Ngân hàng “ôm trọn” trái phiếu

Trái ngược với tình trạng ảm đạm của TTCK là diễn biến hết sức sôi động từ thị trường trái phiếu, đặc biệt là trái phiếu Chính phủ (TPCP).

Diễn biến trái chiều

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) năm 2012 được xem rất khó khăn. Có ít DN tổ chức phát hành để huy động vốn, trong đó có những DN có kế hoạch phát hành với lãi suất và mức giá chuyển đổi hấp dẫn nhưng vẫn không thu hút được NĐT.

Những DN phát hành TPDN thành công trong năm 2012 chủ yếu là những DN có tên tuổi trên thị trường, hoặc những DN có kết quả kinh doanh tốt như: CTCP Tập đoàn Vingroup (VIC), Ngân hàng TMCP Đầu tư Phát triển Việt Nam (BIDV), Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (CTG), CTCP Tập đoàn Masan (MSN), CTCP Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai (HAG), CTCP Cơ điện lạnh (REE).

85-90% dư nợ TP đang nằm trong các ngân hàng, những định chế tài chính khác tham gia không nhiều, NĐTNN chỉ mới quay lại thị trường và chỉ đang sở hữu 6-7%. Trong khi đó nguồn vốn ngân hàng chủ yếu là ngắn hạn, thì rất khó huy động TP kỳ hạn dài. Từ đó ảnh hưởng đến đường cong lợi tức, kể cả đường cong lợi tức chuẩn cho TPCP.

Ông Trịnh Xuân Hà,
Thứ trưởng Bộ Tài chính

Theo thống kê, tính đến thời điểm cuối năm 2012, có 43 DN đăng ký phát hành theo hình thức riêng lẻ với khối lượng đăng ký 33.737 tỷ đồng và khối lượng phát hành 24.328 tỷ đồng. Điểm sáng TPDN trong năm 2012 là việc VIC và CTG phát hành thành công TP bằng ngoại tệ. Cụ thể, VIC đã huy động thành công 300 triệu USD TP chuyển đổi quốc tế, còn CTG là 250 triệu USD.

Ngược lại, TPCP lại diễn ra khá sôi động trong năm vừa qua, bất chấp “sự cố” Vinashin. Thống kê cho thấy, khối lượng TPCP trúng thầu tăng mạnh so với năm 2011. Cụ thể, khối lượng TPCP trên thị trường sơ cấp tại HNX đạt 167.589 tỷ đồng, tăng 104%.

Trong đó, Kho bạc Nhà nước huy động thành công 114.979 tỷ đồng, chiếm 69% và tăng 83%; Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) huy động thành công 34.880 tỷ đồng, chiếm 21% và tăng 240%;  Ngân hàng Chính sách Xã hội huy động thành công 17.730 tỷ đồng, chiếm 11% và tăng 91%.

Đặc điểm nổi bật của thị trường TPCP trong năm 2012 là khối lượng trúng thầu diễn biến cùng chiều với lãi suất trúng thầu. Mặt bằng lãi suất trúng thầu cao được xác lập trong quý I đã hấp dẫn các NĐT.

Song khối lượng TPCP đấu thầu quý III bị sụt giảm đáng kể vì lãi suất trúng thầu xác lập mức đáy vào cuối quý II. Trong quý IV, mặc dù lãi suất trúng thầu chỉ tăng nhẹ và không cao như lãi suất trúng thầu của quý I, nhưng khối lượng TPCP đấu thầu và khối lượng TP trúng thầu vẫn đạt mức cao.

Nguồn tiền từ đâu?

Thị trường TPCP tiếp tục sôi động trong thời gian gần đây có lý do bắt nguồn từ các chính sách hỗ trợ, cải thiện hệ thống giao dịch. Đặc biệt, việc đưa vào vận hành hệ thống mới góp phần làm tăng tính thanh khoản của thị trường và thu hút được sự quan tâm của nhiều NĐT.

