Từ UPCOM lên HOSE hay HNX

Hai mặt của bước chuyển

(ĐTTCO)- Việc doanh nghiệp (DN) đưa CP giao dịch tại UPCoM trước rồi sau đó mới niêm yết tại HOSE hay HNX sẽ tạo ra rất nhiều lợi thế, nhưng kèm theo đó cũng ẩn chứa những rủi ro.
 
Lợi hơn niêm yết

Với cơ chế giao dịch như hiện nay, mua/bán CP tại UPCoM cũng chẳng khác gì 2 sàn chính, thậm chí đà tăng của CP còn cao hơn vì có thêm 15 phút để giao dịch (UPCoM 3 giờ mới hết phiên). Trong khi đó, với DN đưa CP lên UPCoM, vừa có lợi thế về thanh khoản, đồng thời không chịu nhiều sự ràng buộc về công bố thông tin (CBTT).
Xét trong ngắn hạn, nếu điều kiện thị trường thuận lợi, đưa CP lên UPCoM không phải đáp ứng nhiều quy định, tiết kiệm được thời gian, thậm chí là các chi phí IR, quảng bá với NĐT nhưng lợi ích thu về rất nhiều.
Chẳng hạn, trong trường hợp cổ đông lớn của DN chỉ muốn lên sàn để xả hàng CP, UPCoM đương nhiên là sự lựa chọn tối ưu. Trước đây, vẫn có ý kiến cho rằng đưa CP lên UPCoM không đẳng cấp như niêm yết trên 2 sàn chính, nhưng việc một loạt DN hàng đầu vẫn giao dịch CP tại sàn này cũng đang xóa bỏ “định kiến” này. 

Những ngày qua, một số CP tài chính, ngân hàng niêm yết không thực sự thuận lợi do diễn biến của thị trường chung, VN Index giảm, hay một số CP lớn khác giảm, có thể tác động đến những CP còn lại. Còn UPCoM không có sự tương tác như vậy. UPCoM Index có thể giảm nhưng CP tăng vẫn cứ tăng. Tất nhiên, những rủi ro về mặt dài hạn là có.
Chẳng hạn, DN không phải CBTT chặt chẽ như sàn HOSE hay HNX nên tiềm ẩn nhiều rủi ro. Lúc DN hoạt động bình thường không nói gì, nhưng không chắc trong suốt vòng đời của DN lại không có biến cố bất thường. Ngay đến những DN niêm yết vốn chịu sự quản lý chặt chẽ nhưng lâu lâu vẫn xuất hiện những sự cố có thể gây thiệt hại từ CTCK cho đến NĐT. Nhưng nói như một NĐT giàu kinh nghiệm, đó là câu chuyện của dài hạn, còn trong ngắn hạn cái gì thuận lợi nhất cần tận dụng tối đa. 

Hai mặt của bước chuyển ảnh 1 Sàn UPCoM được các DN xem như là bước đệm để lên HOSE hay HNX. 


Dễ đẩy giá?

Hiện nay, biên độ tại UPCoM là +/-15%, gấp rưỡi HNX +/-10% và gấp đôi HOSE +/-7%. Theo đó, để 1 CP có thể tăng giá gấp đôi (100%) chỉ cần khoảng 6-8 phiên trần tại UPCoM, trong khi tại HNX sẽ mất 9-10 phiên trần, còn HOSE mất 14-15 phiên. Nghĩa là nếu có ý định đẩy CP rõ ràng ở UPCoM có nhiều lợi thế, biên độ rộng nên CP có thể “sải bước” rất nhanh.
Tăng giá gấp đôi chỉ cần 6-8 phiên trần cũng không tạo ra áp lực, trong khi ở 2 sàn chính nếu tăng trần từ 10 phiên liên tiếp trở lên DN phải giải trình. Nếu lập luận rằng cần phải đánh giá tỷ lệ tăng giá hơn là số phiên trần sẽ vừa hợp lý lại vừa không. Chẳng hạn, nếu CP có khả năng tăng 100% dù ở sàn nào cũng sẽ tăng như vậy.
Nhưng cần biết rằng số phiên tăng giá cũng quan trọng không kém, vì số phiên tăng trần càng nhiều (trường hợp biên độ thấp) sẽ tạo ra cảm giác e ngại CP khó tăng thêm. Trong khi số phiên tăng ít hơn, dù tỷ lệ lớn vẫn có thể tạo ra kỳ vọng còn tăng giá được nhiều hơn. Trong trường hợp là CP đầu cơ càng nóng, CP càng “bốc đầu” và càng hút hàng. 

