ETF tung chiêu “lật kèo”

Tối 15-9, khi thông tin BID bị quỹ ETF V.N.M loại ra khỏi danh mục sau khi mới được đưa vào ngày 12-9 đã gây sốc cho rất nhiều NĐT, vì sao đưa vào lại loại ra chỉ có 4 phiên giao dịch. Kéo theo đó nhiều NĐT đưa ra dự báo về việc BID sẽ giảm sàn và thực tế đã diễn ra đúng như vậy, khi CP này giảm từ đầu đến cuối phiên 16-9 với lượng dư bán lên đến hàng triệu CP giá sàn.

Không muốn bị ép giá

 ETF tung chiêu “lật kèo” ảnh 1
Khi BID được công bố đưa vào danh mục của ETF V.N.M, ước tính quỹ này sẽ mua từ 30-35 triệu CP. Khối lượng này quá đủ để tạo ra 2 phiên tăng trần cho BID vào ngày 14 và 15-9. Đây cũng không phải là điều gì mới vì đã lặp lại khá nhiều lần, tất nhiên cũng có những lần bị “trật”. Trật ở đây nghĩa là khi quỹ ETF công bố mua vào CP nào đó, nhiều NĐT cứ nghĩ giá sẽ tăng nhưng cuối cùng lại không tăng.

Nhưng lần này, khi BID đã có 2 phiên tăng trần, tạo ra suy nghĩ chắc thắng thì một cú “lật kèo” ngoạn mục đã diễn ra. Theo dõi chuyển động trên TTCK cho đến trước ngày 15-9, nhiều NĐT cũng đã ngờ ngợ về điều này. Trên trang cá nhân của một chuyên gia CK, đã xuất hiện những chia sẻ mang tính cảnh báo về việc đua trần BID.

Trong khi đó, chuyên viên đầu tư của một CTCK lớn đã nói đùa với đồng nghiệp rằng, nếu BID bị đẩy trần liên tục như vậy, giá cao lên có khi nào các quỹ ETF sẽ không mua nữa chăng? Lời bông đùa này thực ra lại rất có cơ sở nếu xem lại lịch sử hoạt động của quỹ ETF do Van Eck quản lý (trong đó có ETF V.N.M), vì đã có tiền lệ đưa CP vào danh mục rồi lập tức loại ra tại các TTCK nước khác. Có lẽ ít người lường trước được động thái này sẽ diễn ra tại TTCK Việt Nam (lần đầu tiên).

Vì sao lại có chuyện “lật kèo” ở đây? Lý giải một cách chính thống nhất là ETF V.N.M đã nhầm lẫn trong việc tính toán số lượng CP được giao dịch tự do (final float shares) của BID dẫn đến nhu cầu mua một lượng lớn CP, nên khi đó phát hiện ra đã sửa sai. Nhưng lại có một giả thuyết khác mang tính thị trường và thực dụng hơn.

Liệu những NĐT bỏ tiền vào quỹ (thường được gọi là investor) sẽ nghĩ gì khi quỹ của mình phải đi mua CP bị đẩy trần liên tục? Chắc chắn không quỹ nào muốn mua đắt và bị ép giá như vậy. Vậy nên, dù có vì lý do nào đi nữa, việc quỹ không mua BID coi như đã tránh việc bị ép giá trong ngắn hạn, còn về dài hạn chưa thể phân tích rõ ràng. Hoạt động của các quỹ ETF không giống như kiểu đầu tư giá trị lựa chọn CP hấp dẫn dài hạn, mà liên quan mật thiết đến quy mô, thanh khoản của CP. Vậy nên, việc “lật kèo” này có thể khiến giá BID bị biến động nhưng lại cân nhắc thiệt hơn về lợi ích cho NĐT của quỹ ETF.

NĐT cẩn trọng

Sau giai đoạn mới xuất hiện trên thị trường và khi đã “kết” CP nào thường CP đó tăng mạnh, các ETF bắt đầu biến hóa, có những CP tăng nhưng có những mã không và tất nhiên ai “đu” theo sẽ bị thua lỗ, hoặc mất chi phí cơ hội. Vậy nên, lần lật kèo này là một lần “nhắc nhở” cực kỳ có giá trị cho những NĐT có thói quen trên giao dịch của các ETF.