Cụ thể, HNX triển khai hệ thống đấu thầu TPCP điện tử từ tháng 8-2012 với 36 thành viên đấu thầu theo Quyết định của Bộ Tài chính, bao gồm 22 ngân hàng và 14 CTCK. Nhờ đó, NĐT có thể tham gia giao dịch TP ngay tại các CTCK với lịch phát hành được công bố công khai. Hơn hết, thời gian đưa TP phát hành vào giao dịch được giảm từ T+6 xuống còn T+4 (giảm 2 ngày làm việc).

Theo thống kê của HNX, 10 thành viên có thị phần khối lượng trúng thầu TPCP lớn nhất đều là các ngân hàng.

Cụ thể, tổng giá trị giao dịch tự doanh của khối ngân hàng thương mại chiếm 56% tổng giá trị giao dịch toàn thị trường, tiếp đến là hoạt động môi giới của các CTCK chiếm 40%, 4% còn lại thuộc về phần tự doanh của CTCK.

Việc các ngân hàng hăng hái tham gia giao dịch TP là do tăng trưởng tín dụng chậm trong  khi các ngân  hàng vẫn tích cực huy động tiền gửi, thanh khoản của hệ thống ngân hàng tại thời điểm này khá dồi dào.

Ngân hàng “ôm trọn” trái phiếu ảnh 1

Ảnh minh họa

Ngoài ra, trong bối cảnh các ngân hàng đang tập trung nguồn lực để giải quyết bài toán nợ xấu, các khoản giải ngân cho vay mới cũng được lựa chọn khắt khe hơn trong khi kênh đầu tư TPCP có mức độ rủi ro thấp, thanh khoản cao và lãi suất hấp dẫn.

Trong khi đó, lãi suất tiền gửi giảm cũng là lý do khiến dòng tiền của các định chế tài chính khác giảm ở kênh đầu tư này và chuyển sang kênh đầu tư TPCP.

Nhận định về thị trường TP trong thời gian tới, CTCK Bảo Việt cho rằng trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng chậm, các ngân hàng vẫn tích cực huy động vốn để tránh khả năng khách hàng chuyển hướng giao dịch tại nơi khác, do vậy nguồn vốn của hệ thống ngân hàng được dự báo sẽ tiếp tục dồi dào.

Đặc biệt, trong khi bất động sản vẫn đóng băng và chưa khởi sắc trở lại, kênh đầu tư CK vẫn luôn tiềm ẩn rủi ro cao, dẫn đến một phần nguồn vốn của các định chế tài chính khác sẽ ưu tiên đổ vào kênh đầu tư TPCP cho tỷ suất sinh lời hấp dẫn, rủi ro thấp, thanh khoản cao.

Ngay cả với nguồn vốn ngoại, TPCP vẫn có sức hút với nhiều NĐTNN bởi các lý do như: kinh tế vĩ mô dần ổn định, lạm phát được kiềm chế thành công, lãi suất thị trường Việt Nam hấp dẫn so với các nước trong khu vực; tỷ giá ổn định; hệ thống giao dịch thứ cấp và đấu thầu sơ cấp đang được nâng cấp; kênh thông tin thị trường TP ngày càng được mở rộng và dễ tiếp cận; hành lang pháp lý cho giao dịch TP dần hoàn thiện và hướng tới tiêu chuẩn của thị trường quốc tế.

HẢI HỒ

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ngân hàng đẳng cấp, cổ phiếu chất lượng

Ngân hàng đẳng cấp, cổ phiếu chất lượng

(ĐTTCO) - Hôm nay 17-8, NHTMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) sẽ chính thức đưa 1,3 tỷ CP (tương đương vốn điều lệ 13.000 tỷ đồng) chào sàn HOSE với mã chứng khoán VPB, giá tham chiếu 39.000 đồng/CP.

Phân tích

Quý I - Đua nhau báo lãi khủng

(ĐTTCO) - Một loạt doanh nghiệp (DN) niêm yết trải khắp nhiều ngành đã báo cáo lãi lớn ngay trong quý I-2017, đây là điều hiếm gặp trong vài năm gần đây.

Hồ sơ

Cẩn trọng sóng CTF

(ĐTTCO) - Chào sàn với giá tham chiếu 12.000 đồng/CP, mã CTF của CTCP City Auto có chuỗi tăng điểm liên tục và vượt mốc 20.000 đồng/CP chỉ sau 5 phiên giao dịch.