HAG đã qua cơn ngắn hạn

(ĐTTCO) - Tình hình nợ của HAG đã được các chủ nợ ngồi lại với nhau với sự chủ trì của chủ nợ lớn nhất là Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) và đã đồng ý tái cơ cấu một số khoản nợ cho HAG. Dù các ngân hàng chưa quyết định cụ thể các khoản nợ sẽ được cơ cấu như thế nào, nhưng đây có thể xem là thắng lợi ban đầu của HAG trong vấn đề xử lý nợ vay và tình hình tài chính của HAG không đến nỗi nguy cấp như lo ngại của cổ đông và NĐT.

Lợi nhuận giảm do nợ vay quá lớn

Theo BCTC quý IV-2015, lũy kế cả năm 2015, doanh thu thuần của HAG đạt 6.252,9 tỷ đồng (tăng 104,7% và đạt 116,9% kế hoạch năm). Trong đó, doanh thu từ mảng bán bò đạt 2.541,5 tỷ đồng (cùng kỳ chưa có doanh thu từ hoạt động này), chiếm tỷ trọng 41%. Tiếp sau đó là các mảng xây dựng, mía đường và hàng hóa chiếm tỷ trọng lần lượt 17%, 14% và 10%. Mặc dù doanh thu tăng mạnh nhưng lợi nhuận của HAG có dấu hiệu giảm và quý IV-2015 ghi nhận lỗ hơn 588 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm 2014 lãi hơn 42 tỷ đồng. Tuy nhiên, lũy kế cả năm 2015 HAG vẫn lãi 574 tỷ đồng (giảm 58,5%).

Theo giải trình của HAG, nguyên nhân do lợi nhuận gộp biên của một số mảng sụt giảm bất thường. Đơn cử là lợi nhuận biên gộp của mảng cao su chỉ ở mức 4% (sụt giảm mạnh so với mức 47,3% năm 2014) do giá mủ cao su sụt giảm mạnh. Tuy nhiên, theo nhận định của các chuyên gia, đây chỉ là yếu tố phụ, chính khoản nợ vay lớn mới là nguyên nhân khiến lợi nhuận của HAG bị bào mòn nghiêm trọng. Theo đó, chi phí tài chính quý IV-2015 ở mức 374,6 tỷ đồng (tăng 70,7%), trong đó chi phí lãi vay ở mức 326,4 tỷ đồng (tăng 60,9% so với cùng kỳ). Cả năm 2015, chi phí tài chính ở mức 1.303,5 tỷ đồng (tăng 77,6%), trong đó chỉ riêng chi phí lãi vay đã lên đến 1.151,2 tỷ đồng (tăng 68,9%). Theo thống kê, tổng nợ của HAG tại thời điểm 31-12-2015 ở mức 32.641 tỷ đồng (tăng 55,6% và chiếm 67% tổng tài sản). Trong đó, nợ vay ngắn hạn ở mức 8.001,5 tỷ đồng (tăng 17% so với đầu năm) và nợ vay dài hạn ở mức 19.097,7 tỷ đồng (tăng 69,2% so với đầu năm).

Theo phân tích của các chuyên gia, hệ số nợ của HAG tăng từ mức 55% trong năm 2013 lên mức 67% trong năm 2015, cho thấy tập đoàn đang ưu tiên sử dụng nợ vay. Hệ số nợ phụ thuộc rất nhiều yếu tố như loại hình doanh nghiệp, quy mô doanh nghiệp, lĩnh vực hoạt động, mục đích vay, tỷ lệ này thông thường ở mức 60/40 được cho là an toàn tài chính mà chủ nợ dễ chấp nhận. Doanh nghiệp có hệ số nợ 67% nghĩa là cứ 100 đồng tài sản của doanh nghiệp được tài trợ bởi 67 đồng vốn vay.

 Phải chăng do đầu tư tràn lan?

Thực tế, dòng tiền từ hoạt động kinh doanh âm trong 2 năm liên tiếp 2013, 2014 cho thấy hoạt động kinh doanh của HAG chưa thực sự hiệu quả. Năm 2015, dòng tiền từ hoạt động kinh doanh của HAG tăng mạnh 1.523,7 tỷ đồng là một tín hiệu khá tích cực. Điều này cho thấy HAG bắt đầu hiệu quả và công ty có khả năng tài trợ cho các dự án đầu tư mới bằng nguồn lực bên trong. Thực ra dòng tiền từ hoạt động đầu tư hầu như âm qua các năm do HAG tích cực đầu tư vào tài sản cố định và góp vốn vào đơn vị khác để mở rộng và phát triển hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, dòng tiền từ hoạt động tài chính hầu như dương qua các năm do HAG tích cực vay nợ và phát hành CP để tài trợ cho hoạt động đầu tư và hoạt động kinh doanh. Nổi bật, lưu chuyển thuần từ hoạt động tài chính năm 2015 của HAG lên đến 8.800,6 tỷ đồng.

Năm 2013, khi nhận thấy thị trường này có dầu hiệu đóng băng, HAG đã chủ động thu hẹp dần hoạt động kinh doanh bất động sản tại thị trường trong nước và chuyển hướng sang thị trường Myanmar và đầu tư sang lĩnh vực nông nghiệp, mía đường, khai khoáng, xây dựng... Theo kế hoạch tái cấu trúc, định hướng phát triển 2 ngành chính mà công ty vạch ra là nông nghiệp và bất động sản tại nước ngoài. Cụ thể, HAG đã tập trung đầu tư mạnh mẽ vào cây cao su, sau đó tiến hành trồng các loại cây công nghiệp trung hạn khác như mía đường, cọ dầu. Với mục tiêu “lấy ngắn nuôi dài”, HAG cũng đã bổ sung thêm cây bắp và chăn nuôi bò vào danh mục đầu tư ngắn hạn. Cây bắp có vòng quay vốn ngắn, chỉ hơn 3 tháng là thu hoạch, do vậy 1 năm HAG có thể trồng tối thiểu 2 vụ, năng suất mỗi vụ đạt trên 10 tấn/ha/vụ.

