Kỳ vọng dòng tiền quỹ bảo hiểm hưu trí

Đề án thực hiện thí điểm chính sách bảo hiểm hưu trí bổ sung sẽ trình Thủ tướng Chính phủ trong tháng 11 và sẽ áp dụng vào 1-1-2014, đang kỳ vọng tạo ra nguồn vốn cho thị trường trái phiếu.

Thêm dòng tiền mới

Hiện nay có hơn 80 nước trên thế giới đã triển khai bảo hiểm hưu trí bổ sung, nhưng trong khối APEC chỉ duy nhất Việt Nam chưa triển khai loại hình này. Bảo hiểm hưu trí bổ sung hiểu đơn giản là lập quỹ từ sự đóng góp của người lao động và người sử dụng lao động dưới hình thức tài khoản tiết kiệm cá nhân. Số tiền này sẽ được bảo toàn và tích lũy thông qua các hoạt động đầu tư dưới sự giám sát của Nhà nước.

Nếu tham gia thí điểm, ngoài tỷ lệ đầu tư vào trái phiếu chính phủ 80%, 20% còn lại chắc chắn VFM sẽ không đầu tư vào cổ phiếu mà chỉ tập trung vào các tài sản khác như tiền gửi. Mục tiêu ra đời các loại quỹ này để tạo nguồn tiền đầu tư dài hạn, nên đầu tư vào trái phiếu chính phủ là hợp lý.

Ông Trần Lê Minh,
Phó Tổng giám đốc VFM

Theo điều tra năm 2010 của Bộ Lao động-Thương binh-Xã hội với gần 700 doanh nghiệp tại Hà Nội và TPHCM, có đến 70% doanh nghiệp mong muốn và sẵn sàng tham gia cho người lao động vào quỹ hưu trí bổ sung.

Theo ông Phạm Trường Giang, Phó Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm xã hội (Bộ Lao động-Thương binh-Xã hội), hiện có hơn 20 đơn đề nghị của các tập đoàn kinh tế nhà nước, tập đoàn đa quốc gia, doanh nghiệp tư nhân muốn tham gia chương trình thí điểm đầu tiên. Các cuộc khảo sát cũng cho thấy, việc tham gia vào quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung sẽ tạo thu nhập cho người lao động và để người lao động gắn bó với doanh nghiệp.

Bản thân các công ty quản lý quỹ cũng đang đặc biệt quan tâm tới loại hình quỹ hưu trí bổ sung. Theo ông Trần Lê Minh, Phó Tổng giám đốc Công ty Quản lý quỹ đầu tư Việt Nam (VFM), ngay từ năm 2008, VFM đã giới thiệu loại hình quỹ này tới công chúng nhưng không thể triển khai được do chưa có cơ sở pháp lý.

Điểm khác biệt trong hoạt động đầu tư của quỹ hưu trí bổ sung là toàn bộ lợi nhuận đều dành cho người lao động. Lợi ích của các tổ chức cung cấp dịch vụ nằm trong các loại phí, như phí quản lý quỹ, phí lưu ký giám sát, phí quản trị quỹ…

Còn nguồn vốn của quỹ hưu trí bổ sung phần lớn sẽ được đầu tư vào trái phiếu chính phủ dài hạn. Việt Nam dự kiến quy định tỷ lệ tối thiểu đầu tư vào trái phiếu là 80% với kỳ hạn dài 10-15 năm nhằm giảm bớt rủi ro cho quỹ, phần vốn 20% còn lại có thể được đầu tư vào các loại tài sản khác có mức rủi ro cao hơn nhằm gia tăng lợi nhuận cho quỹ. Trên thế giới, tỷ lệ đầu tư vào trái phiếu chính phủ dài hạn có những thay đổi khác nhau, như Hoa Kỳ và Australia là 52%, Anh 43%, Trung Quốc 70%...

Băn khoăn chính sách thuế

Theo kinh nghiệm của nhiều nước, với quan điểm đóng góp, lãi đầu tư và thụ hưởng khi nghỉ hưu đều phục vụ lợi ích người lao động, đảm bảo an sinh xã hội, vì vậy hầu hết các nước đều có ưu đãi về thuế cho loại hình này.

