thị trường cũng như cơ quan quản lý.

Như vậy, có thể xảy ra sự dịch chuyển những nhân sự giỏi từ các CTCK tốp dưới về các CTCK ở tốp trên. Nhân sự cao cấp, nhân sự giỏi vốn dĩ đã thiếu trên TTCK hiện nay có thể trở nên khát trầm trọng hơn khi các CTCK đẩy mạnh triển khai CKPS. Có thể nói, ngay tại thời điểm hiện tại, nếu vẫn còn muốn tiếp tục có mặt trên TTCK, các CTCK nhỏ sẽ phải dốc sức để bổ sung vốn, nghiệp vụ, nhân sự để đủ tiêu chuẩn tiếp cận với CKPS. Sẽ không còn có chuyện CTCK sống nhởn nhơ và chờ cơ hội để bán lại giấy phép bởi lẽ khi sự thua sút, phân hóa giữa CTCK tốp dưới và tốp trên ngày càng rõ ràng, chẳng ai muốn mua một CTCK yếu.

Lúc đó, cho dù có rót tiền nhiều cách mấy cũng chưa chắc có thể san lấp khoảng cách giữa CTCK yếu và một CTCK tốp trên trong thời gian ngắn. Dần dần, lợi thế của CTCK sẽ được thiết lập không chỉ về vốn, thương hiệu, thị phần mà còn là công nghệ, hệ thống, sự đồng bộ và những yếu tố này không thể xây dựng trong một sớm một chiều.

Trung Phong

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Thông tin đầu tư ngày 20-11

Thông tin đầu tư ngày 20-11

(ĐTTCO) - CTCP Đầu tư và Phát triển cảng Đình Vũ (DVP) thông báo chốt danh sách cổ đông ngày 22-11 tới để tạm ứng cổ tức năm 2017 bằng tiền mặt tỷ lệ 20% kể từ ngày 15-12. Tổng số tiền dự kiến chi ra khoảng 80 tỷ đồng.

Phân tích

Giá nào cho cổ phiếu tăng trưởng và câu chuyện Vietjet

(ĐTTCO) - Benjamin Graham, bậc thầy chứng khoán về đầu tư giá trị, đã từng nói: "Đầu tư không phải là việc thắng những người khác trong trò chơi của họ, mà là việc kiểm soát mình trong chính trò chơi của mình".

Hồ sơ

SAB đắt hay rẻ?

(ĐTTCO) - Với mức giá 260.000-280.000 đồng/CP, P/E của SAB (Sabeco) dao động quanh vùng 35-37 lần. Trong khi đó, P/E của một số tên tuổi trong lĩnh vực sản xuất bia như Carlsberg hay Heineken chỉ rơi vào tầm 20 hay 21 lần.