CP lên sàn tất nhiên ai cũng muốn tăng giá. Theo đó, DN muốn tăng giá vì vốn hóa lớn, nâng vị thế, phát hành CP mới với giá cao, tài sản của cổ đông lớn, cổ đông nội bộ tăng mạnh, còn cổ đông bên ngoài hay NĐT cũng lãi lớn. Vậy nếu nói mục đích lên sàn sao cho giá CP càng cao càng tốt, dù có vẻ thực dụng nhưng cũng rất chính đáng. Thực tế, CP lên UPCoM tăng trần bao nhiêu phiên sự chú ý cũng như nghi ngại hay phỏng đoán cũng ít hơn nhiều so với niêm yết. 

Thí dụ, CP niêm yết tại HOSE hoặc HNX với giá 5.0, về mặt tiềm năng và định giá hợp lý phải lên đến 8.0, nghĩa là tăng thêm 50% nữa, nhưng sẽ rất khó có chuyện tăng một mạch mà phải trải qua một số phiên tích lũy, điều chỉnh rồi thị trường phải suy xét. CP có thể tăng lên 7.0, sau đó điều chỉnh giảm xuống 6.5 rồi lại tăng lên 7.5 có khi  mất nhiều tuần, nhiều tháng.
Nhưng ở UPCoM mọi chuyện đơn giản hơn nhiều. Chỉ bằng một số phiên tăng trần có thể “phi” thẳng lên mức giá kỳ vọng, nghi ngại ở đây (nếu có) cũng có thể được xua tay và nói rằng “hàng UPCoM mà”. Và nếu CP tăng đến mức giá này, cùng một kết quả, tất nhiên nhiều người thích nhanh, gọn nhẹ hơn.
Và khi có giá tốt, tạo ra lịch sử tăng giá ấn tượng, việc đem CP đi niêm yết chính thức chắc chắn sẽ có nhiều lợi ích. Lúc này CP có giá 8.0 niêm yết cũng không cần tăng thêm, DN cứ túc tắc, hay cổ đông có cơ hội cứ bán ra. 

Tất nhiên, những giả thiết trên đây không phải lúc nào cũng đúng, và chuyện UPCoM tạo ra những lợi thế như vậy cũng là bình thường, vì có như vậy mới có thể thu hút được nhiều loại hàng hóa khác nhau, cũng như dòng tiền tham gia tạo ra sự sôi động cho thị trường.
Nhưng vấn đề là nếu có lợi ích, đi kèm theo đó là những rủi ro tiềm ẩn. Tức không phải cứ chuyển CP UPCoM lên sàn chính thức là thành công. Bởi sẽ có người tận dụng tốt và thắng, ngược lại nếu không khéo hoặc đến sau sẽ thua.

Trương Bá Tiến

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Thông tin đầu tư ngày 20-11

Thông tin đầu tư ngày 20-11

(ĐTTCO) - CTCP Đầu tư và Phát triển cảng Đình Vũ (DVP) thông báo chốt danh sách cổ đông ngày 22-11 tới để tạm ứng cổ tức năm 2017 bằng tiền mặt tỷ lệ 20% kể từ ngày 15-12. Tổng số tiền dự kiến chi ra khoảng 80 tỷ đồng.

Phân tích

Giá nào cho cổ phiếu tăng trưởng và câu chuyện Vietjet

(ĐTTCO) - Benjamin Graham, bậc thầy chứng khoán về đầu tư giá trị, đã từng nói: "Đầu tư không phải là việc thắng những người khác trong trò chơi của họ, mà là việc kiểm soát mình trong chính trò chơi của mình".

Hồ sơ

SAB đắt hay rẻ?

(ĐTTCO) - Với mức giá 260.000-280.000 đồng/CP, P/E của SAB (Sabeco) dao động quanh vùng 35-37 lần. Trong khi đó, P/E của một số tên tuổi trong lĩnh vực sản xuất bia như Carlsberg hay Heineken chỉ rơi vào tầm 20 hay 21 lần.