Trong năm 2014, HAG đã trồng và thu hoạch khoảng 5.000ha bắp tại Lào và Campuchia. Cũng trong 6 tháng cuối năm 2014, HAG đã chính thức đầu tư vào lĩnh vực chăn nuôi bò công nghệ cao với việc nhập hơn 43.500 con bò Úc về nuôi tại Việt Nam và Lào. Trong lĩnh vực này, thức ăn chiếm tới 80% giá thành nên một khi mở rộng hoạt động sản xuất cọ dầu, mía đường, bắp... HAG sẽ tận dụng được bã cọ dầu, mật rỉ mía đường, lõi bắp và diện tích đất ven sông suối nhiều cỏ làm nguồn thực phẩm cho bò.

HAG đã qua cơn ngắn hạn ảnh 1

Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai kỳ vọng thu lợi nhuận lớn từ Khu phức hợp HAGL Myanmar Center.

Và đã không gặp may

Thế nhưng, sau khi bầu Đức thoái lui khỏi bất động sản thì thị trường nhà đất trong nước lại khởi sắc, trong khi giá cao su rớt thảm hại. Hoạt động khai khoáng cũng không mang lại hiệu quả và HAG đã phải thanh lý tài sản và chịu lỗ gần 400 tỷ đồng trong năm 2015. Mảng kinh doanh bò dù đóng góp khá lớn vào doanh thu và lợi nhuận của HAG nhưng nếu đánh giá đúng thì đây có thể xem là thất bại bởi HAG đã không thể “bắt tay” với Vissan để giải quyết đầu ra cho thịt bò. Đặc biệt, khi Việt Nam tham gia TPP, lĩnh vực nông nghiệp HAG tham gia sẽ vấp phải sự cạnh tranh khá quyết liệt từ các doanh nghiệp ngoại. Các mảng kinh doanh còn lại dù nỗ lực vẫn chưa mang lại hiệu quả như mong đợi của HAG.

Với hàng loạt thất bại gần đây, kỳ vọng lớn nhất của HAG chỉ còn đặt vào mảng kinh doanh bất động sản tại Myanmar. Theo nhận định của giới đầu tư, Myanmar là thị trường mới nổi giàu tiềm năng với nhu cầu bất động sản đang vượt xa so với nguồn cung, đang thiếu hụt trầm trọng các sản phẩm chất lượng, đặc biệt là phân khúc khách sạn cao cấp, văn phòng và căn hộ cho thuê sau khi nước này tuyên bố mở cửa và thông qua Luật Đầu tư nước ngoài với nhiều quy định thông thoáng. Theo tính toán, Khu phức hợp HAGL Myanmar Center sẽ hoàn thành đúng với kế hoạch đề ra, hứa hẹn sẽ trở thành một không gian tòa tháp hiện đại và tráng lệ bậc nhất ở Yangon.

Có thể nói, việc đầu tư tràn lan nhưng không mang lại hiệu quả của HAG chính là bài học đối với không ít doanh nghiệp trong nước đang nuôi tham vọng đa ngành. Đó chính là sự yếu kém về mặt quản trị, sự độc đoán duy ý chí của người đứng đầu doanh nghiệp. Chính vì lý do này, nhiều tổ chức và quỹ đầu tư nước ngoài đã lần lượt thoái vốn khỏi HAG. Thiếu sự góp mặt của các tổ chức lớn trong HĐQT, HAG càng thêm lúng túng trong việc giải quyết vấn đề phát sinh của doanh nghiệp và ngay cả điều căn bản nhất là BCTC cũng không được HAG quan tâm. Đến nỗi các cơ quan quản ý phải nhiều lần nhắc nhở việc chậm nộp BCTC. Một NĐT đang nắm giữ CP của HAG cảnh báo nếu cứ giữ mãi tình trạng như hiện nay HAG sẽ không còn là sự lựa chọn của NĐT.

Kim Giang

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Dự cảm tương lai TTCK phái sinh Việt Nam

Dự cảm tương lai TTCK phái sinh Việt Nam

(ĐTTCO)-TTCK phái sinh Việt Nam đi vào hoạt động ngày 10/8/2017 là một bước tiến tất yếu trong quá trình hoàn thiện TTCK, giúp tăng cường hiệu quả và chất lượng đầu tư, góp phần quan trọng vào sự phát triển chung.
 
 

Phân tích

Quý I - Đua nhau báo lãi khủng

(ĐTTCO) - Một loạt doanh nghiệp (DN) niêm yết trải khắp nhiều ngành đã báo cáo lãi lớn ngay trong quý I-2017, đây là điều hiếm gặp trong vài năm gần đây.

Hồ sơ

Cẩn trọng sóng CTF

(ĐTTCO) - Chào sàn với giá tham chiếu 12.000 đồng/CP, mã CTF của CTCP City Auto có chuỗi tăng điểm liên tục và vượt mốc 20.000 đồng/CP chỉ sau 5 phiên giao dịch.