Từ nay, có lẽ NĐT sẽ phải dè chừng với nhiều cấp độ: ETF có công bố mua vào CP giá chưa chắc đã tăng. Rồi đến khi giá có tăng trần cũng chưa chắc ETF đã mua. Và cuối cùng ETF mua đó rồi có thể bán ra đó. Những điều này chắc chắn tạo ra nhiều sự thay đổi mang tính bước ngoặt trên thị trường. Chẳng hạn, trong vài năm qua, bắt đầu có những hoạt động “bắt sóng” ETF, theo đó trước mỗi kỳ xem xét và điều chỉnh danh mục của các ETF, các CTCK đã có những tính toán CP nào sẽ được chọn, CP nào bị loại theo xu hướng được chọn thì tăng, loại thì giảm.

Tuy nhiên, số CTCK “bắt” đúng khá ít ỏi, mà khi bắt đúng cũng chưa chắc CP đã tăng. Và nay dù có lựa chọn đúng CP mức độ chính xác cũng sẽ mang tính tham khảo nhiều hơn. Như đã nói ở trên, khi ETF đã công bố đưa vào danh mục, cuối cùng lại không mua, những tính toán, ước đoán liệu còn có ích gì?

Trước đây, thậm chí có những tin đồn kiểu như đội lái “đánh” CP này tăng, làm thanh khoản cho hoành tráng để được quỹ ETF chú ý. Chưa biết thực hư thế nào, nhưng dám chắc những tin đồn kiểu này giờ đây có xuất hiện cũng chẳng có cơ sở nào “dụ” được NĐT. Mặt khác, TTCK là thị trường có tính khốc liệt, luôn đòi hỏi sự thay đổi, rõ ràng ý định “ăn xổi” sẽ khó có thể tồn tại mãi được. Có lẽ NĐT cần xem xét nhiều hơn nữa trong việc lựa chọn CP thay vì chỉ tranh thủ đua trần hay chạy theo những mã nóng để rồi lãnh quả đắng.

Thử nhẩm tính, một phiên sàn BID tương đương với 7%, nếu dùng vốn tự có có lẽ mức độ thua lỗ khi CP về đến tài khoản cũng không quá lớn. Nhưng thường khi đua trần, hàng nóng sẽ phải dùng margin, mà nếu là margin một cách quá đà tài khoản sẽ thâm thủng nặng chỉ trong thời gian ngắn.

Cũng vào chiều ngày 16-9, một quỹ ETF khác là FTSE Vietnam Index thông báo lại về việc điều chỉnh danh mục trong quý III-2015, với việc đưa vào TTF và PDR mà không đưa BID. Điều đáng nói là chính quỹ ETF này cũng đã đưa BID vào danh mục vào ngày 4-9 và được dự báo sẽ mua khoảng 13 triệu CP. Dù vì lý do gì đi nữa, động thái của các quỹ ETF sẽ khiến thị trường phải thay đổi cách nhìn về ETF trong thời gian tới. 

Thanh Ngọc

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Cứu giá cổ phiếu bằng… lời hứa

Cứu giá cổ phiếu bằng… lời hứa

(ĐTTCO) - Giá CP xuống thấp không chỉ khiến NĐT mà cả doanh nghiệp niêm yết cũng bị thiệt hại. Vì vậy, mỗi khi đối mặt với tình trạng này, doanh nghiệp thường đưa ra các giải pháp nhằm hạn chế đà giảm của CP.

Phân tích

Giá nào cho cổ phiếu tăng trưởng và câu chuyện Vietjet

(ĐTTCO) - Benjamin Graham, bậc thầy chứng khoán về đầu tư giá trị, đã từng nói: "Đầu tư không phải là việc thắng những người khác trong trò chơi của họ, mà là việc kiểm soát mình trong chính trò chơi của mình".

Hồ sơ

SAB đắt hay rẻ?

(ĐTTCO) - Với mức giá 260.000-280.000 đồng/CP, P/E của SAB (Sabeco) dao động quanh vùng 35-37 lần. Trong khi đó, P/E của một số tên tuổi trong lĩnh vực sản xuất bia như Carlsberg hay Heineken chỉ rơi vào tầm 20 hay 21 lần.