Cụ thể, các khoản đóng góp của doanh nghiệp và người lao động đều được khấu trừ khi tính thuế tương ứng thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và thu nhập cá nhân (TNCN); thu nhập từ lãi đầu tư không phải đóng thuế; người nghỉ hưu lĩnh tiền hàng tháng không bị đánh thuế, chỉ đóng thuế nếu rút một lần.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Văn Phụng, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách thuế (Bộ Tài chính), băn khoăn sẽ phải thiết kế chính sách thuế như thế nào cho phát triển loại hình quỹ này, bởi hiện nay trong luật chưa rõ ràng nên hướng dẫn chính sách thuế ra sao rất khó. Nếu đề án này ra sớm hơn thì 2 luật sửa đổi, bổ sung về thuế TNDN, TNCN sẽ có sự bổ sung rõ ràng.

Thực ra trong luật cũng đã quy định về quỹ hưu trí nói chung, nhưng chưa có các quy định chi tiết, hướng dẫn. Cụ thể, tại bản dự thảo nghị định quy định chi tiết Luật Thuế TNDN, phương án 1 là doanh nghiệp có thể mua bảo hiểm cho người lao động theo cam kết nhưng tối đa không quá lương thực trả; phương án 2 là tối đa 3 triệu đồng; phương án 3 là 1 triệu đồng.

Kỳ vọng dòng tiền quỹ bảo hiểm hưu trí ảnh 1

Người lao động sẽ gắn bó với doanh nghiệp, tạo thêm thu nhập khi
bảo hiểm hưu trí bổ sung ra đời.

Theo ông Minh, ưu đãi thuế là tiền đề của thành công loại hình này, nhưng hiện quy định cũng chưa phân biệt rõ bảo hiểm hưu trí bổ sung với bảo hiểm hưu trí mang tính chất thương mại, đã có thể dẫn đến cả 2 loại hình này đều được hưởng ưu đãi thuế như nhau, trong khi bảo hiểm hưu trí bổ sung mang tính chất an sinh xã hội cần phải được ưu đãi hơn.

Bổ sung cho quan điểm này, ông Giang cho rằng, trong Luật Thuế TNDN có cụm từ là giảm, miễn thuế đối với quỹ hưu trí tự nguyện và “quỹ hưu trí có tính chất an sinh xã hội khác”. Do vậy, cần làm rõ khái niệm trên và đương nhiên “quỹ hưu trí có tính chất an sinh xã hội khác” phải là quỹ có tính chất bảo hiểm xã hội, nên có ưu đãi thuế hơn.

Về phương án quy định số tiền mua bảo hiểm, theo ông Minh, nghiên cứu từ các nước trên thế giới mức đưa ra theo tỷ lệ lương, điều này sẽ linh hoạt hơn khi có sự thay đổi lương và sẽ phòng ngừa được yếu tố lạm phát tác động. Còn nếu không, phương án 3 triệu đồng như nêu trên cũng tương đối tốt trong giai đoạn thí điểm cộng với người lao động đang được miễn thuế 1 triệu đồng đối với khoản mua bảo hiểm sẽ tạo sự hấp dẫn cho doanh nghiệp, người lao động tham gia.

Theo dự thảo đề án, tổng mức đóng góp cho quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung ở Việt Nam sẽ khoảng 5-22% tiền lương hàng tháng của người lao động, tương đương với mức tối đa 5,06 triệu đồng/người/tháng và tối thiểu 250.000 đồng/người/tháng. Mức tối đa, tối thiểu sẽ được điều chỉnh theo mức lương cơ sở. Sở dĩ quy định mức đóng góp tối thiểu là để tăng tính hiệu quả thực hiện, còn mức tối đa theo giải thích của các chuyên gia trong ngành nhằm tránh việc trốn thuế.

Hà My

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Cổ phiếu kem đầu tiên niêm yết UPCoM

Cổ phiếu kem đầu tiên niêm yết UPCoM

(ĐTTCO) - Trung tâm Lưu ký CK (VSD) vừa cấp giấy chứng nhận đăng ký CK và cấp mã CK cho CTCP Thực phẩm đông lạnh Kido. Theo đó, toàn bộ 56 triệu CP của doanh nghiệp này sẽ được niêm yết trên UPCoM với mã KDF. 

Phân tích

Quý I - Đua nhau báo lãi khủng

(ĐTTCO) - Một loạt doanh nghiệp (DN) niêm yết trải khắp nhiều ngành đã báo cáo lãi lớn ngay trong quý I-2017, đây là điều hiếm gặp trong vài năm gần đây.

Hồ sơ

Cẩn trọng sóng CTF

(ĐTTCO) - Chào sàn với giá tham chiếu 12.000 đồng/CP, mã CTF của CTCP City Auto có chuỗi tăng điểm liên tục và vượt mốc 20.000 đồng/CP chỉ sau 5 phiên giao dịch.